ضرورت صرفه جویی 30 درصدی مصرف آب/ چند توصیه و راهکار برای کاهش مصرف

به گزارش ایمنا متاسفانه به رغم این توصیه‌ها، در سطح شهر مشاهده می‌شود که برخی از مردم به شست و شوی روزانه حیاط و ماشین می‌پردازند و حتی در ارگان‌های مهم دولتی استان نیز آبیاری مداوم فضای سبز آنها از جمله برنامه های روزانه این دستگاه ها به شمار می رود.
در حال حاضر متوسط مصرف آب هر اصفهانی در شبانه روز در بخش خانگی ۱۶۰ لیتر است در حالی که این رقم باید به ۱۲۰ لیتر برسد.
هم اکنون ۲۲ درصد از آب شرب در بخش غیرخانگی مصرف می شود بنابراین دستگاه‌ها، نهادها و شرکت های دولتی و خصوصی باید در مصرف آب صرفه جویی لازم را به خرج دهند چرا که در حال حاضر برخی از سازمان‌ها و دستگاه ها جزء پرمصرف ترین مشترکان به شمار می آیند و باید در شرایط کم آبی مصرف بهینه آب را در بخش خود نهادینه کنند و در صرفه جویی ۳۰ درصدی آب در فصل تابستان پیش قدم باشند.
دستگاه‌ها، سازمان‌ها و شرکت‌ها باید با اعمال تدابیری در صدد مصرف بهینه آب باشند و در این راستا می توان با استفاده از تجهیزات و دستگاه‌های کاهنده در مصرف بهینه آب صرفه جویی کرد به عنوان مثال استفاده از ابزارها و تجهیزات کاهنده ۴۵ تا ۵۰ درصد در مصرف آب صرفه جویی می شود و این تجهیزات نقش بسزایی در مصرف بهینه آب دارند.
در تابستان سال جاری آب شرب تخصیصی برای مشترکان اصفهانی ۱۱ مترمکعب در ثانیه است در حالی که میانگین مصرف ۵/۱۴ الی ۱۵ مترمکعب در ثانیه است پس باید ۲۵ تا ۳۰ درصد در خصوص مصرف آب صرفه جویی شود.
بنابراین با فرا رسیدن فصل گرما و افزایش مصرف آب در این ماه بهتر است برای کاهش 40 تا 50 درصدی مصرف، نکاتی را رعایت کنیم:
فضای سبز شهری بخشی از فضاهای باز شهری است که در عرصه های طبیعی یا مصنوعی آن تحت استقرار درختان، گل ها، چمن ها و سایر گیاهان است که براساس نظارت و مدیریت انسان با در نظر گرفتن ضوابط، قوانین و تخصص های مرتبط با آن برای بهبود شرایط زیستی، زیستگاهی و رفاهی شهروندان و مراکز جمعیتی غیر روستایی، حفظ، نگهداری یا بنا می شوند.
آبیاری فضای سبز یکی از اصول اساسی در مدیریت پایدار فضای سبز محسوب می شود. در آبیاری فضاهای سبز شهری با توجه به نوع آن فضا و خاک آن و ... از روش‌های سطحی و تحت فشار استفاده می‌شود.
در هنگام طراحی و عملیاتی کردن فضاهای سبز، نکات مهمی در زمینه آبیاری لحاظ شود:
• انتخاب گیاهان باید با توجه به اقلیم منطقه باشد. گیاهان سازگار با شرایط آب و هوایی منطقه انتخاب شوند، به عنوان مثال درخت بید یا چنار و صنوبر درختان زیبایی هستند اما نمی توان در فضای سبز شهری مثل کاشان کاشت.
• به هر میزان بستر کاشت گیاهان مناسب تر و نزدیک به بهترین شرایط باشد نیاز آبی گیاه کمتر و مقاومت آن در برابر تنش های کم آبی بیشتر خواهد بود. ترکیبی از خاک رسی و شنی با نگه داشتن آب در زمان بیشتر دوره آبیاری را طولانی تر می‌کند و گیاه نیاز به آبیاری کمتری دارد. اخیرا ژل‌ها یا بلورهایی برای ذخیره کننده آب ارائه شده، این ژل‌ها قادر به جذب آب تا ۱۰۰ برابر وزن خود را فراهم می کنند که با قرار دادن آنها در زیر ریشه گیاه امکان ذخیره آب مورد نیاز گیاه را برای چند روز مرتفع می‌کند، بنابراین از این رو تعداد دفعات آبیاری کاسته می شود.
