به گزارش خبرگزاری ایمنا، بسیج در اندیشه رهبر شهید انقلاب اسلامی، فراتر از یک تشکیلات نظامی یا سازمان اداری، نماد حضور آگاهانه، داوطلبانه و مسئولانه مردم در میدانهای مورد نیاز کشور است؛ نهادی که با ابتکار امام خمینی (ره) شکل گرفت و در طول سالهای پس از انقلاب، از دفاع مقدس و تأمین امنیت تا عرصههای علمی، فرهنگی، اجتماعی و سازندگی، نقشآفرینی کرد. شهید آیتالله سیدعلی خامنهای در دیدارها و سخنرانیهای متعدد، بسیج را مظهر وحدت ملی، ایمان، اخلاص، بصیرت و آمادگی برای دفاع از استقلال و هویت کشور معرفی میکردند و بر ضرورت گسترش فرهنگ بسیجی در همه اقشار جامعه تأکید داشتند.
نگاهی به بیانات رهبر شهید انقلاب نشان میدهد که در منظومه فکری ایشان، بسیج تنها یک سازمان با مأموریتهای مشخص نیست، بلکه یک فرهنگ و حرکت اجتماعی فراگیر است که معیار اصلی آن، احساس مسئولیت در برابر سرنوشت کشور و آمادگی برای حضور در میدانهای نیاز انقلاب اسلامی است.
بسیج؛ میراث ماندگار امام خمینی (ره)
رهبر شهید انقلاب، شکلگیری بسیج را از ابتکارات و یادگارهای ماندگار امام خمینی (ره) میدانستند و بارها بر جایگاه این نهاد در حفظ دستاوردهای انقلاب اسلامی تأکید کردند.
ایشان در پنجم آذر ۱۳۷۶، بسیج را یکی از برکات انقلاب و از پدیدههای شگفتآور و مختص این انقلاب توصیف کردند و فرمودند: «بسیج یکی از برکات انقلاب و از پدیدههای بسیار شگفتآور و مخصوص این انقلاب است. این هم یکی از آن چیزهایی است که امام بزرگوار ما با دید الهی خود، با حکمتی که خدای متعال به او ارزانی کرده بود، برای کشور و ملت و انقلاب ما به یادگار گذاشت.»
ایشان همچنین در دیدار فرماندهان و بسیجیان در آبان ۱۳۷۱، بسیج مردمی را عظیمترین و ماندگارترین یادگار امام خمینی (ره) دانستند و بر ضرورت حفظ این ظرفیت در مسیر انقلاب تأکید کردند.
از نگاه ایشان، اهمیت بسیج به حضور سازمانیافته گروهی از مردم محدود نمیشود، بلکه این نهاد مظهر وحدت مقدس میان آحاد ملت است؛ ظرفیتی که میتواند در بزنگاههای تاریخی، توان اجتماعی کشور را برای عبور از چالشها به میدان بیاورد.
بسیج، فراتر از یک سازمان نظامی
یکی از محورهای اساسی در اندیشه رهبر شهید انقلاب درباره بسیج، تعریف فراگیر از این نهاد و پرهیز از محدود کردن آن به فعالیتهای نظامی بود.
ایشان در دوم آذر ۱۳۷۷، بسیج را «نیروی کارآمد کشور برای همه میدانها» معرفی کردند و در هفتم آذر ۱۳۸۴ نیز توضیح دادند که منظور از بسیج، تنها مجموعهای نظامی و برخوردار از آموزشهای رزمی نیست، بلکه مجموعه انسانهایی است که تواناییهای خود را برای مشارکت در جهاد عمومی کشور و رسیدن به اهداف بلند ملی به میدان میآورند.
آیتالله شهید خامنهای در همین زمینه، بسیج را عرصهای عمومی میدانستند که به قشر، جنسیت، سن، موقعیت جغرافیایی یا زمان خاصی محدود نمیشود. ایشان در دوم تیر ۱۳۸۹ تأکید کردند: «عرصه بسیج یک عرصه عمومی است؛ نه مختص یک قشر است، نه مختص یک بخشی از بخشهای جغرافیایی کشور است، نه مختص یک زمانی دون زمان دیگری است؛ نه مختص یک عرصهای دون عرصه دیگری است. در همه جاها، در همه مکانها، زمانها، عرصهها و در همه قشرها، این وجود دارد.»
