جایگاه سوم جهان برای ایران در بخش پیوند سلول‌های بنیادی/ رویان،اولین مرکز درمان ناباروری در خاورمیانه

پژوهشگاه رویان فعالیت خود را از هشتم خرداد ماه سال ۱۳۷۰ به عنوان مرکز جراحی محدود با هدف ارائه خدمات درمانی به زوج‏های نابارور و پژوهش و آموزش در زمینه علوم باروری و ناباروری توسط زنده ياد دكتر سعيد كاظمي آشتياني و گروهی از پژوهشگران و همکارانش در جهاد دانشگاهی علوم پزشکی ایران تاسیس شد.
این پژوهشگاه در سال‏های ۱۳۷۷ و ۱۳۸۷ به ترتیب مجوز مراکز تحقیقات علوم سلولی و مرکز تحقیقات پزشکی تولید مثل را از شورای گسترش دانشگاه‏های علوم پزشکی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی دریافت کرد و آبان ماه ۱۳۸۸ شورای گسترش آموزش عالی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری با ارتقای آن از پژوهشکده به پژوهشگاه رویان موافقت کرد. 

علم بنیاختگی و تراریختگان علمی نوین است که پس از انقلاب اسلامی با پیشرفت‌های فراوانی در ایران روبرو بوده است، با ورود این علم به ایران و دستیابی محققان به دستاوردهای جدیدی که در این حیطه وجود دارد، نیاز بیماران برای خروج از کشور به منظور درمان به حداقل رسید و به جرات می‌توان گفت که پژوهشگاه رویان امروزه به یکی از مراکز معتبر در دنیا مطرح شده است. پژوهشگاه رویان از شش مرکز پژوهشی با عنوان باروری زنان، مردان، جنین شناسی ژنتیک، اپیدمیولوژی و بهداشت باروری و سلولهای بنیادی تشکیل شده است.
در حال حاضر مرکز رویان به عنوان یکی از مراکز درمانی موفق در دنیا مطرح است، به گونه‌ای که با درمان بسیاری از بیماران در داخل کشور از خروج سه میلیون دلار ارز از کشور جلوگیری کرده و موفقیت آن در نوع خود بی‌نظیر است.
 
رویان،اولین مرکز درمان ناباروری در خاورمیانه
از دیگر فعالیت‌های پژوهشگاه رویان می‌توان به درمان‌های ویژه ناباروری اشاره کرد این خدمات شامل: آزمایش ژنتیکی قبل از لانه گزینی یا PGD که تنها مصر و اردن به آن دسترسی دارند و این کار در هیچ کشور دیگری شکل نگرفته است، همچنین در بسیاری از روش‌های پیشرفته مانند لیزرلاپاراسکوپی جزو برترین کشورهایی هستیم که در این زمینه فعالیت داریم. 
پیوند سلول‌های بنیادین
از بهترین و مشهورترین فعالیت‌های این مرکز می‌‌توان به پیوند سلول‌های بنیادین در بیماران سکته قلبی، ایسکمی اندام تحتانی، آسیب‌های مختلف قرنیه و حتی درمان آرتروز است.
درمان آرتروز که خبر آن دی ماه سال جاری در نقل بسیاری از محافل علمی بود ، دستاورد بسیار بزرگی است که بسیاری از اهالی علم را متعجب کرد.
محققان این پژوهشکده مدتی که موفق به درمان آرتروز از سلولهای بنیادی شده‌اند اما در این میان برای تکمیل فعالیت‌هایشان به یک ماده نیاز پیدا می‌کنند و شکست آمریکا در تهیه این روش درمانی شدند. 