• استفاده از سیستم‌های نوین آبیاری مانند آبیاری بارانی و قطره‌ای به خصوص در فضاهای سبز عمومی، نیمه عمومی و خیابانی.
• انتخاب زمان مناسب آبیاری از اصول مهم آبیاری فضای سبز است، بهترین زمان پیشنهادی برای آبیاری ساعات اولیه صبح یا فاصله زمانی ۸ تا ۱۲ شب است و در این ساعات آبیاری فضای سبز بسیار موثرتر خواهد بود.
• در آبیاری فضاهای سبز عمومی، نیمه عمومی و خیابانی از آب شرب شهر استفاده نشود و در آبیاری فضای سبز خانگی حتی المقدور جایگزین مناسبی برای آب شرب استفاده شود، گزینه های مختلفی در این زمینه وجود دارد که از جمله آن می‌توان به استفاده از سیستم های آب خاکستری یا جمع آوری آب باران اشاره کرد.
• تعیین زمان بندی مناسب برای آبیاری فضای سبز به نحوی که اغلب مشاهده می‌شود در یک منطقه از روی عادت تمام گیاهان را به یک میزان آب می‌دهد در حالی که نیاز آبی یک درخت ۲۰ ساله با نهال دو ساله و نیاز آبی یک گونه با گونه دیگر متفاوت است.
گیاهان مناسب در فضاهای سبز استان اصفهان
• زیتون تلخ، توت آمریکایی، ارغوان و ابریشم مصری از جمله گیاهانی هستند که نیاز زیادی به آب ندارند بنابراین بهتر است از این نوع گیاه در فضای سبز اصفهان کاشته شود.
زیتون تلخ: درختی خزان کننده با حداکثر ارتفاع ۱۲ متر است گل‌های بنفش رنگ و معطر این درخت در اردیبهشت ظاهر می شوند و نمای زیبایی به درخت می دهند. میوه های زیتون تلخ که در تابستان ظاهر می شوند شبیه به زیتون اما سمی هستند و به مدت طولانی حتی تا پاییز و زمستان بر روی شاخه ها باقی می مانند. زیتون تلخ نیاز به آفتاب کامل دارد و در انواع خاک‌ها به شرط آنکه عمق خاک کافی باشد قادر به رشد است، همچنین نیاز آبی زیتون تلخ پایین است و درختی مناسب برای جنگل کاری در مناطقی که سرمای شدید نداشته باشند، است.
• توت آمریکایی: درختی خزان کننده با حداکثر ارتفاع ۲۰ متر و دارای شاخه های خاردار است. قسمت قابل توجه این درخت میوه های کروی شکل، نارنجی رنگ و شبیه به پرتقال است که ظاهری چروک مانند دارد. این گیاه به آفتاب کامل و خاک عمیق و معمولی نیاز دارد و نیاز آبی آن پایین است.
• ارغوان: درختچه ای خزان کننده با حداکثر ارتفاع ۱۵ متر است. گل های ارغوانی رنگ آن در اوایل بهار و قبل از ظاهر شدن برگ‌ها نمایان شده به طوری که شاخه ها یکپارچه گل می شوند. ارغوان در خاک های گچی و آهکی به خوبی رشد می کند، نیاز به آفتاب کامل دارد و نیاز آبی آن بسیار کم و به خشکی و کم آبی مقاوم است.
• ابریشم مصری: درختچه ای خزان کننده با حداکثر ارتفاع ۳ متر است. این گیاه در انواع مختلف خاک رشد می کند، نیاز به آفتاب کامل دارد و در نیم سایه هم قادر به رشد هستند نیاز آبی بسیار کم و به خشکی و کم آبی مقاوم است.
