امام علي (ع) در سيزدهم رجب سال سيام «عامالفيل» ديده بر جهان گشود. مادر او فاطمه بنت اسد و پدرش ابوطالب از نخستين گروندگان به اسلام بودند.
آن حضرت لقبهاي بسياري دارد، از جمله: اميرالمؤمنين، وليالله، اسدالله، مرتضى، وصى، حيدر، کرار، يعسوبالدين و... کنيههاي ايشان نيز ابوالحسن، ابوتراب، ابوالحسين، ابوالريحانتين است.
امام علي (ع) از کودکي در مکتب تعليم و تربيت رسول خدا (ص) قرار گرفت. آن امام همام بهجز غزوهي «تبوک» در تمامي غزوهها و جنگهاي پيامبر (ص) حضور داشت و همواره در رنجها و سختيهاي صدر اسلام، ياور و مشاور رسول اکرم (ص) بود. تاريخ اسلام سرشار از شجاعتها و فداکاريهاي اوست.
امام علي (ع) در سايهي تربيت، همراهي و همنفسي با رسول خدا (ص) رشد کرد و به کمال رسيد. اين رشد و بالندگي معنوي و اخلاقى، پس از بعثت پيامبر (ص) نيز ادامه داشت.
سخن از فضيلتهاي على (ع) بسيار است که مورد اتفاق مورخان منصف قرار دارد. در اينجا به برخي از آنها اشاره ميکنيم:
- حديث يومالدار: طبري و ابن اثير، به نقل از ابن اسحاق آوردهاند:
پس از فرمان خداوند به پيامبر (ص) مبني بر آشکار کردن دعوت به اسلام، آن حضرت خويشاوندانش را فراخواند و به آنان طعام داد. رسول خدا (ص) پس از دعوت خويشاوندانش به اسلام به آنان فرمود: «کداميک از شما ياور و پشتيبان من خواهد بود تا برادر و وصى و جانشين من در ميان شما باشد؟» همه سکوت کردند و تنها علي (ع) که از همه کوچکتر بود، برخاست و پشتيباني خود از پيامبر (ص) را اعلام کرد. اين درخواست پيامبر سه بار تکرار شد و در هر بار، علي (ع) از جاي برخاست. آنگاه پيامبر دست بر شانهي علي گذاشت و فرمود: «اين برادر من و وصى من و خليفهي من در ميان شماست، سخن او را بشنويد و از او فرمان ببريد.»
- ماجراي ليلةالمبيت: اين ماجرا بيانگر فضيلتي ديگر براي على (ع) است که در آن علي (ع) با ايثار جان خويش، در بستر پيامبر (ص) خوابيد تا قبايلي که قصد قتل پيامبر (ص) را داشتند، به هدف خود نرسند.
- حديث منزلت: وقتي پيامبر (ص) در سال نهم هجرت با سپاه اسلام روانهي سرزمين تبوک بود، خطاب به علي (ع) فرمود: «نسبت مقام تو به من، همانند نسبت مقام هارون به موسي (ع) است؛ با اين فرق که بعد از من پيامبري نخواهد بود.» اين بيان رسول خدا (ص) نشان از برتري علي (ع) به ديگران در وزارت و دوستي و جانشيني آن حضرت است.
- حديث غدير: اين حديث که در ماجراي مشهور «غدير خم»، همهي امت اسلامي براي شنيدن آن اجتماع کردند، انکارناپذير است. پيامبر (ص) آن روز ميان سخنانش فرمود: «هرکس من مولاي اويم، پس علي مولاي اوست.» پيامبر (ص) با اين سخن، اطاعت و ولايت علي (ع) را بر امت واجب کرد و اين، بزرگترين فضيلت براي على (ع) است.
براي على (ع) فضيلتها بسيار است، همچون: نخستين مرد ايمانآورنده به پيامبر (ص)، انتخاب او بهعنوان برادر پيامبر (ص) در جريان پيمان برادرى، رسيدن به مقام همسري فاطمه (س) و دامادي پيامبر (ص).
در طول عمر رسالت، کمتر زماني را ميتوان يافت که علي (ع) در کنار پيامبر (ص) در صحنههاي سرنوشتساز دوران مکه و مدينه حضور نداشته باشد. براي امام علي (ع) همين افتخار بس که ضربت او بر دشمن، همسنگ عبادت جن و انس و برتر از اعمال همهي امت و مظهر کامل رويارويي ايمان و شرک قرار گرفت.
با رحلت رسول گرامي اسلام، پروندهي مظلوميت علي (ع) گشوده شد و آن اتفاقهايي که نبايد ميافتاد، رخ داد. در اين ميان، آن حضرت راه صبر و تحمل را براي حفظ اساس اسلام پيش گرفت. اگرچه اين کار به سختي استخوان در گلو و خار در چشم بود.
امام علي (ع) در دوران 25 سالهي مصلحتانديشي و کنارهگيري از حکومت، اقدامهاي مهمي داشت که به آنها اشاره ميکنيم:
- تلاش علمي و پاسخگويي به شبهههاي ديني و تربيت عالمان، بهگونهاي که امام علي (ع)، مبدع علوم نحو و علوم قرآن خوانده ميشود. همچنين آن حضرت به پرسشهاي دانشمندان بهويژه دانشمندان اهل کتاب پاسخ ميداد.
- گردآوري قرآن و تفسير آن و بيان مراد واقعي بسياري از آيات. علي (ع) نخستين کسي بود که پس از وفات پيامبر (ص) به گردآوري قرآن مشغول شد و برحسب روايات، به مدت شش ماه در خانه نشست و اين کار را به انجام رساند.
- پرورش انسانهايي برخوردار از ضمير پاک و روح آماده و تربيت شاگرداني چون عبدالله بن عباس، ابوذر، اويس قرنى، مقداد، عمار، کميل، مالک اشتر، ميثم تمار، حبيب بن مظاهر و مسلم بن عوسجه؛ تا بتوانند در پرتو رهبري امام، آنچه با ديدهي ظاهر نميتوان ديد، با چشم دل و باطن دريابند.
- کوشش براي تأمين زندگي بينوايان و درماندگان. امام علي (ع) با دست خود باغ و قنات ايجاد و در راه خدا وقف ميکرد. به کشاورزي بسيار اهميت ميداد و ديگران را نيز به اين کار تشويق مينمود.
- شرکت در رايزنيهاي خلفا و بيان صادقانهي راهحلها. هرگاه دستگاه خلافت در مسائل سياسي و مشکلات اجتماعي و قضايي با بنبست و بحران روبهرو ميشد، از امام که مشاوري مورد اعتماد و واقعبين و صاحب علوم فراوان بود، بهره ميبرد و آن حضرت مشکلات را از راه برميداشت و مسير کار را معين ميکرد.
- بيان حکم شرعي رويدادهاي نوظهور و قضاياي پيچيدهاي که قضات از داوري دربارهي آن ناتوان بودند.
خبرگزاري ايمنا: امام علي (ع) از کودکي در مکتب تعليم و تربيت رسول خدا (ص) قرار گرفت. آن امام همام بهجز غزوهي «تبوک» در تمامي غزوهها و جنگهاي پيامبر (ص) حضور داشت و همواره در رنجها و سختيهاي صدر اسلام، ياور و مشاور رسول اکرم (ص) بود.
کد خبر 13567
نظر شما