بزرگترین مشکل تدریس جغرافیا محتوای آموزشی است

محسن یوسفی در حاشیه نشست سرگروه های درسی جغرافیا با مولفان این کتاب در نوش آباد در گفتگو با خبرنگار ایمنا در کاشان افزود: تصویرها و نقشه های کتاب درسی جغرافیا، که باید مکمل محتوای نوشتاری کتاب باشد، برای فراگیر، چندان مناسب و جالب توجه نیست.
به گفته وی، در حالیکه دانش آموزان با استفاده از اینترنت به حجم گسترده ای از اطلاعات جدید دسترسی دارد، اما مطالب کتاب درسی بسیار قدیمی است به طوریکه برخی آمار و ارقام مربوط به سال ۱۹۸۵ است. 
سرگروه آموزشی جغرافیای آموزش و پرورش استان قم تصریح کرد: محتوای کتابی که ما تدریس می کنیم به روز نیست و نسبت به ۱۰سال پیش تغییر عمده ای نداشته است و این موجب می شود که دانش آموزان و حتی دبیران از تدریس کتاب خسته شوند. 
وی گفت: ما در گروه درسی با کمک سایر همکاران، برای حل این مشکل و به روز رسانی اطلاعات کتاب و مناسب کردن نقشه ها و جدول های کتاب های جغرافیای دوره متوسطه، تمام کتاب های جغرافیای دوره متوسطه را به پاورپوینت تبدیل کرده و در اختیار همکاران قرار داده ایم.
هدیه اکبری قمصری دانشجوی کارشناس ارشد جغرافیا نیز در گفتگو با خبرنگار ایمنا در کاشان گفت: با گذشت سال ها از نگارش کتاب درسی، محتوای آموزشی باید با توجه به شرایط روز و تحول گسترده در تعریف ها و اصطلاحات بازنگری و اصلاح شود.
وی افزود: تحول در محتوای آموزشی، به معنای تخصصی شدن کتاب درسی نیست، بلکه باید کاربردهای جغرافیا برای دانش آموزان تشریح شود تا آنها خود به مصداق های آن پی ببرند.
به گفته این دانشجو اگر دانش آموز، کاربردهای جغرافیا را بداند و محتوای آموزشی مثل آب و نقش آن در حیات را درک کند، نیازی به تکرار مطالبی مثل لزوم صرفه جویی نیست، بلکه خود آنها شیوه مصرف خود را اصلاح می کند و کارکردهای استفاده از آب را فرا می گیرد. 
اکبری تصریح کرد: دوره دبیرستان، دوره انتخاب زندگی آینده دانش آموزان است، که با اصلاح محتوای کتاب درسی و معرفی زیر شاخه های هر علم و کارکردهای آن، می توانند مسیر آینده خود را روشن تر شناسایی کنند.
وی اظهار داشت: جغرافیا، فقط تعریف کوه و تپه و پایتخت کشورها نیست، بلکه مهمترین کارکرد جغرافیا، شناخت و حفاظت محیط زیست است .
سرگروه آموزشی جغرافیای آموزش و پرورش استان قم تاکید کرد: هنوز جغرافیا به عنوان یک درسی اصلی برای دانش آموزان مطرح نیست که باید تالیف و تدوین محتوای آموزشی باید به گونه ای باشد که این حس در بچه ها ایجاد شود.
آزیتا رحیمی عضو گروه نویسندگان کتاب جغرافیای استان اصفهان همچنین گفت: دانش آموزان در کلاس درس، باید جغرافیا را یاد بگیرند و در فعالیت های میدانی تجربه کنند ولی حجم اطلاعات، مانع از این مدل یادگیری است.
وی افزود: در نظام های آموزشی، درس جغرافیا به عنوان یک ابزار برای درست زندگی کردن شهروندان است و برای رسیدن به این هدف، نیازمند فعالیت های میدانی است که شرط لازم آن، کاهش محتوای کتاب درسی است. 
اکبری تاکید کرد: محتوای کتاب های جغرافیا به اندازه ای است که معلم مجبور است تا پایان سال تحصیلی، آموزش آن را تمام کند که این شیوه، برای معلم و محصل نتیجه مثبتی به دنبال ندارد.
این مدرس جغرافیا اظهار داشت: اگر آموزش جغرافیا در مدرسه و دانشگاه به صورت کارمیدانی و فعالیت تحقیقی انجام شود، نیازی به ساعت ها تدریس در کلاس و انباشتن ذهن فراگیران از مطالب حفظی نخواهد بود.
سرگروه آموزش جغرافیای استان اصفهان افزود: تاکید بر یادگیری مطالب جغرافیایی در چارچوب محفوظات و بی توجهی به پژوهش، تحقیق و فعالیت میدانی، از مشکلات تدریس جغرافیا است.
وی گفت: پژوهش باید به عنوان یک اصل در برنامه درسی گنجانده شود و مشاهده، به عنوان ساعتی از کار یاددهی و یادگیری مورد توجه و تاکید نویسندگان و برنامه ریزان قرار بگیرد.
رحیمی تصریح کرد: کم رنگ بودن فعالیت تکمیلی و انجام تکلیف های متنوع در رابطه با موضوع درسی و تراکم زیاد دانش آموزان به خصوص در کلاس های علوم انسانی از دیگر محدودیتهای تدریس جغرافیا در مدارس می باشد.
وی نیز در این گفتگو گفت: تعریف جغرافیا باید عوض شود، تعریفی که جغرافیا را، رابطه بین انسان و محیط می داند، یک مفهوم قدیمی است.
علیرضا سلیمانی افزود: جغرافیا بر خلاف پندار عمومی از آنچه در کتاب های درسی آمده است، فقط طبیعت و پدیده های طبیعی نیست، بلکه یک بعد انسانی هم دارد که نمی توان از علم جغرافی جدا کرد.
وی تصریح کرد: محتوای کتاب درسی و مفاهیم آن به گونه ای است که دانش آموز قبل از انتخاب رشته دانشگاهی، هیچ شناختی از زیر شاخه ها و کارکردهای گسترده علم جغرافیا در زندگی انسان ندارد.
شهر تاریخی نوش آباد در پنج کیلومتری شمال کاشان قرار گرفته و مجموعه باستانی شهرزیر زمینی نوش آباد، که به صورت دستکن در عمق ۲۰ متری زیر زمینی حفر شده است، از جمله آثار منحصر به فرد معماری جهان است./2