روش‌های افزایش راندمان آب مصرفی در بخش کشاورزی
بخش كشاورزي با اين واقعيت روبرو است كه در آينده بايد ضمن مصرف آب كمتر توليد بيشتري را عرضه کند بنابراین باید با مديريت صحيح منابع آب و استفاده از دانش و فناوري‌هاي نوين برای ارتقاء بهره وري از منابع آب، افزايش كارايي مصرف آب، افزايش راندمان آبياري و افزايش عملكرد در واحد سطح گام‌هاي اساسي را بردارد، که با توجه به نوع کشت، شرایط آب و هوایی، نوع محصول و ... می توان راهکارهای مناسب را انتخاب کرد.
۱.۱. بهينه سازي روش‌هاي آبياري و افزايش كارآيي مصرف آب در اراضي زراعي
• اصلاح الگوي كشت محصولات زراعي
• انتخاب ارقام پرمحصول و با كارآيي مصرف آب بالا و ترويج كشت آنها
• اصلاح ژنتيكي گياهان با استفاده از تكنيك‌هاي جديد (بيوتكنولوژي) و توليد ارقام با كارآيي مصرف آب بالا
• تحقيقات روي ارقام مقاوم به شوري و خشكي و دستيابي به آن
• بررسي و تحقيق درباره آرايش كاشت گياهان زراعي مختلف
• استفاده و ترويج مديريت تلفيقي آب و كودهاي شيميايي
• كاشت زود گياهان به منظور فرار از خشكي و تنش
• گسترش كشت ارقام با طول دوره رشد كوتاه و رشد اوليه سريع
• بررسي در مورد تعيين ابعاد مناسب مزرعه به منظور بهبود راندمان آبياري
• بررسي و تحقيق درمورد تراكم بوته مطلوب در هكتار
• افزايش راندمان آبياري و يكپارچه سازي اراضي
۱.۲. اصلاح ساختار آبياري سنتي در مزارع و باغات
• تسريع در اجراي طرح هاي يكپارچه سازي
• ترويج استفاده از روش‌هاي مناسب آبياري
• استفاده از آب برگشتي فاروها و نوارها
• گسترش آموزش روش‌هاي مدرن و كارآمد آبياري سطحي ازقبيل آبياري كابلي و موجي
• استفاده از سيستم‌هاي آبياري زيرزميني و روش‌هاي آبياري زيرسطحي با حذف تبخير از خاك
۱.۳. كاهش تبخير ازسطح مزرعه
• استفاده از روش‌هاي زراعي برای كاهش تبخير و تعرق و ترويج آن
• كاهش تبخير مستقيم در زمان آبياري و اجتناب از آبياري در اواسط روز
۱.۴. استفاده از روش‌هاي مناسب مديريت آبياري به منظور كاهش تلفات آب
• تحقيق و بررسي و ترويج كشت نشايي
• ترويج و توسعه استفاده از روش‌هاي آبياري تحت فشار در آبياري‌هاي اوليه
• انجام اقدامات فني نظير كشت بذور جوانه دار شده و با كشت بذور غني شده كه سريع رشد کنند.
۱.۵. انجام كم آبياري به منظور افزايش كارآيي مصرف آب:
• انتخاب گياه مناسب براي كم آبياري (گياهاني كه داراي دوره رشد كوتاه راندمان مصرف آب بالا و مقاوم به خشكي هستند)
• خاك مناسب براي كم آبياري (خاك‌هاي داراي ظرفيت نگهداري بالا)
• كيفيت آب آبياري (كيفيت آب بايد خوب باشد)
• عمليات زراعي (بايد از روي منحني تابع توليد،درآمد و هزينه تعيين شود)
• زمان آبياري (باتوجه به رفتار گياه كه حداقل تأثيرات منفي را بر رشد آن داشته باشد)
• روش‌هاي اعمال كم آبياري (بستگي به كيفيت آب و خاك دارد) 
• مصرف كود (به ويژه كودهاي پتاسيم و روي نقش مهمي در تنظيم روزنه ها و كاهش تعرق گياه دارند)
توصيه هايي براي مصرف بهينه آب در منازل مسكوني
۱. استفاده از ماشين لباسشويي و ظرفشويي با ظرفيت كامل. برخي از بررسي ها، نشان داده انجام اين توصيه مي تواند ۴۴۵۰ ليتر در ماه صرفه جويي به دنبال داشته باشد.
