
سابقه برزک به ۵۰۰۰ سال قبل بر میگردد، این شهر با توجه به موقعیت آن در تابستانها دارای آب و هوای معتدل و در زمستانها دارای آب و هوای سرد میباشد.
میزان بارندگی در نقاط پست آن حدود ۲۰۰ میلیمتر در سال و در ارتفاعات به ۴۰۰ میلیمتر میرسد. بالاترین درجه حرارت در تابستان ۲۵ درجه و در زمستان به ۲۰ درجه زیر صفر میرسد. جهت اصلی بادهای موسمی از شمال به جنوب است.
در برزک وجود چشمه سارهای متعدد که دبی آن قابل توجه است باعث گسترش باغهای میوه در طول دره برزک گشته و آن را به باغ شهری زیبا تبدیل کرده است که همچون نگینی سبز در منطقه خود نمائی میکند.

کشاورزی منطقه بیشتر باغداری است که از محصولات شاخص آن میتوان به گل محمدی شاه توت، آلو، گردو، بادام و دیگر محصولات آن شامل فندق، سیب، گلابی، گوجه سبز، توت، زردآلو، انگور، گیلاس، آلبالو و انواع میوه های دیگر نام برد.
شهر برزک دارای هفت محله می باشد که عبارتند از محله امام خمینی (سرگاول)، محله درب مسجد جامع، محله شهید رجایی (سردل)، محله مصلی، محله درب زیارت، محله کارگاه، محله باغستان.
برزک به لحاظ سابقه تاریخی و قدمت چند هزار ساله مورد توجه است، اکنون نیز به جز طبیعت زیبا و بکر آن زیارت امامزاده سراج الدین بن موسی بن جعفر(ع)، شاهزاده محمود و احمد (ع)، مسجد جامع و چنار۷۰۰ ساله جنب آن، خانه های قدیمی با ابزار و وسائل آن، حمام سنگی دوره صفویه که با حفظ تمامی عناصر معماری و تاریخی خویش همچنان استوار به کار خود ادامه می دهد، آب انبارهای قاجاریه، آسیاب آبی سعدآباد که هنوز با دستان پرتوان آسیابان پیر مشغول به کار است و قوت مردم شهر را مهیا می کند، تپه تاریخی قلعه که اولین سکونتگاه مردم بَرزُک بوده همراه با غار کشف شده موجود در آن، تفرجگاه چشمه احمدآباد، جاده تفریحی توریستی سعدآباد، موزه مردم شناسی و … از آثار و جاذبه های دیدنی این شهر می باشد.

باید اذعان داشت که شهر برزک به سبب وجود طبیعت زیبا و آب و هوای مناسب و زیرساخت های شهری مناسب می تواند به فعالیت اکوتوریسم پرداخته و به علت برخوردای از ابنیه و بافت با ارزش تاریخی، جاذب گردشگران فرهنگی نیز باشد.
معرفی مکان های گردشگری برزک
تپه تاریخی قلعه (تفرجگاه و همایشگاه تپه تاریخی قلعه)
تپه تاریخی قلعه مربوط به دوره سلجوقیان و قبل از آن میباشد. غار کشف شده در این تپه به همراه وسایلی نظیر تنور گلی، ظروف سفالی و گلی، سرکو و … حکایت از سکونت و زندگی بسیار دور در این محل دارد.

ارتفاع قله این تپه از جاده اصلی و قابل دسترسی مصلی حدود ۲۰ متر میباشد. هنگامی که به بالای تپه صعود مینمایی و به چهار طرف نظاره میکنی سرسبزی و شادابی درختان، دشت و کوههای سر به فلک کشیده و خانه های کاهگلی چشمانتان را نوازش میکند.
تپه تاریخی قلعه در مرکز شهر واقع شده که دارای فضا و نمایی زیبا در هر طرف میباشد.
غار کشف شده در تپه تاریخی قلعه
قدمت این غار به دوران سلجوقیان باز می گردد و هم اکنون شهرداری با همکاری میراث فرهنگی و گردشگری به دنبال ثبت ملی این اثر تاریخی می باشند.
بنا به اظهار و نقل قول سینه به سینه بزرگان شهر این غار که در سکونت گاه اولیه برزک (تپه قلعه) میباشد دارای سه مسیر اصلی بوده و هم اکنون شهرداری به جهت انجام تحقیقات بیشتر مشغول آزادسازی معبرهای مسدود شده این غار در اثر ریزشهای سالیان متوالی میباشد.

