مرجان منوچهری کارشناس تغذیه معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان در گفتگو با ایمنا با اشاره به مناسبت بسیج آموزش همگانی کاهش مصرف نمک که از ۶ دی ماه تا ۱۵ بهمن است، اظهار کرد: هيچ نوزادي با عادات غذايي خاص به دنيا نميآيد، به عنوان مثال هيچ كودكي در بدو تولد تمايل زياد به مصرف بعضي از مواد غذايي يا بيرغبتي نسبت به خوردن برخي مواد ندارد و فقط نوزاد به طور غريزي قادر به مصرف شير است.
وی ادامه داد: به تدريج و پس از گذشت چند ماه نوزاد علاوه بر شير، از مواد غذايي ديگري كه مناسب سن و وضعيت خاص او است، استفاده ميكند. پس از آنكه كودك كمي بزرگتر شد، بر سر سفره خانواده، از غذاهاي معمول خانواده استفاده ميکند.
منوچهری بیان داشت: عادات غذايي اكثراً بدون هيچ علت علمي و منطقي خاص در وجود شخص برقرار شده و صرفاً به علت تكرر مصرف يا عدم استفاده از برخي مواد خوراكي، شكل ميگيرند و اين عادات معمولا تا آخر عمر با شخص همراه خواهد بود.
وی گفت: رفتارهای غذایی نامناسب مانند عادت به مصرف غذاهای آماده و رستورانی، تنقلات کم ارزش مثل چیپس و پفک، فستفودها از جمله سوسیس، کالباس، پیتزا، همبرگر و سایر انواع ساندویچها، غذاهای پرچرب و غذاهای شور از عوامل موثر در ایجاد اضافه وزن و چاقی در کودکی است.
این کارشناس تغذیه ادامه داد: در نهایت با این رویه برخی از بیماریهای غیر واگیر از جمله فشارخون بالا، چربی خون بالا، بیماریهای قلبی عروقی، پوکی استخوان و سرطان معده در بزرگسالی بروز میکند.
ذائقه غذایی تا پنجسالگی شکل میگیرد
وی با اشاره به اینکه ذائقه افراد در دوران کودکی و به ویژه در سنین زیر پنج سالگی شکل میگیرد، تاکید کرد باید ذائقه سازی کودکان را از زمان شروع غذای کمکی آغاز کرد. به عنوان مثال اگر به کودک غذای بینمک داده شود، او به تدریج به خوردن غذاهای بینمک یا کمنمک عادت میکند.
منوچهری عنوان کرد: برای اینکه ذائقه کودک به شوری عادت نکند در سال اول زندگی کودک به غذای کمکی نمک اضافه نکنیم و به جای آن از چاشنیهایی مانند آب لیموترش تازه یا آب نارنج تازه به مقدار خیلی کم در آخرین لحظات پخت غذای کمکی استفاده کنیم.
وی با اشاره به اینکه در کودکان یک تا پنج سال سلیقهها و عادات غذایی کودک شکل میگیرد، خاطرنشان کرد: در این دوران ایجاد عادات خوب غذایی مانند مصرف غذاهای کمنمک و کمچرب و تنوع غذایی به حفظ سلامت کودک و پیشگیری از بیماریهای غیرواگیردار از جمله بیماریهای قلبیعروقی و فشارخون بالا در سالهای آتی عمر کمک میکند.
وی تاکید کرد: برنامه غذایی مناسب کودکان، باید متنوع و حاوی ۵ گروه غذایی اصلی شامل نان و غلات، میوهها، سبزیها، شیر و لبنیات، گوشت، حبوبات، تخممرغ و مغزها باشد.
این کارشناس تغذیه بیان داشت: به منظور کاهش مصرف نمک، از گذاشتن نمکدان در سفره خودداری شود. چراکه کودکان از والدین خود الگو میگیرند. همچنین به هنگام تهیه و طبخ غذا از نمک به میزان کم استفاده شود.