۲. كوتاه كردن زمان دوش گرفتن: بعضي از بررسي‌ها نشان مي دهد با كاهش يك دقيقه دوش گرفتن موجب ۶۸۰ ليتر كاهش مصرف در ماه فراهم مي شود.
۳. نصب سردوش هاي خوب و كارآ (كم مصرف).
۴. خيساندن ظروف كثيف هنگام شستشو. روش كار بدين گونه است كه ظرفشويي را پر از آب كرده و ظرف را داخل آب مي گذاريم آن را داخل ظرفشويي پاك كرده سپس عمل آبكشي را انجام مي دهيم.
۵. استفاده از يك تشت براي شستشوي ميوه ها و سبزيجات.
۶. جارو كردن زمين به جاي شستن آن.
۷. استفاده از استخر سر پوشيده براي جلوگيري از تبخير آب.
۸. دقت در عدم وجود نشتي از لوله ها و شيرآلات.
۹. استفاده از كارواش براي شست و شوي ماشين.
۱۰. بستن آب به هنگام مسواك زدن و وضو گرفتن. مطالعات نشان مي دهد با انجام اين كار هر ماه ۱۲۰ لیتر آب صرفه جويي مي شود.
۱۱. شستن لباس‌های تیره با آب سرد باعث صرفه جویی، کاهش مصرف انرژی و ثابت ماندن رنگ و چروکیده نشدن آنها می شود.
۱۲. عایق یندی لوله های آب گرم و سرد در محیط هایی که تبادل حرارتی زیاد دارند. برای نمونه جایی که لوله با محیط بیرون ارتباط دارد یا روکار باشد.
۱۳. گرفتن دوش به جای وان، استفاده از وان به ۲۵۰ لیتر آب نیاز دارد. در صورتی که استفاده از دوش به ۱۰۰ لیتر آب نیاز دارد.
۱۴. استفاده از وسایل خانگی جدید کم مصرف مانند فلاش تانک توالت، ظرفشویی، لباسشویی، کولر و غیره.
استفاده از لوازم کاهنده آب در بخش خانگی و اداری
یکی از موارد اصلی مصرف آب در کاربری های خانگی، استحمام و دوش حمام است. استفاده از سردوش های مناسب با قابلیت اختلاط آب و هوا، کنترل میزان جریان خروجی آب و حالت های مختلف پاشش، می تواند تا حدود ۵۰ درصد در کاهش مصرف آب موثر باشد. این سردوش‌ها به دوسته قابل نصب روی دوش های تلفنی و ثابت دسته بندی می شوند. هر چه سطح مقطع این سردوش ها پهن تر باشد، با توجه به سهولت شست و شو، در کاهش مصرف آب کمک بیشتری خواهند کرد.
فلاش تانک‌های کم مصرف: یکی از مهمترین بخش های مصرف در خانوار و خصوصاً در ادارات و سازمان های خصوصی، مصرف آب در فلاش تانک‌ها است. آمار نشان می دهد فقط ۲۰ درصد مصرف آب در توالت‌ها صرف پاکیزگی شخصی و طهارت می شود و ۸۰ درصد بقیه آبی است که در خروجی فلاش تانک‌ها به صورت مستقیم به فاضلاب تبدیل می شود. سیفون های معمولی و قدیمی که برای نظافت کاسه توالت استفاده می شوند در هر بار تخلیه بین ۱۲ تا ۱۶ لیتر آب شرب تصفیه شده را هدر می دهند. این در حالی است که در اغلب موارد تمیز کاری کاسه توالت با حجم آبی معادل نصف این مقدار هم امکان پذیر است بنابراین راهکار منطقی برای کاهش مصرف در این بخش کم کردن حجم آب خروجی از فلاش تانک‌ها است.
بدین منظور روش‌های مختلفی وجود دارد که استفاده از بطری پلاستیکی پرآب، استفاده از آجر و یا هر ماده حجم دهنده دیگر درون مخزن برای کاهش حجم مخزن از ساده ترین روش ها است هر مشترک می‌تواند به آسانی با قراردادن یک جسم حجیم نظیر بطری پرشده از آب، کیسه کاهنده حجم فلاش تانک و حتی قطعه ای آجر پیچیده شده در لفاف پلاستیکی، حجم مخزن فلاش تانک را کاهش دهد. همچنین شناورهای خاصی وجود دارد که به شناور صرفه جوئی مشهورند و با هزینه ناچیزی می توانند فلاش تانک قدیمی شما را کم مصرف کنند.
