۱ آبان ۱۳۹۳ - ۱۲:۳۴
اطلاعات آماری در ارتقاء سلامت جامعه موثر است

خبرگزاری ایمنا: آمار مهمترین ابزار ارزیابی عملکرد گذشته، حال، برنامه‌ریزی برای آینده و یکی از عوامل اصلی سیاستگذاری و مدیریت در هر سازمانی محسوب می‌شود و در حقیقت مقوله‌ای است که ارزش آن روز به روز بیشتر می‌شود.

زهرا زینل‌زاده کارشناس آمار مرکز بهداشت شماره دو اصفهان در گفتگو با ایمنا با اشاره به روز آمار و برنامه‌ریزی که اول آبان ماه است، اظهار کرد: آمار زیربنای تمام حرکت‌هایی است که در سازمان انجام می‌شود و درصورتی که آمار قابل اطمینان در سازمان وجود نداشته باشد، برنامه‌ریزی با مشکل رو به رو شده و امکانات موجود در مسیر درست به کارگرفته نخواهد شد.
وی گفت: به بیان دیگر، آمار مهمترین ابزار ارزیابی عملکرد گذشته، حال، برنامه‌ریزی برای آینده و یکی از عوامل اصلی سیاستگذاری و مدیریت در هر سازمانی محسوب می‌شود و در حیقت مقوله‌ای که ارزش آن روز به روز بیشتر می‌شود.
این کارشناس آمار مرکز بهداشت با اشاره به اینکه دنیای جدید را جهان آمار و احتمالات نام نهاده‌اند، بیان داشت: در تبیین نقش و وظیفه آمار گفته می‌شود که آمار همچون چراغی است برای روشن کردن نقاط تاریک، تصمیم‌گیری صریح و بی‌ابهام فرد تصمیم‌گیرنده.
وی افزود: از سوی دیگر، برنامه‌ریزی متکی بر آمارهای صحیح، درست و به موقع یکی از رموز موفقیت و پیشرفت سازمان‌ها است.
به گفته زینل‌زاده مدیریت با برنامه‌ریزی می‌تواند مشکلات احتمالی را پیش‌بینی و برای آنها چاره‌اندیشی کند.
سرعت در ارایه و بهبود کیفیت خدمات از فواید آمارگیری است
وی بهره‌گیری درست از آمار و برنامه‌ریزی را دارای فوایدی همچون پیشبرد امور بهداشتی با هزینه کمتر، ایفای نقش مؤثر در شناخت فرصت‌ها و تهدیدهای موجود و استفاده بهینه از امکانات سازمان عنوان کرد و افزود: سرعت در ارایه و بهبود کیفیت خدمات به شهروندان و سایر ذی‌نفعان و پاسخگویی و مسوولیت‌پذیری در برابر شهروندان و مراجعه‌کنندگان به واحدهای بهداشتی و درمانی از دیگر فواید آمارگیری است.
تامین برابری و عدالت در دسترسی شهروندان و ارایه امکانات به آنان و توسعه و تحول سازمانی از دیگر فواید آمار و برنامه‌ریزی است که این کارشناس بهداشت با اشاره به آن افزود: علاوه بر این از آیات و روایات چنین برمی‌آید که برنامه‌ریزی در اسلام اهمیت به سزایی دارد.
به گفته وی نظام هستی و قوانین حاکم بر آن، از برنامه‌ریزی و نظمی شگفت‌انگیز حکایت می‌کند. بطوریکه با دقت در هستی درمی‌یابیم که دست پر مهر پروردگار هر چیز را در جای خویش نهاده است و نظم و برنامه‌ریزی در جهان است.
وی با بیان اینکه وقت‌شناسی، برنامه‌ریزی و تنظیم امور در آفرینش مورد توجه آفریدگار متعالی بوده است، بیان داشت: از نظرحضرت علی(ع) پایداری زندگی در گرو برنامه‌ریزی درست و وسیله رسیدن به آن، مدیریت صحیح است.
زینل‌زاده گفت: در روایت‌های اسلامی، به واژه‌هایی مانند تدبیر، دوراندیشی و نظم اشاره شده که دربردارنده معنای برنامه‌ریزی هستند.
وی از جمله عوامل مؤثر در برنامه‌ریزی درست و اجرای آن را به استفاده بهینه از فرصت‌ها، ارزش نهادن به وقت و زمان، آینده‌نگری، تدبیر و تقسیم امور اشاره کرد و گفت: حضرت علی(ع) در اهمیت برنامه‌ریزی و آینده‌نگری فرموده‌اند: "برنامه‌ریزی و آینده‌نگری پیش از کار، تو را از پشیمانی ایمن می‌دارد."
وی ادامه داد: همچنین امام جواد(ع) در مورد تدبیر در امور می‌فرماید: "هر کس نداند کاری را از کجا آغاز کند، از سرانجام رساندن آن درمی‌ماند."
علم آمار از نیازهای بشری و دارای تاریخی غنی است
این کارشناس آمار و برنامه‌ریزی علم آمار را مانند هر علم دیگری در نتیجه نیازهای بشری و دارای تاریخی غنی دانست و اظهار کرد: این علم از دوران‌های گذشته تاکنون رشد و تکامل آن ادامه یافته است.
وی با اشاره به اینکه سرشماری‌های بسیار ابتدایی مقدمه علم آمار بوده است، عنوان کرد: با ظهور سرمایه‌داری و گسترش تجارت، آمار در مقابل مسایل مرکب‌تر و پیچیده‌تری قرار می‌گیرد و ضمن افزایش حجم اطلاعات جمع‌آوری شده، کارهای آماری توسعه می‌یابد.
