مدیریت صحیح تغذیه در بحران، پاسخ به یک نیاز ضروری است

مرجان منوچهری نایینی کارشناس واحد بهبود تغذیه مرکز بهداشت استان اصفهان در گفتگو با ایمنا ضمن اشاره به تعریف بحران که به تمامی پدیده‌های زیست محیطی ناگهانی و شدیدی گفته می‌شود که برای کنترل آن نیاز به کمک‌رسانی و استفاده از ظرفیت‌های خارج از منطقه دچار مشکل است؛ گفت: نيازهاي اساسي افراد در شرايط بحران عبارتند از: آب، بهداشت محيط، پناهگاه، مراقبتهاي بهداشتي و غذا و تغذيه که باید به آنان توجه کرد.
وی با بیان اینکه حوادث غیرمترقبه بزرگ نظیر سیل، زلزله، جنگ، خشکسالی و ... ، جنبه‌های مختلف بهداشت عمومی و زندگی انسان‌ها را تهدید می‌کنند؛ یکی از این موارد را کمبود غذا، به خطر افتادن وضعیت تغذیه‌ای جامعه و افزایش مرگ و میر در بین تمامی گرو ههای سنی عنوان کرد و گفت: آنچه مسلم است تاثیر بحران‌های طبیعی بر وضع تغذیه بسته به عواملی از قبیل:"نوع بحران همچون اثر سیل و طوفان بر وضعیت تغذیه حادثه‌دیدگان بدتر از زلزله، مدت زمان اثر بحران و وسعت منطقه بحران‌زده و وضعیت تغذیه منطقه قبل از بحران" دارد.
منوچهری سیستم مدیریت تغذیه در بحران را شامل سه هدف اصلی که عبارتند از: کنترل شیوع سوءتغذیه در منطقه حادثه‌دیده، جلوگیری از بروز موارد جدید سوءتغذیه و ارتقای کيفيت خدمات تغذیه‌ای ذکر نمود و تاکید نمود: تحقق این اهداف برنامه‌ریزی و همکاری کلیه سازمان‌ها و بخش‌های ذیربط را در هریک از مراحل بحران از جمله پیشگیری، آمادگی، پاسخ‌دهی و بازتوانی طلب می‌کند. 
وی بیان داشت: نیازهای واقعی یک جمعیت آسیب‌دیده عاملی است که بستگی به شرایط محیطی، نسبت گروهای سنی و جنسی، فعالیت فیزیکی ساکنین و میانگین قد و وزن افراد بالغ منطقه می‌باشد.
وی هدف از ارائه برنامه‌های غذایی در روزهای ابتدایی بحران را با توجه به شرایط موجود در منطقه تامین نیازهای آسیب‌دیدگان به پروتئین و انرژی دانست و ادامه داد: پس از استقرار آنان در محل‌های سکونت موقت، این هدف می‌تواند تامین تمام نیاز‌های روزانه آنان به انرژی و مواد مغذی ضروری را شامل شود.
این کارشناس با بیان اینکه در روزهای ابتدایی یک شرایط اضطراری به دلایل مشکلاتی نظیر تهیه، توزیع، نگهداری و پخت مواد غذایی، لازم است که نیازهای غذایی افراد آسیب‌دیده از طریق غذاهای آماده به مصرف اعم از کنسرو ماهی و کنسروهای غلات و حبوبات، بیسکویت، نان و خرما تامین شود؛ ادامه داد: پس از ثبات وضعیت منطقه آسیب‌دیده باید اقلامی از قبیل: برنج، حبوبات، نان، روغن، قند و شکر، سیب زمینی، پیاز، پنیر و میوه و سبزی تهیه و در بین جمعیت آسیب‌دیده توزیع شود.
وی بیان داشت: از یک سو اطمینان از اینکه نیازهای غذایی و تغذیه‌ای جمعیت آسیب‌دیده به اندازه کافی تامین می‌شود، جزو اصول اولیه پشتیبانی و مدیریت در پاسخ به یک بحران است، بنابراین اولین اقدام در یک منطقه حادثه‌دیده پاسخ به این پرسش است که چه مقدار غذا برای جمعیت حادثه‌دیده ضروری است و از سوی دیگر با توجه به اینکه ممکن است همچنان مشکلاتی منجر به توزیع نامساوی غذا شده و شیوع ابتلا به سوءتغذیه را در پی داشته باشد، لذا پی‌گیری کفایت دریافت غذا در خانوارها یا در زیرگروه‌های آسیب‌پذیر جمعیت و مقایسه دریافت موادمغذی نسبت به نیازهای افراد یک ابزار حیاتی در مدیریت آن است.
وی با تاکید بر اینکه آنچه مسلم است نتایج حاصل از این بررسی مقدماتی منجر به نظارت بیشتر و اصلاح سیستم توزیع و یا حتی افزایش محتوی جیره عمومی شود؛ گفت: در مرحله بازسازی در مناطق بحران‌زده، جهت ایجاد امنیت غذایی در سطح خانوارهای منطقه نیز بایستی به تدریج با جلب مشارکتهای مردمی نسبت به تعمیر و بازگشایی فروشگاههای مواد غذایی، تعمیر و راه‌اندازی سیستم‌های تولید، نگهداری و توزیع مواد غذایی و اجرای برنامه‌های آموزش تغذیه عمومی درسطح منطقه اقدام کرد اما به هر حال شاید تا زمان بهبود وضعیت اقتصادی خانوار لازم باشد تا کمک‌های غذایی به طرق مختلف همچنان در سطح منطقه ادامه یابد.
/۵