شیرهای پدالی: این شیرآلات به گونه ای طراحی شده اند که بدون نياز به تماس دست، فقط بافشار پدال تعبیه شده توسط پا، جریان آب برقرار می‌شود و تا زمانی که مصرف کننده پای خود را از روی پدال بر نداشته، جریان برقرار است و به محض بر داشتن پا جریان آب قطع می شود. این شیرآلات به دلیل طراحی ساده و نصب آسان، برای نصب در مدارس، بیمارستان ها ، تمام مراکز پزشکی، هتل ها، مساجد و مراکز مذهبی، رستوران ها، شرکت ها و ادارات دولتی بسیار مناسب است.
پرلاتورهای مجهز به پیچ تنظیم: این گونه از پرلاتورها (افشانک ها) پیشرفته ترین مدل پرلاتورهای غیر فشاری است که مجهز به پیچ تنظیم جریان آب خروجی از سرشیر است. در این محصول، این امکان برای مصرف کننده وجود دارد که میزان حجم آب خروجی را بین ۱.۷ تا ۶.۷ لیتر بر دقیقه به دلخواه و متناسب با نیاز خود تنظیم کند این پرلاتور بدون محدودیت فشار کاری نداشته و جریان آب خروجی از آن ثابت است. برخی از مزایای این کالا به قرار زیر است:
۱. دارا بودن مکانیزم اختلاط آب با هوا
۲. صرفه جویی در مصرف آب به میزان ۳۵ تا ۸۵ درصد
۳. عمر مفید حداقل ۵ سال
۴. خروجی ثابت در فشارهای متغیر ورودی
۵. عدم تاثیر منفی روی کیفیت آب
۶. آبندی کامل قطعات
۷. مقاومت در برابر شکل پذیری در دماهای مختلف
۸. تکنولوژی رفع رسوب به سهولت (لمس دست)
سرشیرهای فشاری غیرخودکار: یکی از بهترین گزینه برای کاهش مصرف آب در روشویی های سرویس های بهداشتی است این سرشیر با قابلیت اختلاط هوا با آب خروجی، میزان مصرف آب را تا ۴۸ درصد کاهش می‌دهد. از طرفی قابلیت قطع سریع جریان به کمک فشار ضامن موجود، علاوه بر افزایش میزان کاهش مصرف آب، از انتقال آلودگی به واسطه تماس دست با شیر آب جلوگیری می‌کند. توجه داشته باشید، وقی شما از شیرهای فشاری غیر خودکار استفاده می‌کنید، نیازی به باز و بسته کردن شیر آب در هر نوبت شست وشو ندارید و شما یکبار تنظیم فشار و دمای آب را به کمک باز کردن شیر آب انجام می‌دهید. از این سرشیرها علاوه بر شیر روشویی، می توانید در شیر ظرفشویی و شلنگ توالت نیز استفاده کنید.
سرشیرهای فشاری خودکار، گزینه های بسیار مناسب برای استفاده در اماکن عمومی هستند، این سرشیر علاوه بر امکان کاهش مصرف آب تا سقف ۸۹ درصد، دارای قابلیت های منحصر به فرد زیر نیز است:
قابلیت قطع خودکار جریان آب
قابلیت تنظیم زمان برقراری جریان آب
قفل ضد سرقت به همراه آچار ویژه هر سرشیر
این سرشیر با قابلیت های ذکر شده بهترین گزینه برای نصب روی شیر آلات اماکن عمومی نظیر پارک‌ها، بیمارستان‌ها، هتل‌ها، سرویس‌های بهداشتی عمومی و سایر اماکن مشابه است.