شکست تحریم‌ها با درمان آرتروز از سلول‌های بنیادین
وثوق معاون پژوهشگاه رویان حتی در مصاحبه با یکی از رسانه های کشور در مورد این روش گفت: محققان ما تلاش کردند تا جایگزین مناسبتری برای فضای کشف ایجاد بکنند و توانستند با تحقیقات و مطالعات به عمل آمده از نمونه فرد بیمار، محیط کشت خوبی را آماده کنند و سلولهای بنیادین مزانشیمی را در آن محیط کشت بدهد.
وی ادامه داد: برای هر نفر در درمان آرتروز زانو خروج ارز از کشور۶۰۰ دلار بود که امروز علاوه بر کاهش این نرخ از این راه می‌توان تقریبا سه بیمار را در روز مداوا کرد.
کشت غضروف روشی جدید برای آرتروز شدید
از دیگر فعالیت‌های اخیر این مرکز می‌توان به کشت غضروف برای آرتروز شدید اشاره کرد، بیماری که ممکن است که افراد جوان به علت فعالیت شدید ورزشی و یا حوادث ایجاد شود، با بهره‌گیری از این روش درمان آرتروز شدید این دست بیماران فراهم شده است.
در این روش بخشی از غضروف از محل گرفته می‌شود و در محیط کشت، کشت داده و دوباره به همان محل بازگردانده می‌شود که اصطلاحا با روش aci معروف است.
البته گفتنی است که این روش درمانی در انحصار آلمان و سوئد بود که ورود آن برای کشور مبلغی بالغ بر ۱۴ میلیون تومان هزینه به دنبال داشت، اما با بهره‌گیری از این دستاورد علاوه بر اینکه از هزینه‌های اضافی در این زمینه خودداری می‌‌شود با بهره‌گیری از روشی ویژه از درد بیماران نیز کاسته خواهد شد که این کار با جدا کردن ماده‌ای از مغز استخوان موجب کاهش درد بیماران و بهبود غضروف در این ناحیه می‌شوند. 
استفاده از سلول‌های بنیادین برای درمان بیماران کلیوی
از فعالیت‌های بی‌نظیر پژوهشگاه موفق رویان می‌توان به فعالیت برای درمان بیماران کلیوی با استفاده از سلول‌های بنیادین است.
گورابی رئیس پژوهشکده رویان گفت: ما در همین راستا توانستیم با تحقیقات بر روی سلول‌های بنیادی و بیماریهای کلیوی موفق به درمان بیماریهای کلیوی بشویم که هم‌اکنون که دو سال از این تحقیقات گذشته است.
آن پژوهش‌ها امروز به بار نشسته‌اند و نباید فراموش کنیم که موفقیتهای که پژوهشگاه رویان امروز به ان دست پیدا کرده است. 

تولید استخوان برای افرادی که دچار شکستگی شدید هستند
دانشمندان موفق شدند از سلول‌های بنیادی، استخوان انسانی رشد دهند. این یافته می‌تواند راه را برای درمان استخوان‌های شکسته یا جایگزینی استخوان صدمه دیده با استخوان جدیدی که در بیرون بدن رشد داده می‌شود، هموار کند.
محققان برای این کار سلول‌های بنیادی را از بافت چربی تهیه کردند. یک ماه طول کشید تا این سلول‌ها به تکه‌هایی استخوان زنده و شکل گرفته انسانی با طول دو اینچ تبدیل شدند.
نخستین آزمایش بر روی بیماران قرار است اواخر امسال انجام شود .
محققان این پروژه می‌گویند نیاز به استخوان مصنوعی برای آسیب دیدگی‌ها و جراحی‌ها وجود دارد . آنها از ساختارهای سه بعدی برای ساخت این استخوان استفاده کردند.
در حال حاضرمحققان می‌توانند این استخوان‌ها را در خارج از بدن رشد دهند و سپس در زمان مناسب به بیمار پیوند بزنند.این ایمپلنت با توجه به اسکن منطقه آسیب دیده استخوان و با درنظر گرفتن بافت‌های اطراف آن تهیه و تنظیم می‌شود .
از آنجا که این از سلول‌های خود بیمار گرفته می‌شود بدن آن را پس نمی‌زند.
این ایمپلنت با توجه به اسکن‌های سه بعدی استخوان آسیب دیده تهیه می‌شود و کاملا با شکل آسیب دیدگی استخوان هماهنگ است.
محسن عمادالدین متخصص ارتوپدی و مجری این طرح می‌گوید: این موضوع را دو سال پیش در سایتی در اسپانیا دیدم که گفته بودند برای اولین بار این کار شده در حالی که سه سال قبل در رویان با عکس میکروسکوپی مربوطه این کار انجام شده بود.
وی در ادامه افزود: در پژوهشگاه رویان این عمل بدون جراحی و با سوزن انجام می‌شود به این صورت که به وسیله‌ سوزن مغز استخوان را گرفته و از بن بانک استخوان‌های اهدایی را می‌گیریم و مزانشیم را با استخوان آغشته‌ می‌کنیم روی استخوان و برای روز عمل می‌توان به پزشک و از همه مهمتر به بیمار این هدیه را بدهیم و بگوییم که این گرفت که در بدن شما به کار می‌رود، گرفت مسلح شده است! این کار قدرت جوش خوردگی در استخوان را چند برابر می‌کند.
پژوهشکده زیست جانوری رویان و تولید بزغاله‌های تراریخته
از جالبترین فعالیت‌های این پژوهشگاه تولید و پرورش بزغاله‌های تراریخت مولد فاکتورهای انعقادی، بلوغ تخمک دام‌، انجام لقاح آزمایشی و انجماد جنین، تولید بزغاله برای درمان بیماران قلبی است.
پروتئین نوترکیب tPA و چند گونه دیگر آن از پروتئین‌های مهمی هستند که در درمان سکته‌های قلبی و مغزی مورد استفاده قرار می‌گیرند. این داروها که در حال حاضر از طریق کشت سلولی تولید می شوند در سبد دارویی کشورهایی از جمله آمریکا با مبلغی در حدود ۱۵۰۰ دلار برای هر آمپول موجود هستند که محققان پژوهشگاه رویان اصفهان موفق به تولید این ژن در بدن یک بزغاله و استفاده از آن برای درمان بیماران مبتلا به سکته قلبی و مغزی است. 

