۱۴ اسفند ۱۳۹۳ - ۱۰:۵۱

سرگذشت تنها رودخانه دائمي فلات ايران؛

زاينده رود جلوه گاه تمدن، فرهنگ و دانش

فضاي سبز شهر اصفهان اكنون تنها از طريق 250 حلقه چاه آبياري مي شود
زاينده رود جلوه گاه تمدن، فرهنگ و دانش

خبرگزاري ايمنا: بی‌شک رودخانه زاینده‌رود یکی از مهمترین رودخانه‌های ایران‌ بوده که فقط یادآور یک اکوسیستم آبی نیست بلکه مفاهیم عمیقی از تمدن، فرهنگ، دانش و علم مردمان پیرامون آن را در خود نهفته دارد.

به گزارش ايمنا، رودخانه ای که از سراب تا پایاب خود فرهنگ‌ها و تمدن های متفاوت و غنی و در پایاب خود تالابی مهم و بین المللی را بوجود آورده است.
این رودخانه تنها و تنها رودخانه دائمی فلات ایران است که بی شک وجود این رودخانه ی مهم در فلات ایران زمینه رشد و توسعه تمدن های اطرافش را به وجود آورده و این تمدن ها در درازای زمان تاریخی باشکوه را رقم زده است.
این رودخانه با عبور خود از شهر اصفهان، فضای سبز ۵۲۰۰ هکتاری شهر اصفهان را سیراب نموده که این فضای سبز مشتمل بر حدود ۳۸۰۰ هکتار فضای سبز شهری و ۹۵۲ هکتار کمربند سبز بوده که سرانه اکولوژیکی معادل ۲۶ متر مربع را برای هر نفر را ایجاد کرده است.
فضای سبز شهر اصفهان علاوه بر وسعت و کیفیت بالای آن دارای دو ویژگی منحصر به فرد شامل پارک طبیعی ناژوان و شبکه مادی های شهر می باشد.
فضای سبز ناژوان که در سمت غرب اصفهان و در امتداد رودخانه زاینده رود واقع شده با مساحتی بالغ بر ۱۲۰۰ هکتار به مثابه ریه شهر اصفهان تلقی گردیده است. در حال حاضر حدود ۲۷۰ هکتار از این اراضی تحت تملک شهرداری و مابقی در اختیار سایر دوائر دولتی و بخش خصوصی است.
علاوه بر این شهر اصفهان دارای شبکه ای از انهار موسوم به (( مادی )) می باشد که جمعأ با طول بالغ بر ۲۰۰ کیلومتر در شهر گسترده شده اند. مادی ها که از جریان آب رودخانه زاینده رود منشعب می شوند علاوه بر تلطیف و افزایش رطوبت نسبی هوا، در مسیر خود فضا های سبز زیبایی را مشروب می کنند. دو شاخصه یادشده از جاذبه های توریستی شهر اصفهان محسوب گردیده و لذا حفظ آنها از وظایف اصلی مدیریت فضای سبز شهر اصفهان می باشد.
عناصر گیاهی تشکیل دهنده فضای سبز شامل درخت، درختچه و گیاهان علفی می باشد. از جمله درختان غالب در فضای سبز اصفهان می توان به موارد زیر اشاره کرد:
درخت چنار ؛ نارون؛ توت زينتي؛ زیتون تلخ؛ کاج مشهد ؛ کاج تهران؛ نوش ؛ سرو لاوسون؛ جونی پروس.
درختچه های غالب نیز شامل:
توری ؛ به ژاپنی ؛ یاس زرد ؛ پیراکانتا؛ برگ نو.
گیاهان علفی دائمی غالب فضای سبز در شهر اصفهان نیز شامل:
مارگریت؛ کروپسیس ؛ اسطوخودوس؛ برگ نقره اي.
گیاه پوششی غالب نیز شامل:
چمن سردسیری فستوکا ؛ چمن گرمسیری آفریقایی .