از آثار برجای مانده در این غار میتوان به کانال های کوچک حفاری شده در دل سنگ جهت دفن یا نگهداری استخوانهای گذشتگان خود، ظروف سفالی و گلی برجای مانده و وجود سقف های زیبای این غار اشاره کرد.
انتظار می رود با مرمت و بازسازی کامل این غار و بازگشایی آن در آینده به روی گردشگران، صنعت گردشگری و توریسم برزک در کنار دیگر آثار تاریخی و مناظر طبیعی و بکر متحول شود.
تفرجگاه چشمه احمدآباد
این چشمه در نقطه شمال شرقی برزک و در حریم رودخانه فصلی برزک واقع است و دارای چندین چشمه جوشان میباشد و در قسمت بالا دست آن دیواره سدی است که بر اثر رسوب طی سالیان متوالی پر شده و هم اکنون با رویش درختان بید و درختچه های گز در بستر این سد منظره زیبایی را ایجاد کرده است.
این تفرجگاه که در ۱۰۰ متری خیابان اصلی واقع است هر ساله گردشگران زیادی را به سمت خود جذب میکند.

به دلیل وجود کوه در حاشیه جنوب شرقی تفرجگاه، گردشگران علاقه مند به کوهنوردی نیز در کنار استفاده از مناظر بکر و طبیعی این تفرجگاه از ورزش کوه نوردی نیز بهره می برند.
جاده تفریحی توریستی سعدآباد
این جاده از زیباترین جادههای طبیعی و بکر شهرستان کاشان میباشد جاده تفریحی و توریستی سعدآباد که از مرکز شهر آغاز میشود.
در امتداد رودخانه اصلی شهر که در قسمت شمال شرقی شهر واقع است به طول چهار کیلومتر همراه با بدیع ترین صحنههای طبیعی ادامه داشته و پس از گذشت از کنار تفرجگاهها، کوهها، آبشارها و آبهای همیشه خروشان به مسیر اصلی جاده برزک ـ کاشان ختم میشود. چشمه ساران موجود در کنار جاده و آبهای همیشه خروشان آنها در کنار طبیعت همیشه سبز اطراف آن جلوهای زیبا و وصف ناشدنی را ایجاد نموده است.
آسیاب آبی سعدآباد و تفرجگاه جنب آن
در قسمت جنوبی جاده سعدآباد، آسیاب آبی با قدمتی حدود ۲۰۰ ساله به چشم میخورد. این آسیاب آبی دارای تنورهای میباشد که آب از بالا داخل آن ریخته و فشار آب این تنوره، سنگهای آسیاب به وزن ۵۰۰ کیلوگرم را به حرکت در میآورد و گندم را که در بین دو سنگ قرار میگیرد خرد و آرد میکند.

شهرداری اقدام به مرمت و بازسازی و احیاء این آسیاب نموده و تفرجگاهی در جنب آن در حال ایجاد است. این تفرجگاه مورد استقبال بسیار زیاد گردشگران قرا گرفته است.
این اثر در تاریخ ۲۴ / ۸ / ۸۵ به شماره ۱۶۲۱۸ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
حمام دوره صفویه
یکی دیگر از میراث های فرهنگی شهر برزک، حمامی است که مربوط به دوره صفویه میباشد.
این بنای کهن توسط فردی بنام سید حسن کاشانی ساخته شده است. برای گود برداری این حمام ۱۰ متر زمین را کنده و این کار یک سال طول کشیده و بعد از هفت سال ساخت حمام به پایان رسیده است.

در ساخت این حمام از ستون های سنگی تراشیده شده یک پارچه استفاده شده و برای برپا کردن ستونها و محکم کاری پایه ها از سرب و مخلوطی بنام ساروج که به صورت سنتی درست میشده استفاده کرده اند. حمام دارای دو خزینه، دو حوضچه بنام استک و دو تخته سنگ برای نماز خواندن است. برای سوخت حمام از نفت سیاه استفاده میکنند.
لازم بذکر است که سیل عظیم سال ۳۵ در برزک به حمام آسیبی وارد نکرد.
امامزاده سراج الدین ابن موسی بن جعفر (ع)
زیارت امامزاده سراج الدین ابن موسی ابن جعفر با قدمتی ۵۰۰ ساله مربوط به دوران صفویه میباشد و ساخت بنای اصلی این امامزاده را هنرمندان آن دوران به عهده داشته اند.