چاشنیها را جایگزین نمک کنید
وی به جای نمک، استفاده از چاشنیهایی نظیر سبزیهای معطر تازه یا خشک مانند نعناع، مرزه، ترخون، ریحان را مناسب دانست و افزود: میتوان از سیر، لیموترش تازه و آب نارنج نیز برای بهبود طعم غذا و کاهش مصرف نمک استفاده شود.
این کارشناس تغذیه با اظهار اینکه از مصرف سوپهای آماده، سسها و محصولات فرآیند شده مثل فستفودها (پیتزا، همبرگر، سوسیس و کالباس) در برنامههای غذایی روزانه کودکان خودداری شود، ادامه داد: در برنامه غذایی روزانه آنها از گوشتهای سفید و به جای گوشتقرمز، سوسیس و کالباس استفاده شود و به جای مصرف تنقلات شور(چیپس، پفک،چوب شور و...) از مغزهای بدون نمک، ذرت و غلات حجیم بدون نمک استفاده شود.
وی با تاکید بر اینکه غذاهای رستورانی از آنجایی که حاوی مقادیر زیادی نمک و روغن هستند، برای کودکان مناسب نیستند، گفت: در خريد و پخت غذا از بچهها کمک بخواهيد و در مورد ارزشمندی و کیفیت ماده غذایی با بچهها صحبت کنید. همچنین برچسب مواد غذايي را با کودکتان بخوانيد و همراه با او مواد مغذي غذاهاي مختلف را با هم مقايسه کنید.
وی یادآور شد: همیشه مواد غذايي سالم در منزل داشته باشيد تا وقتي کودک تنقلات درخواست کرد میان وعدههای سالم را در اختيارش قرار دهيد.
میان وعدهها را در برنامههای غذایی کودک بگنجانید
منوچهری با اشاره به اینکه میان وعده غذای مختصری است که بین دو وعده اصلی غذایی به کودک داده میشود، بیان د اشت: میان وعدههای مناسب مانند ذرت و حبوبات بوداده خانگی کمنمک یا عدس برشته شده کمنمک یا بدون نمک، مغزها مانند گردو، فندق، بادام، پسته از نوع خام و بو نداده، میوههای تازه و خشک، ساندویچهای پنیر و گردو، گوجه، خیار است.
وی ادامه داد: همچنین تخممرغ و مرغ، دوغ بدون گاز و کمنمک، شیر و انواع ماست و آبمیوههای طبیعی، بستنی، انواع برگههای میوهها، خشکبار، بیسکوئیت ساده و سبوسدار، کیک و کلوچههای خانگی، سالاد و انواع سبزیجات از میانوعدههاست.
عادات غذايي صحيح در خانواده را از کودکی بیاموزید
وی مهمترين و اساسيترين اقدام جهت اصلاح عادات غذايي را پرهيز از بدغذايي و داشتن الگوي تغذيهاي صحيح، سالم و مناسب، فرهنگسازي صحيح تغذيهاي در جامعه عنوان کرد و گفت: توجه به اين نكته ضروري است كه فرهنگسازي بهتر است در سنين ابتدايي زندگي و از دوران كودكي انجام شود.
منوچهری افزود: در سنين بزرگسالي و حتي در دوران ميانسالي و سالمندي نيز چنانچه شخص به تأثير تغذيه صحيح بر سلامت، طول عمر و پيشگيري از بيماريها معتقد باشد و عزم راسخ جهت اصلاح عادات غذايي خود داشته باشد، قادر به اين امر مهم خواهد بود.
وی با تاکید بر ضرورت تغيير عادات غذايي و فرهنگسازي صحيح تغذيهاي، گفت: براي اصلاح عادات غذايي كودكان، لازم است ابتدا پدر و مادر تلاش در داشتن برنامه غذايي صحيح براي خود داشته باشند چراکه آنها و اعضاي بزرگتر خانواده الگوهاي مهمي براي كودكان هستند و كودكان از آنان تقليد ميکنند.