آب مورد نیاز فضای سبز شهر اصفهان:
فضای سبز موجود در حال حاضر صرفأ با استفاده از منابع آب زیرزمینی و از طریق ۲۵۰ حلقه چاه آبیاری می گردد که توجه به این نکته ضروری است که تغذیه از رودخانه نقش مهمی در تغذیه آبخوان دارد از اين رو حجم و مدت زمان جاری بودن آب در رودخانه می تواند نقش مهمی در جبران افت سفره آبهای زیر زمینی داشته باشد. بر اساس آخرین مطالعات ، نیاز آبی این فضای سبز در اوج مصرف با هیدرومدول متوسط معادل ۶۱ر۰ لیتر در ثانیه در هکتار حدودا" معادل ۳۲۰۰ لیتر در ثانیه و حجم کل آب مورد نیاز سالانه بالغ بر ۵۰ میلیون متر مکعب است. بنابراین ادامه خشکی زاینده رود آینده مبهمی را برای فضای سبز شهر اصفهان رقم خواهد زد.
شهری که فضای سبز آن زبانزد مردم ایران بوده و از ویژگی های بارز آن است.
مشکلات آب و آبياری در فضای سبز اصفهان به ۴ بخش تقسیم می شود:
الف) مشکلات و منابع تأمين آب خام و آبهای نامتعارف
۱) آب خام

با توجه به کاهش نزولات جوی از حدود ۱۵ سال پیش تاکنون بر اساس نتایج مطالعات انجام شده تحت عنوان (مدیریت منابع آب زیر زمینی شهر اصفهان)، تبدیل رودخانه زاینده رود از یک رودخانه دائمی به رودخانه فصلی ، افزایش مصارف آب در حوضه های کشاورزی ، شرب ، صنعت، فضای سبز و ... سطح آب زیر زمینی که منبع اصلی تأمین آب فضای سبز اصفهان می باشد به میزان زیادی افت کرده و ادامه این روند تأمین آب خام برای فضای سبز شهری را با مشکلات زیادی مواجه کرده است . از طرف دیگر برداشت زیاد از چاههای سطح شهر اولأ خطر نشست زمین را به شدت افزایش داده است و ثانیأ منابع موجود را با خطر شور شدن مواجه ساخته است. در این شرایط جریان مجدد آب در رودخانه همراه با کنترل و بهینه سازی مصارف می تواند در کوتاه مدت فضای سبز شهر را از خطر نابودی نجات دهد.
۲) آب های نامتعارف
با در نظر گرفتن محدودیت های موجود در منابع آب شیرین در سراسر جهان و علیرغم اینکه در حال حاضر در بسیاری از کشورهای پیشرفته از پساب فاضلاب استفاده می شود لیکن در شهر اصفهان تاکنون در این زمینه توفیق زیادی حاصل نشده است. از علل این امر کیفیت نامناسب پساب خروجی تصفیه خانه های فاضلاب شهری می باشد که هزینه های گندزدایی و تصفیه تکمیلی پساب را با استاندارد استفاده در فضای سبز بسیار بالا برده است . با توجه به اینکه مجموع پساب خروجی تصفیه خانه های شهر اصفهان حدود ۵ متر مکعب در ثانیه می باشد سرمایه گذاری معقول در این زمینه همراه با سایر راهبردهای بلند مدت می تواند فضای سبز شهر اصفهان را از مشکل بی آبی و خشکسالی نجات دهد.
شهرداری اصفهان در زمینه روش های اقتصادی تصفیه تکمیلی پساب مطالعات گسترده ای را به انجام رسانده و با اجرای طرح های پایلوت از قبیل تصفیه بیولوژیکی، تصفیه به روش های کلر زنی، ازن زنی، استفاده از روش UV و سایر روش های مرسوم، در صورت تخصیص حقابه تأمین اعتبارات مورد نیاز آمادگی لازم در خصوص استفاده از پساب را دارا می باشد.
شایان ذکر است که اولین سایت تصفیه تکمیلی پساب فاضلاب در سپاهانشهر اصفهان با ظرفیت ۱۴۰ لیتر در ثانیه در دست احداث می باشد. بدیهی است در صورت انجام این مهم احداث سایت های دیگر تصفیه تکمیلی و اجرای خطوط انتقال در دستور کار قرار خواهد گرفت.

ب) مشکلات انتقال آب
از آنجا که در گذشته مناطق مختلف شهرداری بصورت واحدهای مجزا از هم اقدام به حفر چاه و تأمین آب ، توسعه خطوط انتقال و احداث شبکه توزیع نموده اند و از طرفی با توجه به وجود منابع آب فراوان در شمال رودخانه ، بسیاری از چاههای موجود مناطق در گذشته بصورت محلی سرویس دهی ميشده و شبکه لوله کشی مناطق فاقد لوله های قطور با امکان انتقال آب می باشند. این مشکل بویژه با گسترش شهر به سمت عرصه های دور از زاینده رود منجر به عدم وجود منابع آب کافی در مناطق جدید و نیز عدم امکان انتقال آب از مناطق پر آب تر به مناطق کم آب شده است. در چند سال گذشته شهرداری سعی نموده است که با احداث خطوط با قطر بالا در راستای شمالی جنوبی و شرقی غربی نسبت به توزیع مناسب و انتقال آب به عرصه های کم آب تر اقدام نماید. 

