به گزارش خبرنگار ایمنا از فریدونشهر، ارامنه يكي از اقليتهاي مهم مذهبي ساكن در ايران به شمار ميروند كه پس از مسلمانان دومين گروه ديني اين كشور را تشكيل ميدهند.
تاريخ ورود مسيحيت (كه ارامنه نيز يكي از شاخههاي آن محسوب ميشوند) به روزگار سلطنت اشكانيان باز ميگردد و انتقال ارامنه از ارمنستان و جلفاي آذربايجان به مناطق مركزي ايران به منظور تضعيف بازرگاني دولت عثماني و ايجاد راه جديدي براي تجارت از طريق اصفهان به بندرعباس صورت گرفت.
شاه عباس همچنين در صدد درهم شكستن وحدت نيروهاي غير ايراني و مخالف دولت صفويه و همچنين انتقال صنعتكاران و صاحبان حرفههاي مختلف به مركز ايران بود که اين مهاجرت اجباري صدمات جاني و مالي فراواني براي ارامنه بوجود آورد و گروه زيادي از آنها در بين راه تلف شدند به طوري كه تنها هزار خانواده ارمني به اصفهان رسيدند، مهاجرت ارامنه به ایران در دوره صفویه در چند نوبت صورت گرفت و در هر بار گروهي از ارامنه به اصفهان و مناطق شمالي ايران انتقال يافتند.
گفتنی است؛ ارامنی هایی که به اصفهان کوچانده شدند به مرور زمان و بنا به دلایلی نامعلوم از جمله مقابله با قوم غارتگر لر به منطقه فریدن مهاجرت کردند و در زمین های بایر و کشت خیز این منطقه ساکن شدند.
ارمنی هایی که به فریدن مهاجرت کردند به دلیل آن که کشاورزان قابلی بودند برای گذران زندگی خود به شغل کشاورزی روی آوردند و از زمین های بایر و حاصل خیز این منطقه استفاده کردند.
ارمنیان در محله جلفای اصفهان پایهریزی شدند
گروهی از ارمنیان که در اصفهان ماندگار شدند بنا بر اساس سیاحان و تاریخ نویسان در حدود سه هزار هزار خانوار ارمنی بودند که در کنار زاینده رود، خانه گزیدند و محله جلفا را پایه گذاری کردند.
مهاجرت ارمنیان از منطقه فریدن
بعدها و با گذر زمان و چینش منطقه ای و تبدیل فریدن بزرگ به
شهرستان های فریدن، فریدونشهر، بویین و میاندشت و همچنین چادگان بسیاری از ارمنی ها از منطقه فریدن مهاجرت کرده و به اصفهان و یا خارج از کشور رفتند و تنها در برخی روستاها از جمله خویگان علیا( شهرستان فریدونشهر) و خویگان سفلی( شهرستان فریدن) و روستاهای زرنه، سنگباران، ميلاگرد، شابولاق، ناماگرد، غرقن، سواران، قلعه ملك، بيجگرد، خنگ، دهسور و چاوش آباد ساکن شدند که در حال حاضر تنها خویگان های علیا، سفلی و زرنه ارمنی نشین است.
روستای خویگان علیا شهرستان فریدونشهر در حدود ۱۰ کیلومتری شهر فریدونشهر قرار دارد که تنها روستایی می باشد که دارای سه کلیسا به نام های حضرت مریم، سورپ فرسس و هوانیس می باشد و کلیسای حضرت مریم(س) مهمترین آن ها می باشد و با مساحتی حدود ۹۱۶ متر مربع در قسمت جنوبی عرصه در دو طبقه احداث شده و در چند سال اخیر هر سه کلیسا ثبت ملی شده اند.
مشهورترین ارمنی خویگان علیا
لئون ميناسيان در سال ۱۲۹۹ در خویگان علیا متولد شد که پدرش زارع و معلم بود و در یک خانواده تقریباً فرهنگی پرورش یافت.
لئون میناسیان تحصیلات ابتدایی را در خویگان علیا و دوران دبیرستان را در مدارس ملی ارامنه جلفا و كالج اصفهان كه امروز دبیرستان ادب نامیده میشود ادامه داد.
وی پس از آن به مدت ۱۰ سال در خویگان تدریس كرد و همزمان چند سال مدیریت سیار دبیرستان های روستاهای ارامنی نشین فریدن بزرگ را به عهده داشت و علاوه بر آن فعالیت هایی را در هیئت مدارس، نمازخانه و انجمنهای دیگر خویگان را در کارنامه زادگاه خود دارد.
لئون میناسیان در سال ۱۳۲۴ شمسی مطابق با ۱۹۴۵ میلادی به كمک چند تن از روشنفكران كتابخانه ملی ابوویان را تأسیس کرد و از زمان به مدت ۳۰ سال در مدارس ملی ارامنه جلفا تدریس كرد و بعداً بازنشسته شد.
وی مولف بیش از ۵۰ عنوان كتاب، تاریخ دان، نقاش و نویسنده، پژوهشگر، کتاب شناس ومحقق بوده که در سن ۹۲ سالگی دار فانی را وداع گفته است.