وی با بیان اینکه آشنا كردن همه افراد جامعه بخصوص كودكان و نوجوانان با نيازهاي تغذيهاي خود گام مهمي است در اصلاح عادات غذايي، عنوان کرد: اگر میخواهید ذائقه کودک شما به غذاهای شور که زمینهساز انواع بیماریهاست عادت نکند، باید از زمانی که غذای کمکی را آغار میکنید تا ۵ سالگی ذائقه کودک را شکل دهید.
/۷
وی ادامه داد: به تدريج و پس از گذشت چند ماه نوزاد علاوه بر شير، از مواد غذايي ديگري كه مناسب سن و وضعيت خاص او است، استفاده ميكند. پس از آنكه كودك كمي بزرگتر شد، بر سر سفره خانواده، از غذاهاي معمول خانواده استفاده ميکند.
منوچهری بیان داشت: عادات غذايي اكثراً بدون هيچ علت علمي و منطقي خاص در وجود شخص برقرار شده و صرفاً به علت تكرر مصرف يا عدم استفاده از برخي مواد خوراكي، شكل ميگيرند و اين عادات معمولا تا آخر عمر با شخص همراه خواهد بود.
وی گفت: رفتارهای غذایی نامناسب مانند عادت به مصرف غذاهای آماده و رستورانی، تنقلات کم ارزش مثل چیپس و پفک، فستفودها از جمله سوسیس، کالباس، پیتزا، همبرگر و سایر انواع ساندویچها، غذاهای پرچرب و غذاهای شور از عوامل موثر در ایجاد اضافه وزن و چاقی در کودکی است.
این کارشناس تغذیه ادامه داد: در نهایت با این رویه برخی از بیماریهای غیر واگیر از جمله فشارخون بالا، چربی خون بالا، بیماریهای قلبی عروقی، پوکی استخوان و سرطان معده در بزرگسالی بروز میکند.
ذائقه غذایی تا پنجسالگی شکل میگیرد
وی با اشاره به اینکه ذائقه افراد در دوران کودکی و به ویژه در سنین زیر پنج سالگی شکل میگیرد، تاکید کرد باید ذائقه سازی کودکان را از زمان شروع غذای کمکی آغاز کرد. به عنوان مثال اگر به کودک غذای بینمک داده شود، او به تدریج به خوردن غذاهای بینمک یا کمنمک عادت میکند.
منوچهری عنوان کرد: برای اینکه ذائقه کودک به شوری عادت نکند در سال اول زندگی کودک به غذای کمکی نمک اضافه نکنیم و به جای آن از چاشنیهایی مانند آب لیموترش تازه یا آب نارنج تازه به مقدار خیلی کم در آخرین لحظات پخت غذای کمکی استفاده کنیم.
وی با اشاره به اینکه در کودکان یک تا پنج سال سلیقهها و عادات غذایی کودک شکل میگیرد، خاطرنشان کرد: در این دوران ایجاد عادات خوب غذایی مانند مصرف غذاهای کمنمک و کمچرب و تنوع غذایی به حفظ سلامت کودک و پیشگیری از بیماریهای غیرواگیردار از جمله بیماریهای قلبیعروقی و فشارخون بالا در سالهای آتی عمر کمک میکند.
وی تاکید کرد: برنامه غذایی مناسب کودکان، باید متنوع و حاوی ۵ گروه غذایی اصلی شامل نان و غلات، میوهها، سبزیها، شیر و لبنیات، گوشت، حبوبات، تخممرغ و مغزها باشد.
این کارشناس تغذیه بیان داشت: به منظور کاهش مصرف نمک، از گذاشتن نمکدان در سفره خودداری شود. چراکه کودکان از والدین خود الگو میگیرند. همچنین به هنگام تهیه و طبخ غذا از نمک به میزان کم استفاده شود.
چاشنیها را جایگزین نمک کنید
وی به جای نمک، استفاده از چاشنیهایی نظیر سبزیهای معطر تازه یا خشک مانند نعناع، مرزه، ترخون، ریحان را مناسب دانست و افزود: میتوان از سیر، لیموترش تازه و آب نارنج نیز برای بهبود طعم غذا و کاهش مصرف نمک استفاده شود.