ج) مشکلات توزيع آب
۱) کم عرض بودن بسياری از رفیوژهای فضای سبز، عدم گنجايش کافی رفیوژ و جاری شدن آب در سطح معابر، تهويه و نفوذپذيری کم بدليل عدم امکان کند و کوب اصولی بستر ،عدم امکان اجرای عمليات در رابطه با لوله گذاری های جدید، مشکلات فراوان در زمان ترمیم و تعویض لوله های قدیمی.
۲) هم سطح بودن يا بالا بودن سطح خاک رفیوژها نسبت به سطح آسفالت خیابان ،تجمع و نشت آب از شيار جداول علاوه بر زشتی منظر، باعث هدرروی آب، ايجاد رواناب در سطح آسفالت و احتمال بروز تصادف و راه بندان می شود.
۳) وجود عوارض فراوان در رفیوژهای فضای سبز ،زشتی منظر، عدم امکان لوله گذاری به روش استاندارد ، وارد آمدن صدمه به لوله ها.
۴) صدمه به ادوات آبیاری نظیر والوها، لوله ها و فیلترهای آبیاری قطره ای توسط شهروندان و کارگران، هدر روی آب ، بازتاب نامطلوب اجتماعی، تحميل هزينه های فراوان به شهروندان.
۵) پیوسته بودن رفیوژهای فضای سبز و عبور عابران از داخل رفیوژ بدليل عدم وجود معبر کافی ، وارد آمدن آسیب به سیستم های آبیاری ، متراکم شدن خاک و بروز مشکلات تهویه و نفوذ ناپذيری خاک .
۶) عدم وجود نقشه ازبیلت دقیق و به روز شده از شبکه لوله های آب فضای سبز ، ایجاد مشکلات فراوان در بهره برداری از شبکه آبياری ، صرف هزينه های بسيار جهت تعميرات و نگهداری ، عدم امکان برنامه ريزی و ارائه طرحهای جديد.
۷) فواصل زياد والوهای برداشت در آبياری غرقابی ،عدم امکان کنترل حجم آب و سرريز شدن آب از رفيوژها ، نفوذ غير يکنواخت آب در ابتدا و انتهای رفيوژ ، طولانی شدن زمان آبياری بر اثر وجود موانع زياد و در نتيجه هدرروی عمقی آب .
۸) وجود قطعات پراکنده فضای سبز در معابر ، عدم امکان کنترل حجم آب و اجرای برنامه آبياری ، بالا رفتن هزينه های کارگری و نظارت.
۹) توسعه غیراصولی شبکه لوله های فضای سبز، ایجاد مشکلات فراوان در بهره برداری از شبکه آبياری، صرف هزينه های بسيار جهت تعميرات و نگهداری ، عدم امکان برنامه ريزی و ارائه طرحهای جديد،ایجاد مشکلات در توزیع بهینه آب در فضای سبز.
۱۰) اجرای شبکه لوله ها در عمق کم و يا بر روی سطح خاک، صدمه ديدن لوله ها در کند و کوب و ساير عمليات اجرايی، صرف هزينه زياد بابت نگهداری و تعميرات ، امکان انشعاب گيری غيرقانونی توسط منازل و کسبه ،زشتی منظر.
۱۱) رسوب املاح و مواد معلق در تأسيسات آبياری تحت فشار ، ايجاد محدوديت در استفاده از قطره چکان های يکپارچه ( بخصوص قطره چکان های کنترل کننده فشار) ، گرفتگی لوله ها بخصوص لوله های آبده ۱۶ ميليمتری و لوله های ماکارونی، حذف تدريجی قطره چکانهای مسدود شده توسط کارگران و در نتيجه عدم يکنواختی آبياری. 

