كمبود "ويتامين A‌" در بدن با فقر آهن همراه است

مينا عرب‌ زاده كارشناس مامايي در گفتگو با ايمنا با بيان اينكه ويتامين A از موادمغذی مورد نیاز بدن است که برای عملکرد طبیعی سیستم بینایی رشد و تکامل حفظ سلامت سلول‌ها سیستم ایمنی بدن و تولید مثل ضروری است، افزود: اين ويتامين به دلیل نقش مهمي كه در متابولیسم آهن دارد اغلب کم خونی فقر آهن با کمبود ویتامین همراه است و تجویز همزمان مکمل ویتامین و آهن نقش موثری در کاهش کم خونی دارد.
وي بيان داشت: تاثیر اين ویتامین در افزایش مقاومت بدن در مقابل ابتلا به بیماری‌ها و کاهش مرگ و میرکودکان به اثبات رسیده است، تحقیقات انجام شده حاکی از آن است که دریافت کافی ویتامین موجب کاهش شدت بیماری‌ها به ویژه اسهال مقاوم اسهال خونی، سرخک و مالاریا می‌شود.
عرب‌زاده منابع تامين ويتامين A را به دو بخش منابع حيواني و گياهي دسته‌بندي كرد و اظهارداشت: جگر و روغن ماهی منبع غنی ویتامین A است، علاوه بر اينكه مصرف شيرپرچرب، خامه، كره و پنير چرب و تخم مرغ نيز ميزان زيادي از اين منبع ويتامين را تامين مي‌كند.
وي با بيان اينكه جذب ويتامين A از منابع غذايي ۵۰ تا ۸۰ درصد است، خاطرنشان كرد: سبزيجات زرد رنگ، يا داراي برگ سبز مانند اسفناح، ميوه‌هاي زرد مانند زردآلو، طالبي و انبه و ميوه‌هاي قرمز رنگي مانند گوجه‌فرنگي، فلفل دلمه‌اي سرشار از اين ويتامين هستند.
كارشناس مامايي در مورد علت كمبود ويتامين A، گفت: عدم دسترسي به غذا به علت فقر، عدم وجود مواد غذاسيي حاوي ويتامين A در منطقه، محدوديت چربي در برنامه غذايي، كاهش جذب چربي به ويزه ابتلا به بيماري‌هاي انگلي، مصرف طولاني پارافين از عوامل زمينه‌ساز كمبود اين ويتامين در بدن محسوب مي‌شوند.
وي قرارگيري در دوران رشد به ويژه در دوران پيش دبستاني، بارداري و شيردهي را بيشترين زمان نياز به اين ويتامين دانست و تصريح كرد: عدم تغذيه با شير مادر كه حاوي مقادير كافي از ويتامين Aباشد زمينه‌ساز كمبود اين ويتامين در بدن به ويژه در بزرگسالي است همچنين دراسهال‌های مزمن وسرخک احتیاج به اين ویتامین بیشتراست.
عرب‌زاده با بيان اينكه نوزادان با وزن كمتر از دوهزار و ۵۰۰ گرم در زمان تولد از گروه‌هاي در معرض خطر كمبود ويتامين Aمحسوب مي‌شوند، ادامه داد: شیر خواران مادران مبتلابه ویتامین آ ،‌کودکان سنین قبل ازمدرسه، کودکان سنین مدرسه و نوجوانان به ویژه درخانواده های کم درآمد، کودکان و دانش‌آموزان مبتلا به سوءتغذیه وبیماری‌های عفونی از ديگر گروه‌هاي در معرض خطر اين بيماري محسوب مي‌شوند.
وي با اشاره به اينكه عدم تطابق بینایی درتاریکی، که اولین مرحله آن شب‌كوري است با كمبود اين ويتامين در ارتباط است، اظهارداشت: عفونت چشم‌ها،دهان، دستگاه تنفسی و تناسلی ادراری به وجود می‌آید، خشی شدن چشم بهدرجات مختلف، ایجاد خش خش پوست پوسته پوسته و زبرمی شود براساس مطالعات انجام شده مواردابتلابه اسهال و عفونت‌های تنفسی باکمبود ویتامین A درارتباط است.
كارشناس مامايي با بيان اينكه مصرقف اين ويتامين در كاهش اسهال و مرگ ناشي از آن موثر است، خاطرنشان كرد: ویتامین A موجب کاهش میزان مرگ ناشی ازپنومونی همراه باسرخک شده است، به علاوه در افراد سالمی که ویتامین A غذای کافی دریافت می کنند ذخیره به تدریج ساخته می شود و می‌تواند چندماه تا بیش ازیک‌سال نیاز بدن را تامین کند، نوزادان وکودکان چنین ذخایری ندارندبنابراین مستعدکمبودهستند.
وي با بيان اينكه برای پیشگیری از کمبود ویتامین Aدر مناطقی که کمبود ویتامین Aبصورت مشکل عمده مطرح است، تصريح كرد: مگادوز کپسول ویتامینA برای مادران شیردهتا ٦هفته پس از زایمان (٢٠٠هزار واحد) نیاز شیر خوار به ویتامین A را در ٦ماه اول زندگی تامین می‌کند،برای کودکان ٦تا١٢ماهه تجویزی مگادوز١٠٠ هزار واحد کپسول ویتامینA، برای کودکان يك تا پنج سال سالیانه٢ بار مکمل ویتامین Aبه صورت کپسول ٢٠٠هزار واحدی استفاده مي‌شود.
عرب زاده ادامه داد: در کشور ما بر اساس برنامه کشوری تجویز روزانه قطره مولتی ویتامینو یا قطره A+Dاز روز پانزدهم پس از تولدتا پایان ٢٤ماهگیباید انجام شود. به این ترتیب کودکان روزانه ١٥٠٠واحد بین المللی ویتامین Aدریافت مي‌كنند.
وي ادامه داد: در آموزش‌های تغذیه تکمیلی به مادران مصرف مواد غذایی حاوی ویتامین Aمانند جگر،زرده تخم مرغ،سبزیجات زردو نارنجی رنگ مانندهویج و کدو حلواییو سبزیجات سبز رنگ مثل اسفناج در غذایی متناسب با سن اوتوصیه شود.هم چنین میوه هایی مانند آلو،زرد آلو،طالبی که غنی از ویتامین Aهستند در برنامه غذایی کودکان گنجانیده شود.
/۵