این کارشناس تغذیه با اظهار اینکه از مصرف سوپهای آماده، سسها و محصولات فرآیند شده مثل فستفودها (پیتزا، همبرگر، سوسیس و کالباس) در برنامههای غذایی روزانه کودکان خودداری شود، ادامه داد: در برنامه غذایی روزانه آنها از گوشتهای سفید و به جای گوشتقرمز، سوسیس و کالباس استفاده شود و به جای مصرف تنقلات شور(چیپس، پفک،چوب شور و...) از مغزهای بدون نمک، ذرت و غلات حجیم بدون نمک استفاده شود.
وی با تاکید بر اینکه غذاهای رستورانی از آنجایی که حاوی مقادیر زیادی نمک و روغن هستند، برای کودکان مناسب نیستند، گفت: در خريد و پخت غذا از بچهها کمک بخواهيد و در مورد ارزشمندی و کیفیت ماده غذایی با بچهها صحبت کنید. همچنین برچسب مواد غذايي را با کودکتان بخوانيد و همراه با او مواد مغذي غذاهاي مختلف را با هم مقايسه کنید.
وی یادآور شد: همیشه مواد غذايي سالم در منزل داشته باشيد تا وقتي کودک تنقلات درخواست کرد میان وعدههای سالم را در اختيارش قرار دهيد.
میان وعدهها را در برنامههای غذایی کودک بگنجانید
منوچهری با اشاره به اینکه میان وعده غذای مختصری است که بین دو وعده اصلی غذایی به کودک داده میشود، بیان د اشت: میان وعدههای مناسب مانند ذرت و حبوبات بوداده خانگی کمنمک یا عدس برشته شده کمنمک یا بدون نمک، مغزها مانند گردو، فندق، بادام، پسته از نوع خام و بو نداده، میوههای تازه و خشک، ساندویچهای پنیر و گردو، گوجه، خیار است.
وی ادامه داد: همچنین تخممرغ و مرغ، دوغ بدون گاز و کمنمک، شیر و انواع ماست و آبمیوههای طبیعی، بستنی، انواع برگههای میوهها، خشکبار، بیسکوئیت ساده و سبوسدار، کیک و کلوچههای خانگی، سالاد و انواع سبزیجات از میانوعدههاست.
عادات غذايي صحيح در خانواده را از کودکی بیاموزید
وی مهمترين و اساسيترين اقدام جهت اصلاح عادات غذايي را پرهيز از بدغذايي و داشتن الگوي تغذيهاي صحيح، سالم و مناسب، فرهنگسازي صحيح تغذيهاي در جامعه عنوان کرد و گفت: توجه به اين نكته ضروري است كه فرهنگسازي بهتر است در سنين ابتدايي زندگي و از دوران كودكي انجام شود.
منوچهری افزود: در سنين بزرگسالي و حتي در دوران ميانسالي و سالمندي نيز چنانچه شخص به تأثير تغذيه صحيح بر سلامت، طول عمر و پيشگيري از بيماريها معتقد باشد و عزم راسخ جهت اصلاح عادات غذايي خود داشته باشد، قادر به اين امر مهم خواهد بود.
وی با تاکید بر ضرورت تغيير عادات غذايي و فرهنگسازي صحيح تغذيهاي، گفت: براي اصلاح عادات غذايي كودكان، لازم است ابتدا پدر و مادر تلاش در داشتن برنامه غذايي صحيح براي خود داشته باشند چراکه آنها و اعضاي بزرگتر خانواده الگوهاي مهمي براي كودكان هستند و كودكان از آنان تقليد ميکنند.
وی با بیان اینکه آشنا كردن همه افراد جامعه بخصوص كودكان و نوجوانان با نيازهاي تغذيهاي خود گام مهمي است در اصلاح عادات غذايي، عنوان کرد: اگر میخواهید ذائقه کودک شما به غذاهای شور که زمینهساز انواع بیماریهاست عادت نکند، باید از زمانی که غذای کمکی را آغار میکنید تا ۵ سالگی ذائقه کودک را شکل دهید.
/۷
نظر شما