د) مشکلات مصرف آب
۱) تنوع زیاد گونه های گیاهی از نظر میزان آب مورد نیاز، عمق ریشه و ... در عرصه های فضای سبز شهری ، هدر روی آب بصورت نفوذ عمقی ، بروز مشکلاتی نظير بيماری و قارچ در برخی گياهان،بروز مشکلات در برنامه توزيع آب.
۲) عدم امکان کنترل و اندازه گيری آب مصرفی توسط مجریان نگهداری فضای سبز، هدر روی آب بصورت نفوذ عمقی و رواناب سطحی ،ایجاد مشکلات در برنامه توزيع آب منطقه ،بازتاب نامطلوب اجتماعی ،تحميل هزينه های مصرف انرژی مازاد به شهروندان.
۳) عدم احداث حوضچه های شير ، امکان صدمه ديدن شيرآلات بدليل مدفون شدن در زير خاک، مشکلات بهره برداری و تعميرات ، نامشخص بودن نشتی های احتمالی ،زشتی منظر .
۴) عدم نوسازی به موقع و استفاده از شيرآلات نامناسب ، نشت و هدرروی آب ، ماندابی شدن خاک و بروز مشکلات برای ريشه گياهان ،کيفيت پايين و عمر کم ادوات ،عدم تحمل فشارهای متوسط و زياد،زشتی منظر ،بازتاب نامطلوب اجتماعی.
۵) عدم تعمير و نوسازی جداول بتنی رفيوژها ، هدر روی آب، تحميل هزينه های مصرف انرژی مازاد به شهروندان ،امکان بروز حوادثی نظير تصادف خودروها ،زشتی منظر ،بازتاب نامطلوب اجتماعی
۶) بافت سنگين و ساختمان نامناسب خاک، تراکم شديد خاک در لايه سطحی ، نفوذ پذيری کم خاک، تهويه نامناسب ، تجمع آب حتی در روش آبياری قطره ای.
۷) عدم امکان نصب سيستمهای فيلتراسيون و کنترل مرکزی بدليل وجود شبکه حلقوی و مشکل حفاظت و بهره برداری از سيستم های فيلتراسيون موضعی آبياری قطره ای .
۸) اتصال نادرست شبکه های توزيع آب به یکدیگر در مناطق باعث اختلال در هیدرولیک شبکه ،ترکیدگی های مکرر، اختلال در برنامه ریزی توزیع آب ،وارد آمدن صدمه به الکتروپمپها و اتلاف انرژی می گردد.
۹) عدم امکان هماهنگی کامل بین کارگران آبیار و کارکرد الکتروموتور ها در مناطق ترکیدگی های مکرر ، اتلاف انرژی الکتریکی ،تحمیل هزینه های مازاد به شهروندان می گردد.
۱۰) بافت سنگين و ساختمان نامناسب خاک ،عدم نفوذ آب به عمق مطلوب، ايجاد محيط ماندابی و ناتوانی گياه در جذب آب مورد نياز.