گفتنی است؛ لئون میناسیان دارای پنج فرزند بوده که همگی ساکن آمریکا هستند و این در حالی است که این مورخ بزرگ دوبار به نزد فرزندانش رفته و برگشته و می گوید تا هستم و هست، جلفا را دوست میدارم و البته اصفهان را و رضایت به ترک وطن نمی دهم.
آناهید بارسقیان خادم کلیسای حضرت مریم(س) روستای خویگان علیا در گفت و گو با خبرنگار ایمنا در فریدونشهر اظهار داشت: ارمنی های روستای خویگان علیا این شهرستان پیرو مذهب مسیحی گریگوری هستند که هر ساله جشن ها و مراسم های خاصی را در کریسمس، آب پاشان ،گل دران، حلال کردن انگور، درندس، زادیک، سوپ سارکیز و درج نک انجام می دهند.
وی ادامه داد: فامیلی های خانوادگی ارامنه روستای خویگان علیا و مناطق ارامنی نشین شهرستان فریدونشهر که البته بسیاری از این مناطق خالی از ارمنی شده شامل عیسی قلیان، هاپر اپتیان، هارتونیان،ناواسارتیان، عیسیخانیان، داوانسیان، یقسانیان، درمگردچیان، شاهوردیان، قورچیان، مارگوسیان، وارتونیان، بغوزیان، یقیکیان، آراکلیان، وارطانیانقلعه های خویگان، میناسیان، عمرانیان، مارگاریان، امیریان و بارسقیان بوده است که در حال حاضر تنها هفت خانواده ارمنی در این روستا زندگی می کنند.
آداب و رسوم ارامنه فريدونشهر
يكي از فرهنگيان ارامنه كه خود اهل روستاي خويگان فريدونشهر است در مورد آداب و رسوم عيد نوروز مسلمانان و مردم اين شهرستان ميگويد: با آغاز سال نو مسلمانان و هموطنان، ارمنيها به ديدار همسايهها و هم محلهايهاي خود ميروند و سال نو را تبريك گفته و با شادي آنها شريك ميشوند و از آنها عيدي ميگيرند و در مراسم عروسي و عزاداري آنها نیز شركت ميكنند.
ميخائيل يقه كيان با اشاره به روز طبيعت و سيزده بدر ايرانيان اظهار داشت: در روز سيزده بدر ارامنه جشن عيد پاك بزرگ ميگيرند و بزرگترين عيد ارامنه اول ژانويه يا روز كريسمس است كه در اين روز همانند آداب و رسوم ايرانيان ديد و بازديد دارند و همچنين مراسم اسم گذاري در كليسا و مراسم عروسي برگزار ميكنند.
ارامنه روستاي خويگان فريدونشهر تنها بازماندگان ارامنه اين شهرستان هستند
شهروند ارمني افزود: ارامنه با مهاجرت به شهرستانهاي فريدونشهر و فريدن در روستاهاي خويگان، سنگباران، ميلاگرد، شابولاق، ناماگرد، غرقن، سواران، قلعه ملك، بيجگرد، خنگ، دهسور، چاوش آباد و زرنه ساكن شدند كه در راستاي رودخانهها و زمينهاي مستعد كشاورزي بوده است كه امروز اكثريت ارامنه به دليل مشكلات اقتصادي و گذران زندگي به اصفهان، تهران، اروپا و آمريكا مهاجرت كردهاند.
يقه كيان ادامه داد: ارامنه روستاي خويگان فريدونشهر تنها بازماندگان ارامنه اين شهرستان هستند و داراي سه كليسا می باشند كه کلیسای حضرت مريم (س) مهمترين اين كليساها به شمار ميرود و همچنين كليساي سورپ فرسس و هوانيس است.
وي ادامه داد: قبرستان ارامنه در روستاهاي حصاركشي، صادقيه، خويگان شرق، سروشجان، شمال شرق، خليلآباد، خويگان جنوب، محله بالاي خويگان، بيجگرد، خويگان ـ شمال غربي و همچنين قبرستان قديمي ارامنه هوانس در خويگان عليا و چشمه انجيل از جمله مكانهايي است كه يادگار اجداد و ارامنيهايي است كه در روزگاران دور در صلح و صفا زندگي ميكردند و امروز يادگارهايشان براي ما ماندگار و جادوانه باقي است.
لازم به ذکر است، آناهید باسقیان خویگانی خادم کلیسای حضرت مریم(س) روزهایش را با مراقبت و حفاظت از کلیسای مریم که در اوایل دوره قاجار بنا شده سپری میکند و هر پنجشنبه به آرامگاه ارامنه روستا که در کنار گلستان شهدای خویگان واقع شده می رود تا به اجداد خود و شهدای روستا ادای احترام کند./گزارش از وجیهه مطهری خبرنگار ایمنا در فریدونشهر
خبرگزاری ایمنا: روستای خویگان علیا تنها روستای ارمنی نشین شهرستان فریدونشهر و تنها روستایی است که دارای با ۳ کلیسا در کشور می باشد.
کد خبر 132617
نظر شما