تولید پروتیین نوترکیب از طرق کشت سلول‌های تراریخت
اولین راهبرد تولید داروهایی که از پروتئین‌های نوترکیب انسانی ساخته می‌شوند، استفاده از باکتری‌های تراریخته بوده است که به علت ناهمخوانی بعضی از این پروتئین‌ها با سیستم انسانی هم اکنون از راهبرد دوم یعنی تولید این پروتئین ها از طریق کشت سلول‌های تراریخته استفاده می‌شود.
اما تولید میزان زیادی از این پروتئین‌ها مستلزم انکوباتورهای بزرگ کشت سلولی، تجهیزات و صرف هزینه‌های بالا دارد، تولید حیوانات تراریخته از طریق شبیه سازی افق جدیدی در تولید داروهای نوترکیب از شیر پستانداران فراروی محققان گشوده است که این روش امروزه به عنوان یکی از بهترین گزینه ها جهت تولید انبوه بسیاری از مواد بیولوزیک انسانی با کمترین هزینه ممکن برگزیده شده است.
در این روش ابتدا پروتئین مورد نظر جهت استفاده دارویی یا تحقیقاتی انتخاب و ژن آن پروتئین از سلول‌هایی که مولد این پروتئین در بدن هستند جدا و تکثیر می‌شود. سپس ژن مورد نظر را با روش‌های مهندسی ژنتیک داخل یک حامل ژنتیکی که دارای پروموتور (یا عامل بیانی) ژن یکی از پروتئین‌های تراوش شونده در شیر باشد منتقل می‌کنند. سپس حامل جدید را تکثیر و به سلول‌های بدنی تهیه شده از حیوان مورد نظر که توان شیر دهی بالا دارد منتقل می‌کنند. پس از انتخاب بهترین رده سلولی که حاوی ژن انسانی مورد نظر شده است، از طریق فناوری شبیه سازی، آن سلول را جهت تولید حیوان تراریخته به کار می‌گیرند. 

پژوهشکده زیست شناسی و تولیدمثل رویان
از دیگر فعالیت‌های پژوهشکده رویان ارائه خدمات درمان ناباروری و خدمات تشخیصی قبل از لانه‌گزینی است.
فعالیت های دیگر این بخش شامل: انجماد سلول جنسی و جنین انسان، مهندسی بافت، تولید پروتئین‌های نوترکیب، تولید وجداسازی انواع سلول‌های بنیادی جنینی بزرگسالان و بندناف، بانک‌های خصوصی و عمومی سلول‌های بنیادی بند ناف و بانک سلول‌های بنیادی جنینی و پرتوان القایی است.
/5