اثرات خشکسالي رودخانه زاينده رود بر محیط طبیعی شهر اصفهان
در واقع به جرأت می توان گفت کلان شهر اصفهان پیشرفت های خود را مدیون رودخانه زاینده رود است به طوری که در طی خشکسالی اخیر و خشک شدن این رودخانه خسارات به وجود آمده در بخش های مختلف (کشاورزی، صنعت، بازرگانی و توریسم) قابل اثبات است. يکي از مهم ترين اثرات خشکسالي اثرات زيست محيطي يا اثرات آن بر محيط زيست است که در اينجا به برخي از مهم ترين اثرات اين پديده بر محيط زيست طبيعي و انساني اشاره مي شود:
*منابع آب
کاهش شديد ميزان آب در رودخانه و مادیهای سطح شهر موجب افت سطح ايستايي و خشک شدن چاهها و چشمه ها شده ه که اين رخدادها پيش از آن که پوشش گياهي و زندگي انسان را تحت تأثير قرار دهد موجب محدود شدن شرايط زيستي و حتي مرگ و مير آبزيان گردیده است. موضوع مرگ و مير آبزيان، يکي از دشواري هاي زيست محيطي است که به هنگام خشک شدن رودخانه بروز مي نمايد.
*تغییر اقلیم شهر اصفهان
بطور کلی پارامترهای زیادی در تغییر اقلیم یک منطقه مؤثر است اما مهمترین آنها دما و رطوبت نسبی یک منطقه است. خشکی زاینده رود باعث می شود که رطوبت نسبی کاهش یافته و دمای شهر افزایش یابد. این در حالی است که شهر اصفهان و همچنین کل کره زمین کم و بیش درگیر این تغییرات هستند. بنابراین، شدت این تغییرات با خشکی زاینده رود در اصفهان و مناطق اطراف زاینده رود قابل ملاحظه خواهد بود. همچنین این تغییر اقلیم به همراه خشک شدن تالاب و زمین‌های کشاورزی و همچنین کاهش فضای سبز، موجبات افزایش شدید گرد وغبار در منطقه خواهد شد. به علاوه، تغییرات اقلیمی موجب افزایش طول دوره رشد فضای سبز خواهد شد. دوره رشد، به یک دوره زمانی بین جوانه زدن تا زرد شدن برگ درختان اطلاق می شود. این دوره ای است که گیاهان نیاز به آبیاری دارند. بنابراین، هرچه این دوره افزایش یابد حجم آب مورد نیاز آبیاری فضای سبز شهری بیشتر خواهد شد .
*اثرات خشکسالي بر ساختار زمين
با قوع خشکسالي ميزان برداشت از آب هاي زيرزميني شدت مي يابد. افزايش ناگهاني برداشت آب هاي زيرزميني موجب تغيير ساختاري لايه هاي زمين و نهايتاً نشست زمين مي گردد. دشت مهيار و همچنين زمين هاي پيرامون روستاي ورزنه در شهرستان گلپايگان طي سال هاي اخير دستخوش اين تغيير قرار گرفته اند.
*نابودی جنگل های دست کاشت و کمربند سبز
با توجه به اینکه عمده درختان جنگل های دست کاشت و کمربند سبز فضای سبز شهری از سوزنی برگان می باشند این درختان با روبرو شدن با کم آبی شدید بیشتر در معرض آتش سوزی قرار می گیرند همچنین انتساب اين آتش سوزي به گرماي بيش از حد هوا چندان دور از واقعيت نيست.
* هوا
از دیگر عواقب خشکی زاینده رود و مرگ تالاب گاوخونی، نابودي یک اکوسیستم زنده در فلات مرکزی که علاوه بر ایجاد رطوبت، مانع پیشروی کویر و شنزارها به اصفهان می شد اکنون به کانون تولید ریزگردها تبدیل شده است. با خشک شدن تالاب گاوخونی و وزش بادهای غالب، گرد و غبار ناشی از آن علاوه بر شهر اصفهان بر استان های هم جوار نیز تأثیر می گذارد. این غبارها بر شدت آلودگی هوا افزوده و مونو کسیدکربن و بخصوص هیدرو کربن ها که خطرناک هستند بر روی این غبار که کمتر از ۱۰ میکرون هستند نشسته و به راحتی به ریه سپس به خون وارد شده که نتیجه آن تشدید بیماریهاست.
*حيات وحش
زندگي جانواران وحشي (به عنوان بخش مهمي از اجزاي تشکيل دهنده زيست بوم ها) نيز به وجود آب و ديگر عوامل اقليمي وابسته است. برخي جانوران وحشي مانند پرندگان مي توانند از طريق مهاجرت و يا تغيير در رفتار حياتي خود، خود را از زيان هاي ناشي از کم آبي دور سازند اما آبزيان، خزندگان،حشرات و چرندگان محکوم به تحمل شرايط سخت محيط خود هستند. با وجود اين، با وقوع خشکسالي های اخیر رودخانه و کم شدن آب چشمه ها، کاهش پوشش گياهي، کاهش ميزان تخم گذاري پرندگان، افزايش ميزان تلفات در جوجه ها و حتي مهاجرت پرندگان مهاجر آبزی و نیمه آبزی اصفهان مشاهده و گزارش شده است.
