شهادت امام هادي (ع)؛ شهادت نور خدا

به گزارش ايمنا، امام ابوالحسن علي النقي الهادي (ع) در نيمه‌ي ذي‌حجه سال 212 هجري، در اطراف مدينه، در محلي موسوم به «صريا» چشم به جهان گشود. امام هادي (ع) در سال 220 هجري در هشت سالگي، بعد از شهادت پدر بزرگوارش امام جواد (ع) به امامت رسيد.
مدت هدايت و امامت آن حضرت، 33 سال بود و در 41 سالگي، در سوم رجب سال 254 هجري در شهر سامرا بر اثر زهري که با دسيسه‌ي معتز، سيزدهمين خليفه‌ي عباسي به ايشان خورانده شد، مسموم گرديد و به شهادت رسيد. مشهورترين القاب آن بزرگوار، نقي و هادي است و کنيه‌ي آن حضرت، ابوالحسن بود.
امام هادي (ع) از لحظه‌ي وفات پدر بزرگوارش و پذيرفتن وظيفه‌ي خطير امامت جامعه تا هنگام شهادت، دوراني پرمبارزه، استقامت و پايداري سياسي و عقيدتي را پشت سر گذاشت.
مدت زندگاني آن امام همام، مصادف با حکومت دشمنان کينه‌توز فرزندان ابوطالب، به‌ويژه فرزندان پاک علي و فاطمه (ع) بود؛ کساني که همه‌ي عمر براي ريشه‌کني اين راست‌قامتان جاودان تاريخ، از هيچ اقداماتي فروگذار نکردند.
طاغوت‌هاي معاصر امام هادي (ع) از اين قرارند: معتصم (برادر مأمون)، واثق (پسر معتصم)، متوکل (برادر واثق و دهمين خليفه‌ي عباسي)، منتصر (پسر متوکل)، مستعين (پسر عموي منتصر)، و معتز (پسر ديگر متوکل) بودند.
حضرت امام هادي (ع) در زهد و عبادت يگانه بود. ايشان همانند ديگر امامان ما، همواره شب هنگام به پروردگارش روي مي‌آورد و شب را با حالت خشوع به رکوع و سجده سپري مي‌کرد و سر بر خاک مي‌نهاد.
ايشان پيوسته دعا مي‌کرد و مي‌فرمود: «بارالها! گنهکاري بر تو وارد شده و تهي‌دستي به تو روي آورده است. تلاشش را بي‌نتيجه مگردان و او را مورد عنايت و رحمت خويش قرار ده و از لغزشش درگذر.»
آن چيزي که امام هادي (ع) را محبوب دل‌هاي همگان ساخته بود، پيوند با خدا، تکيه بر آفريننده‌ي بي‌نياز، غناي از بنده‌ي سراسر نياز، وارستگي از دنياي فاني، وابستگي به ابديت بي‌پايان و دلدادگي به عبادت بود.
از مجموع 33 و اندي سال دوران امامت امام هادي (ع) حدود سيزده سال آن در مدينه سپري شد. ايشان در طول اين مدت، با استفاده از ضعف و آشفتگي دستگاه خلافت، به تبيين و گسترش مباني اعتقادي و فرهنگي اسلامي و هدايت امت مسلمان همت گمارد و از سرچمشه‌ي زلال و مطمئن امامت، تشنگان حقيقت و عدالت را سيراب کرد.
دانش‌پژوهان و حق‌جويان، از هرسو به محضر ايشان روي مي‌آوردند و از دانش خدادادي امام (ع) استفاده مي‌کردند. شيعيان و دوستان اهل بيت ـ که تعدادشان در آن زمان زياد شده بود ـ از نقاط مختلف، به‌ويژه ايران، عراق و مصر به‌طور حضوري يا از راه نوشتن نامه، مسائل و مشکلاتشان را مطرح کرده، از آن گرامي، رهنمود مي‌گرفتند.
هنگامي که حضور امام هادي (ع) در مدينه‌ي منوره براي حکومت متوکل به يک خطر جدي تبديل شد و اسباب اضطراب و نگراني صاحبان زر و زور را فراهم آورد، و تمام دشمنان، دست به دست يکديگر دادند و سعي کردند که چنين به متوکل وانمود کنند که امام هادي (ع) خود را براي يک نهضت عمومي آماده مي‌سازد.
سرانجام متوکل تصميم گرفت در سال 243 ق، حضرت هادي را از مدينه به سامرا بياورد تا به راحتي ايشان را تحت نظر داشته باشد. مردم به خوبي مي‌دانستند که شخصيت باعظمت امام و نفوذ بسيار آن حضرت در ميان مردم و توجه عمومي جامعه به رهنمودهاي آن بزرگوار، موجب شده که متوکل، امام را به سامرا فراخواند.
دليل آن که متوکل عباسي، حضرت امام هادي (ع) را از مدينه به سامرا احضار کرد، گرايش بيش از اندازه‌ي مردمان آن زمان به آن حضرت بود؛ چنان‌که در تاريخ آمده است که «يزداد» پزشک مسيحي دربار عباسي گفته بود: «براساس آن‌چه شنيده‌ام، انگيزه‌ي متوکل از احضار «علي بن محمد» به سامرا، اين بوده که مبادا مردم، به‌ويژه چهره‌هاي سرشناس، به وي گرايشي پيدا کنند و در نتيجه، حکومت از دست بني‌عباس خارج شود.»
هنگامي که امام هادي (ع) به سامرا رسيد، متوکل که از خلفاي ظالم عباسي بود، روش سياسي خود را چنان اتخاذ نمود که امام را تحت فشار قرار دهد. او توطئه‌ها و نقشه‌هاي گوناگوني براي از ميان برداشتن حضرت طراحي کرد و به شيوه‌هاي مختلف کوشيد تا وجهه‌ي عمومي حضرت هادي (ع) را لکه‌دار نمايد، اما آن امام والامقام، سياست متوکل را به خوبي درک مي‌کرد و به بهترين شکل با آن به مقابله برمي‌خواست.
با وجود آن که امام هادي (ع) در سامرا تحت مراقبت شديد بود و در اين راه، رنج‌ها و مرارت‌هاي فراواني تحمل کرد، ايشان به کمترين سازشي با ستمگران تن نداد.
اين امر براي خلفاي ستمگر عباسي، هراس‌آور و غيرقابل تحمل بود و از اين رو، تنها راه خاموش کردن آن نور خدا را، از ميان برداشتن آن بزرگوار دانستند و بدين ترتيب، امام هادي (ع) نيز همچون امامان پيشين (ع) به مرگ طبيعي از دنيا نرفت؛ بلکه در عصر خلافت معتز مسموم گرديد و در ماه رجب سال 254 هجري به شهات رسيد.
ايشان در شهر سامرا، در منزل خويش به خاک سپرده شد و بدين‌ترتيب، ميراث والاي امامت را به فرزند بزرگوارشان امام حسن عسگري (ع) واگذاشت.