مصرف همزمان دارو در سالمندان عوارض جانبی به دنبال دارد

دکتر فرهاد گودرزیان، کارشناس واحد تحقیق و توسعه معاونت غذا و دارو دانشگاه علوم پزشکی اصفهان در گفتگو با ایمنا ضمن اشاره به اینکه افرادی که بیش از ۶۵ سال سن دارند در گروه سالمندان طبقه‌بندی می‌شوند، اما اکثر صاحب‌نظران محدوده طب سالمندی را افراد بالای ۷۵ سال در نظر می‌گیرند؛ گفت: علاوه بر بیماری‌های مزمن دوران بزرگسالی، میزان بروز بسیاری از اختلالات در سالمندان افزایش می‌یابد که از جمله این بیماری‌ها می‌توان به بیماریهای قلبی‌‌عروقی، پوکی‌استخوان، آرتروز، دیابت، افسردگی، آلزایمر، اختلال بینایی و اختلالات خواب و حافظه اشاره کرد.
وی بیان داشت: با توجه به افزایش تعداد بیماری در دوره سالمندی، نیاز به تجویز و مصرف دارو در این دوره نیز افزایش می‌یابد، از سوی دیگر در اکثر افراد تغییرات فیزیولوژیک مهمی در نحوه پاسخ بدن به داروها ایجاد می‌شود.
گودرزیان با بیان اینکه تغییرات عمومی در زندگی افراد مسن، اثرات قابل ملاحظه‌ای بر نحوه مصرف داروها می‌گذارد؛ افزود: در میان این تغییرات، افزایش بیماری‌های متعدد، مشکلات تغذیه‌ای، کاهش منابع مالی، عدم رعایت مصرف صحیح دارو و یا فراموش نمودن مصرف دارو مشاهده می‌شود.
به گفته وی فرآیند تجویز دارو فرآیندی پیچیده است و شامل تصمیم‌گیری در خصوص ضرورت تجویز دارو، انتخاب مناسب دارو، تعیین میزان مصرف دارو، فواصل مصرف دارو بر اساس شرایط بیمار، بررسی و پایش اثر بخشی و عوارض دارو، آموزش بیمار در خصوص عوارض احتمالی و تعیین زمان مراجعه بیمار جهت پایش روند درمان است.
وی بیان داشت: در زمان ویزیت سالمند، احتمال اینکه علائم مشاهده شده مربوط به داروهای مصرفی باشد، باید همیشه در نظر گرفته شود.
این کارشناس با اشاره به اصطلاح پلی فارماسی و یا چند دارویی که به طور ساده به مصرف چند دارو توسط یک بیمار گفته می‌شود؛ تصریح کرد: گرچه این اصطلاح بیشتر در مورد داروهای نسخه شده به کار می‌رود، اما باید داروهای گیاهی، داروهای بدون نیاز به نسخه و مکمل‌ها را نیز در نظر داشت. استفاده چند دارو به طور همزمان می‌تواند شانس ایجاد عوارض ناخواسته دارویی را به‌ویژه در افراد سالمند افزایش دهد از سوی دیگر کاهش دریافت داروهای ضروری نیز از دغدغه‌های دارو درمانی در سالمندان است.
 عوامل مؤثر در کاهش خطرات ناشی از مصرف دارو در سالمندان
وی در زمینه عوامل مؤثر در کاهش خطرات ناشی از مصرف دارو در سالمندان؛ اظهار داشت: تمام داروهای مورد مصرف بیمار شامل داروهای نسخه شده توسط پزشک، داروهای گیاهی، مکمل‌‌ها و داروهای بدون نسخه پزشک لیست و در اختیار پزشک قرار گیرد.
وی با بیان اینکه بررسی و مرور داروهای مصرفی توسط بیمار سالمند به صورت دوره‌ای صورت گیرد؛ خاطرنشان کرد: این بررسی می‌تواند منجر به قطع یک دارو به علت نداشتن ضرورت مصرف، جایگزینی یک داروی کم خطرتر و یا تغییر میزان مصرف دارو است.
گودرزیان با تاکید بر اینکه در صورت امکان از راهکارهای غیر دارویی برای درمان استفاده شود؛ تصریح کرد: در صورت امکان برنامه مصرف داروها توسط پزشک ساده شود.
/۵