هیچ تفکری مطلوب تر از نظریه های شهید مطهری دفاع جانانه ای از هنر نکرده است

به گزارش خبرنگار ایمنا؛ یک پژوهشگر و نویسنده حوزه انقلاب در جمع خبرنگاران با بیان این مطلب، افزود: متاسفانه برخی  از مردم به ویژه جوانان معتقد هستند که اسلام روی خوشی به هنر نشان نمی دهد و در تقابل با آن قرار دارد.
علی تاج الدینی ادامه داد: شهید مطهری هم در یکی از کتاب های خود نوشته است: «بعضي چنين تصور مي كنند كه اسلام از اين نظر خشك و جامد و بي عنايت است و به عبارت ديگر، اسلام ذوق كش است و البته اينها كه چنين ادعا مي كنند، به خاطر اين است كه اسلام روي خوش به موسيقي نشان نداده و نيز بهره برداري از جنس زن به طور عام و هنرهاي زنانه يعني رقص و مجسمه سازي را منع كرده است؛ ولي به اين شكل قضاوت كردن درست نيست.
وی افزود: ما بايد راجع به مواردي كه اسلام با آنها مبارزه كرده، تأمل كنيم و ببينيم آيا اسلام كه با آنها مبارزه كرده، از آن جهت كه زيبايي است يا از آن جهت كه مقارن با امر ديگري است كه بر خلاف استعدادي از استعدادهای  فردي و يا اجتماعي انسان است و به علاوه ببينيم در غير اين موارد ممنوعه، آيا هنري مبارزه شده است؟
مسأله‌ي غنا و موسيقي مسأله‌ي مهمي است؛‌ اگر چه غنا حدودش روشن نيست ولي البته قدر مسلمي در غنا هست و آن اين است كه آوازهايي كه موجب خفت عقل مي شود، يعني شهوات را آنچنان تهييج مي كند كه عقل به طور موقت از حكومت ساقط مي شود و همان خاصيتي را دارد كه شراب يا قمار داراست.»
این نویسنده و پژوهشگر انقلاب در ادامه سخنانش افزود: در ریشه یابی به دیدگاه نسل جوان چند مساله وجود دارد یکی از مسائل این است چرا که متدینین سنت گرا، اغلب روی خوشی به هنر به خصوص هنرهای مدرن که خاستگاه آنها از غرب است، نشان نمی دهند.
تاج الدینی بیان کرد: در تشریح تئوری هایی که انقلابیون مطرح می کنند، چندین نظریه وجود دارد که در سطح جامعه تاثیرگذار هستند و در بین محافل حوزه ای و یا حتی دانشگاهی خریدار فراوان دارند.
به گفته وی اولین گروه علمای سنت گرا هستند که اغلب به صورت اخباری فکر می کنند و به قرآن اهمیت نمی دهند و بیشتر به احادیث و روایت ها تکیه دارند. البته باید گفت این سنت گراها با هنرهای قدیمی از جمله خوشنویسی و ... منافاتی ندارند اما با هنرهای مردنی همچون موسیقی، سینما، تئاتر و ... میانه مطلوبی ندارند. هنگامی که با سنت گراها روبه رو می شویم با استناد به روایاتی که درباره این هنرها به ویژه موسیقی وجود دارد، آنها را به شدت نهی می کنند.
تاج الدینی گروه دوم نظریه پردازان را روشنفکران جامعه دانست و ادامه داد: جریان های روشنفکری که اغلب انسان های نخبه ای هستند، اظهار نظرهای عجیبی در حوزه هنر دارند که حتی برخی از آنها در حد تضاد است. برای مثال آنها معتقدند که هنر با اسلام کاری ندارد. شریعتی یکی از این روشنفکران است که اگر به طور عمیق در آثار آن تامل کنیم در می یابیم که حقیقتا وی از هنر دفاع نکرده است در حالی که در خیلی از آثارش از هنر تعریف و تمجید می کند. آثار شریعتی بر گرفته از نظریات اگزیستالیسم است. وی می گوید تنها راهی که انسان می تواند از غربت جدا شود، مذهب است اما هنر زندگی انسان را در این دنیا آسان می کند و موجب تحمل دردهایش می شود.