شیرآلات الکترونیکی:
۱. صرفه جوئي در مصرف آب تا ۷۰ درصد
۲. اجبران افت فشار در طبقات بالايي ساختمان
۳. عملكرد الكترونيكي بر مبناي ارسال و دريافت نور مادون قرمز و بدون تماس دست
۴. سیستم نمایشگر تمام شدن عمر باطری
۵. عايق رطوبت
۶. مقاوم در برابر نويز
۷. مجهز به سيستم مخلوط كننده آب و هوا براي صرفه جويي بيشتر
۸. استفاده از شارژ برای شارژ باطری و عدم نیاز به تعویض باطری و قابلییت عملکردی فقط با شارژر
۹. قابليت تنضیم دما و سرمایش و گرمایش آب از روی شیر
۱۰. عدم خرابي از نوع چكه كردن
۱۱. قابلیت نصب روی شیرآلات موجود (مخصوص سرشیرهای الکترونیکی)
شیرها و سر شیرهای فتوالکتریک: برای علاقمندان به استفاده بهداشتی از شیرهای آب که دوست ندارند در زمان استفاده از شیر آن را لمس کنند، گزینه مناسبی است. اين شیرآلات قابليت كاربرد در دستشوئی و حمام را دارند و مانند شيرهاي خودكار مكانيكي، از حالت مخلوط خارج شده و به صورت تكي آب سرد و گرم را تنظيم كرده و به مصرف كننده تحويل مي دهند. معمولاً این نوع از شيرها یا سر شیرها با برق و يا باطري قابل عرضه مي شوند
شیرها و سر شیرهای فتوالکتریک به گونه اي طراحي شده اند كه در صورت قرارگيري يك مانع در زير یا مقابل حس گر(سنسور) الكترونيكي آن، آب از شير خارج شده و پس از برطرف شدن مانع جریان آب را قطع می کنند. اين شيرآلات و سر شیرها مجهز به زمان سنج هايي هستند که در برابر يك مانع ثابت به صورت زمان دار عمل کرده و آب را براي يك بار و در حد چند ثانيه تخليه مي کند و از جريان مداوم آب به مدت زمان نامحدود (به عنوان مثال بيش از ۴۵ ثانيه) جلوگیری می کند.
شیرها و سر شیرهای فتوالکتریک براي كاهش ميزان آب مصرفي در اماکن خاص و عمومی مانند اتاق های عمل بیمارستان ها، مدارس، اماكن مذهبي و مساجد، ادارات دولتي، هتل ها، سينماها، پايانه ها و … کارائی بالائی دارند. در منازل مسکونی به دلیل قیمت پایین تر سر شیرهای فتوالکتریک نسبت به این نوع شیرالات (حدود یک دهم)، سر شیرهای فتوالکتریک بیشتر مورد اقبال قرار گرفته است.
برخی از ویژگی های شیرها و سر شیرهای فتوالکتریک عبارتند از:
۱. صرفه جوئي در مصرف آب تا ۷۰ درصد
۲.جبران افت فشار در طبقات بالايي ساختمان
۳. عملكرد الكترونيكي بر مبناي ارسال و دريافت نور مادون قرمز و بدون تماس دست
۴. سیستم نمایشگر تمام شدن عمر باطری
۵. عايق رطوبت
۶. مجهز به سيستم مخلوط كننده آب و هوا براي صرفه جويي بيشتر
۷. استفاده از شارژر برای شارژ باطری و عدم نیاز به تعویض باطری و قابلیت عملکردی فقط با شارژر
۸. قابليت تنضیم دما و سرمایش و گرمایش آب از روی شیر
۱۱. عدم خرابي از نوع چكه كردن
۱۲. قابلیت نصب روی شیرآلات موجود (مخصوص سرشیرهای الکترونیکی)
شیرهای فشاری: ساز و كار عملكرد اين شيرها به گونه اي است كه پس از آوردن فشار بر روي دسته شير، جريان آب براي مدت زمان مشخصي ( ۵ ، ۱۰ و يا ۱۵ ثانيه ) برقرار شده و پس از آن توسط مغزي (Cartridge) ويژه اي به صورت خودكار جريان آب قطع مي شود و براي برقراري مجدد جريان، دسته شير بايد دوباره فشرده شود.بنابراین استفاده از اين ساز و كار، برای صرفه جويي آب در مدارس و دستشويي‌ها بسيار موثر است، زيرا علاوه بر صرفه جويي در مدت زمان استفاده از جريان آب، از بازماندن شيرهاي آب در مدت زمان استفاده نيز جلوگيري خواهد شد، این نوع شیرآلات می توانند تا ۵۰ درصد مصارف آب را کاهش دهند.