وی ادامه داد: بدین ترتیب از نظر ماهیت، عمیق‌تر و از نظر موضوع مورد مطالعه، وسیع‌تر و از نظر وسایلی که به کارگرفته می‌شود، کامل‌تر می‌شود.
زینل‌زاده با بیان اینکه در گذشته، دولت‌ها اطلاعات مربوط به جمعیت، ثروت، تعداد سربازها، سیلوها و... را برای کنترل اوضاع کشور جمع‌آوری می‌کردند، گفت: سابقه جمع‌آوری آمار در ایران به بیش از دو هزار سال پیش می‌رسد.
وی بیان داشت: در دوران گذشته، آمار تنها در امور دولت‌ها مورد استفاده بود درحالی که امروزه آمار و اطلاعات علاوه بر اینکه در نظام‌های حکومتی و در راستای برنامه‌ریزی مورد استفاده قرار می‌گیرد، در تمام زمینه‌های فعالیت بشری ضرورت دارد.
پرکاربردترین زمینه‌های استفاده از آمار سازمان‌ها و نهادهای مختلف است
به گفته وی یکی از پر کاربردترین زمینه‌های استفاده از آمار در سازمان‌ها و نهادهای مختلف است. این کارشناس بهداشت با اشاره به اینکه ارزیابی عملکرد گذشته و حال، و برنامه‌ریزی برای آینده به تهیه و تدارک آمار نیاز دارد، یادآور شد: در سال ۱۲۴۶ شمسی، سرشماری از جمعیت شهر تهران با استفاده از شیوه‌های جدید توسط عبدالغفار نجم‌الدوله، معلم ریاضی مدرسه دارالفنون، در مدت ۵۵ روز انجام گرفت و اطلاعات آن در رساله‌ای به نام تشخیص نفوس دارالخلافه منتشر شد.
وی ادامه داد: براساس این سرشماری، جمعیت تهران در سال ۱۲۴۶ بیشتر از ۱۵۵۷۳۶ نفر بوده است که از این تعداد، ۱۴۷۲۵۶ نفر افراد غیرنظامی و ۸۴۸۰ نفر افراد نظامی بودند.
به گفته وی سابقه آمار و برنامه‌ریزی از گذشته مورد توجه بود، اما رویکرد مورد استفاده به وسیله مدیران متفاوت بوده است.
زینل‌زاده بیان داشت: امروزه این رویکرد به سمت استفاده از روش‌ها و سیستم‌های نوین (مانند ابزارهای مبتنی بر فناوری اطلاعات) و شیوه‌های نوین پشتیبانی از تصمیم‌های مدیریت (مانند MIS، DSS، SIS و...) در حال تحول و تکامل است.
وی با اشاره به اینکه در ایران، کلمه آمار، امار، هامار، شمار و شماره از مصدر اوستایی مر به معنی حساب، شمردن، شمارش، به یاد داشتن و از برداشتن برگرفته شده است، ادامه داد: بنابراین، آمار واژه‌ای کاملاً پارسی است که در دوره‌های مختلف با گویش‌های متفاوت مورد استفاده بوده است.
وی با اشاره به اینکه در قلمرو علم، آمار معانی گوناگونی دارد، گفت: از آمار به عنوان یک علم مستقل که جنبه‌های کمی داده‌های اجتماعی را مطالعه می‌کند و نیز به عنوان یک روش شناسایی علمی استفاده می‌شود.
این کارشناس بهداشت افزود: همچنین از آمار به عنوان اعدادی که از ثبت داده‌ها حاصل می‌شود و در بررسی‌ها به عنوان مشخص‌کننده نمودار مورد استفاده قرار می‌گیرند، یاد می‌شود.
اطلاعات آماری در ارتقاء سلامت جامعه موثر است
وی یکی از منابع مهم در تصمیم‌گیری‌های بهداشتی را استفاده از آمار تبتی مرگ و میر عنوان کرد و گفت: علل فوت نمایانگر بهره‌مندی مردم جامعه از خدمات بهداشتی و درمانی و نیز نمایانگر چگونگی تفاوت عوامل خطر منجر به مرگ در گروه‌های سنی، جنسی و قومی است.
وی تعیین علل فوت را بر اساس گروه‌های سنی، جنسی، اجتماعی و درآمدی ذکر کرد و گفت: این می‌تواند چگونگی بهره‌مندی مردم آن جامعه از خدمات بهداشتی، درمانی، اقتصادی، سیاسی و امنیتی را معلوم کند.
زینلزاده افزود: همچنین میزان اثربخشی کلیه برنامه‌های موجود را در زمان حال مشخص می‌کند و این اطلاعات در جهت ارتقاء سلامت جامعه و شناخت مداخله‌ای لازم بی‌نظیر عمل می‌کند.
به گفته وی ثبت مرگ بر حسب علت واقعی بخشی از حقوق اجتماعی هر شهروند است که با ثبت غلط این حق از متوفی و بستگان او گرفته یا مخدوش می‌شود.
وی عنوان کرد: بررسی علل فوت در شهرستان اصفهان نمایانگر این موضوع است که بیشترین علل مرگ به ترتیب مربوط به بیماری‌های قلبی عروقی، سرطان‌ها و تومورها و بیماری‌های دستگاه تنفسی است که جای تامل و بررسی جهت کاهش این موارد توسط مسئولین و دست‌اندرکاران را دارد.
کد خبر 166504

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.