بنای این امامزاده که بزرگترین امامزاده این شهر می باشد شامل دو بخش می باشد، بخش اصلی که هسته اولیه آن را تشکیل می دهد فضای دور مقبره امامزاده است که یک بنای هشت ضلعی با ضریح در مرکز آن همراه با گنبد خشتی که از درون (زیر آن) آئینه کاری شده است.
در فضای بیرونی امامزاده قبرستان شهر وجود دارد که سنگهای قبر بسیار قدیمی گویای قدمت بالای این قبرستان است.
موزه مردم شناسی برزک
قدمت این خانه که به موزه مردم شناسی برزک تبدیل شده است در دوره زندیه و با توجه به معماری سنتی محل ساخته شده که پس از خرید این بنا و تملک آن توسط شهرداری شهر برزک، تغییر کاربری یافته و به موزه مردم شناسی این شهر تبدیل شده است.
موزه مردم شناسی، در دو طبقه با حیاطی طویل و باریک و با شیبی ملایم از شمال به جنوب شکل گرفته است این بنا در بافت قدیمی شهر، ازجمله ویژگی های دیگر این بنای تاریخی به شمار میرود.
گردشگران در این موزه شاهد دستگاههای بافندگی قدیمی همچون دستگاه گلیم بافی، دستگاه چادرشب بافی، دستگاه قالی بافی، درب چوبی مسجد جامع و بیش از ۴۵۰ اثر باقی ماند و قدیمی از گذشتگان هستند.
آب انبار سردل
این آب انبار در دوران پهلوی با سبک معماری سنتی محل ساخته شده است. بنای این آب انبار به سفارش ساکنین محل جهت استفاده عمومی توسط شیخ میرزا جلال مصطفوی و کربلائی حسینعلی که معماران برزکی بوده اند ساخته شده و چون در محله سردُل (شهید رجایی) ساخته شده به همین نام معروف گشته است.

این آب انبار در محوطه کوچک شیب داری در محله سردُل (شهید رجایی) ساخته شده است و دارای ورودی و سقف راهروی است که با طاق ضربی پوشانیده شده، گنبد و نورگیری که بالای محوطه آب انبار قرار میگیرد و بادگیر آن آجری است.
خانه های قدیمی کاردان و موسوی
خانه تاریخی کاردان در دوره زندیه بنا گردیده و یکی از قدیمی ترین خانه های تاریخی شهر برزک به شمار می رود معمار آن استاد کربلایی عبداله عظیمی معروف به معمار عظیم بوده است.
این خانه که از زمان ساخت تا کنون در مالکیت خاندان کاردان بوده به همین نام در بین اهالی شهر تاریخی برزک معروف گشته است. این بنای تاریخی که در بافت قدیم شهر استقرار یافته دارای کاربری مسکونی است و هم اکنون نیز از آن استفاده میشود.

خانه تاریخی موسوی نیز که در همسایگی خانه تاریخی کاردان قرار دارد یکی از قدیمی ترین خانه های تاریخی این شهر است که در دوره زندیه و با الهام از معماری سنتی محلی ساخته شده و چون متعلق به خاندان موسوی بوده به همین نام نیز شهرت یافته است و در میان اهالی این شهر به نام منزل امام جمعه شهر برزک معروف گشته است.
بافت قدیم برزک
بافت قدیم برزک در محله مصلا واقع شده است، این بافت که دارای ساختمانهای دارای خشت و گل با تیرهای چوبی بوده و بیشتر دارای کوچه های تنگ معروف به کوچه های آشتی کنان میباشد.
این بافت که در حاشیه تپه تاریخی قلعه و به صورت پلکانی گسترش یافته دارای چشم انداز بسیار جالبی است.

فضا سازی منازل این بافت به طوری طراحی گردیده است که تمامی منازل توسط درها و پنجره های چوبی به فضای باز ارتباط دارد. درهای چوبی در درگاههایی با تاقهای هلالی و گرد و سکوهایی که جایگاه استراحت و نشستن می باشد به طرزی زیبا از عوامل جوی حفظ گردیده و از نمایی زیبا و دلفریب برخوردار می باشد که هر گردشگر را به سوی خود جذب می نماید./
نظر شما