با تغييراتي که طي سال هاي اخير در محدوده شهر اصفهان و در بستر رودخانه زاينده رود به وجود آمد، اين رودخانه نيز به صورت طبيعي به زيستگاه زمستاني پرندگان تبديل شد که در مسير مهاجرت خود به سرزمين هاي گرم، مدتي را در اين رودخانه بسر مي بردند. با احداث بندهاي سنگي در اين محدوده و ايجاد آبگيرهاي گسترده، شرايط براي اجتماع پرندگان وحشي در فصل هاي ديگر نيز در اين بخش از رودخانه ي زاينده رود مساعد گرديد. خشک شدن زاينده رود قطعاً زندگي پرندگاني را که اين رودخانه را براي زيستن انتخاب کرده بودند به مخاطره انداخته است.
اثرات خشکسالي بر محيط زيست انساني در شهر اصفهان
*آب شرب
تأمين آب مورد نياز شهر اصفهان با جمعیتی بيش از ۲ ميليون نفر در اولويت قرار دارد. از اين رو تلاش مديران و تصميم گيران در شرايط کم آبي يا خشکسالي بر تأمين آب مراکز مسکوني است.
* فضاي سبز شهري
هر سال هزينه هاي زيادي صرف ايجاد و گسترش فضاي سبز در شهرها مي شود. ماهيت پوشش گياهي موجود در فضاهاي سبز شهري به گونه اي است که وابستگي شديدي به آب و مراقبت هاي روزانه دارند. با محدود شدن منابع آب، فضاي سبز شهري نيز تحت تأثير قرار گرفته و خسارت هاي زيادي را همراه خواهد داشت.
در شهر اصفهان کمي ۵۲۰۰ هکتار فضاي سبز شهري وجود دارد. آب مورد نياز براي آبياري و نگهداري اين فضا سالانه بالغ بر ۵۰ میلیون متر مکعب برآورد گرديده است.
*چشم اندازها
وجود آب در يک منطقه به ويژه مناطق خشک علاوه بر تمام اهميتي که در تأمين نيازهاي اصلي انسان دارد از نظر زيباشناختي نيز اهميت دارد. تماشاي چشم اندازهايي که با وجود مادیها و رودخانه ها در طبيعت ايجاد شده است و گذراندن ساعاتي از اوقات فراغت در کنار آن ها آرامش روحي به انسان مي دهد. خشک شدن هر يک از اين منابع مي تواند اثرات روان شناختي داشته باشد و تماشاي آن ها مي تواند سبب افسردگي گردد. اين موضوعي است که طي سال هاي اخير و در نتيجه خشک شدن بستر زاينده رود در شهر اصفهان بارها بدان اشاره شده است.
*خشکی رودخانه زاینده رود و اثرات اجتماعی
علاوه بر مشکلات یاد شده مشکلات اجتماعی دیگری نیز در ادامه خشکی زاینده رود به وجود خواهد آمد. مردم بهره بردار از آب زاینده رود بر اساس قضاوت‌های شخصی خود برخی سازمان‌ها و همچنین دیگر جوامع بهره بردار در استان‌های دیگر را مقصر خشکی زاینده رود خواهند دانست. بنابراین، تلاش خواهند نمود تا به انحاء مختلف اعتراضات خود را به گوش ارگان های مسئول برسانند که در بسیاری موارد مشکلات اجتماعی را بوجود خواهد آورد. افسردگی، نااميدی و آسيب ديدگی روانی مردم، از دست رفتن مشاغل مستقيم و غير مستقيم با رودخانه و بزهکاري هايي که از عوارض بيکاري است، مانند سرقت، کلاهبرداري ها، نزاع ها و قتل ها و....، خمودگي و دل مردگي مردم، طلاق ها و تأخير در ازدواج ها و نهایتا "مرگ ها و پيري هاي زودرس و عارضه هاي منفي فراوان بر سلامتي مردم در شهر اصفهان و شهرهای حاشيه که می توان آن را بزرگترين خسارت ناشی از قطع جريان آب دانست و امروزه جاری شدن آب در زاينده رود جزو مطالبات اصلی مردم در اين بخش از ايران اسلامی می باشد.
رودخانه ای که خبر خشک شدن آن نه فقط مردم اصفهان را بلکه مردم ایران و شاید غیر ایرانی هایی که زاینده رود را در سفری به اصفهان به نظاره نشسته اند، را نیز غمگین می کند.
با این حال آگاهی از مسائل رودخانه زاینده رود به درک بهتر فرصت های ارتقای وضعیت موجود در زمینه های غیر طبیعی تر، یعنی شهرها، بسیار کمک خواهد کرد و رودخانه زاینده رود یکی از مهمترین ظرفیت های شهری جهت بقای محیط زیست است، برای اینکه بتوانند جایگاه واقعی خود را پیدا کنند، نیازمند احیا و برقراری جریان مستمر رودخانه زاینده رود می باشد.
مسئله محیط زیست شهری و توسعه پایدار بر مبنای احیا و برقراری جریان مستمر رودخانه زاینده رود در سال های اخیر به عنوان یک موضوع مهم مطرح شده است و واجد جایگاه ویژه در مباحث شهری می باشد. به همین سبب، سعی شده است با برگزاری همایشی، جنبه های متفاوت این مسئله مورد بررسی، تجزیه و تحلیل و ارزیابی قرار گرفته و در قالب دیدگاهای نو، راه کارهایی نیز ارائه شود.

کد خبر 183036

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.