تاج الدینی در ادامه سخنانش گفت: دیدگاه بعدی، دیدگام مرحوم دکتر فردید است که شاگردانی چون شهیدآوینی، داوری ... را تربیت کرده است. فردید تحت تاثیر نظریات هایدگر قرار گرفته است و نظریه اسما تاریخی را بیان می کند.
این پژوهشگر حوزه انقلاب ادامه داد: وی می گوید که تاریخ جلوه گاه اسماء الهی است و در دوره ای اسم الهی می تابد و در دوره دیگر قهر الهی. همه اینها سبب می شود که مفاهیم دانش تجربه هنر فلسفه و ادبیات تحت تاثیر قرار گرفته و زندگی تغییر یابد.
تاج الدینی تصریح کرد: فردید معتقد است که دوران بعد از رنسانس دوران قهر الهی است که اسم قهر الهی بر همه جا حاکم است . یکی از مصادیق قهر الهی شیطان است که در واقع شیطان بر این دوره حاکمیت دارد. بنابراین خواه ناخواه هنرمندان در این دوره آثارشان رنگ و بوی شیطانی می گیرد. آنها این جمله را که می گوید، هنر وسیله و قالب است، انکار می کنند.
وی ادامه داد: در آثار شهید آوینی نیز هنرهای مدرن با شیطان آمیخته شده اند و از نظر وی هنرهای مدرن قالبی برای بیان هنر شیطانی هستند. طبق دیدگاه آوینی و فردید هنر در وجه گذشته و یا به عبارت دیگر هنرهای سنتی قابل دفاع و قبول هستند.
این محقق بر این باور است: در آثار آوینی هر جا سخن از هنر گفته می شود، منظور از هنرهای سنتی است اما هنرهای مدرن و شعر نو و سینما به طور خاص که می رسند، قالبی برای بیان موضوعات مذهبی نخواهند بود .
وی تصریح کرد: دیدگاه بعدی دیدگاه دکتر نصر است که تا حدودی با نظریات فردید موافق است اما با این تفاو که معتقد است که آنچه که در سنت اتفاق افتاده است، چیزهایی قابل پیروی است حتی درباره سلطنت. در واقع در دیدگاه نصر هنرهای جدید انکار می شوند و اسلام نیز میانه خوبی با آنها ندارد.
تاج الدینی در بخش دیگر از سخنانش افزود: دیدگاه دکتر مصطفی ملکیان دیدگاه دیگری است . وی که از شاگردان دکتر مصباح بوده است تغییر رویه داده و دیدگاه های متفاوت و تاثیر گذاری را رایه داده است به نحوی که هم در حوزه و هم در دانشگاه طرفدار دارد.
از نظر تاج الدینی، دیدگاه مذکور با هر نوع خردورزی متفاوت و در تضاد است. ملکیان می گوید که اگر بخواهیم مفاخر اسلامی را فهرست نماییم یکی از شاخص ترین آن ها شاعران هستند اما می توان گفت که رواج شعر به علت روی گردانی شاعران از احکام اسلامی رخ داده است و اگر دیدگاه مثبت نسبت در این رابطه ندارند به نهی آن نیز نمی پردازند. پس قطع یقین اگر کسی به اسلام روی اورد محال است که به سمت هنر فلسفه و ادبیات سوق یابد.
وی گفت: اما آخرین دیدگاه مربوط به دیدگاه های امام خمینی (ره)، مقام معظم رهبری و همچنین دکتر شهید مطهری است. به نظر می رسد که که هیچ تفکری مطلوب تر از نظریه های شهید مطهری دفاع جانانه ای از هنر نکرده است. در دیدگاه های مطهری سلسله گرایش هایی وجود دارد که عبارت هستند از حقیقت جویی، میل به اخلاق، میل به عشق و پرستش و زیبایی. بنابراین طبق این دیدگاه یکی از ملاک های انسانی بهره مندی از هنر و زیبایی و جسمی که فاقد هنر باشد ایمانش با خلل روبه رو است.
شایان ذکر است؛ مراسم گرامیداشت هفته هنر انقلاب اسلامی توسط حوزه هنری استان اصفهان در خانه هنرمندان برگزار شد.