بر همین اساس، بسیجی بودن نیز تنها به عضویت تشکیلاتی یا داشتن کارت بسیج وابسته نیست؛ بلکه هر فردی که برای استقلال، آزادی، آبادانی و پیشرفت کشور احساس مسئولیت کند و آمادگی داشته باشد توان و امکانات خود را در این مسیر به کار بگیرد، در این تعریف جای میگیرد.
ایشان در بیانات هفتم آذر ۱۳۷۹، بسیج را حضور بهترین، بانشاطترین و باایمانترین نیروهای ملت در میدانهایی دانستند که کشور برای تأمین منافع ملی و تحقق اهداف بلند خود به آنان نیاز دارد.
دفاع مقدس؛ جلوه تاریخی قدرت بسیج مردمی
نقش بسیج در دوران دفاع مقدس، یکی از مهمترین محورهای مورد توجه رهبر شهید انقلاب بود. ایشان بارها حضور نیروهای بسیجی در جبهههای جنگ تحمیلی را عاملی تعیینکننده در دفاع از استقلال و تمامیت ارضی کشور معرفی کردند.
شهید آیتالله خامنهای در دوم آذر ۱۳۶۸، با اشاره به مجاهدت بسیجیان در هشت سال دفاع مقدس، از جوانانی یاد کردند که در کنار شجاعت و رشادت، معنویت و عبادت را نیز در زندگی خود حفظ کردند و جبهه جنگ را به عرصه مجاهدت در راه خدا تبدیل ساختند.
ایشان چهارم آذر ۱۳۸۸ نیز تصریح کردند: «مطمئن باشید اگر حضور بسیج مستضعفین در هشت سال دفاع مقدس نبود، امروز سرنوشت کشور چیز دیگری بود.»
از نگاه ایشان، دفاع مقدس نشان داد که توان دفاعی یک کشور تنها به ساختارهای رسمی نظامی وابسته نیست و حضور آگاهانه و داوطلبانه مردم میتواند ظرفیت دفاعی کشور را گسترش دهد. به همین دلیل، ایشان در چهارم آذر ۱۳۸۸ تأکید کردند: «تا بسیج هست، نظام اسلامی و جمهوری اسلامی از سوی دشمنان تهدید نخواهد شد؛ این یک رکن اساسی است.»
این نگاه، بسیج را به یکی از مؤلفههای امنیت مردمپایه و پشتوانه اجتماعی دفاع از کشور تبدیل میکرد؛ ظرفیتی که در کنار نیروهای مسلح، امکان مشارکت عمومی در صیانت از استقلال و امنیت ملی را فراهم میسازد.

بصیرت، اخلاص و عمل بهنگام؛ سه شاخص بسیجی
در منظومه فکری رهبر شهید انقلاب، بسیجی بودن تنها به حضور در میدان و آمادگی برای انجام مأموریت محدود نمیشود؛ بلکه این حضور باید بر پایه معرفت، معنویت و شناخت درست شرایط شکل بگیرد.
ایشان در دوم آبان ۱۳۸۹، سه عنصر «بصیرت، اخلاص، عمل بهنگام و به اندازه» را از شاخصهای اساسی فعالیت بسیجیان معرفی کردند و خواستار همراهی همیشگی این سه ویژگی شدند.
در این چارچوب، بصیرت به معنای شناخت درست مسائل و پیچیدگیهای اجتماعی و سیاسی، اخلاص به معنای حرکت برای رضایت الهی و عمل بهنگام به معنای تشخیص زمان و شیوه مناسب برای انجام مسئولیت است.
رهبر شهید انقلاب همچنین بر ضرورت خودسازی علمی، اخلاقی، معنوی، فکری و سیاسی نیروهای بسیجی تأکید داشتند و در بیستویکم آبان ۱۳۸۰، جوان بسیجی را فردی میدانستند که باید با ساختن شخصیت خود، دیگران را نیز به سوی ارزشهای دینی و انقلابی جذب کند.
از سوی دیگر، ایشان رعایت اخلاق، تواضع، مهربانی و قانونمداری را از الزامات رفتار بسیجی میدانستند و در چهارم تیر ۱۳۶۸ تأکید کردند که بسیجیان باید به گونهای رفتار کنند که احترام و محبت مردم را جلب کنند.
بسیج؛ پاسدار استقلال و هویت ملی
یکی دیگر از محورهای مهم در نگاه رهبر شهید انقلاب، مسئولیت بسیج در صیانت از استقلال، هویت دینی و ملی و مقابله با تهدیدهای دشمنان بود.
ایشان در بیستودوم مهر ۱۳۹۰، دفاع از اصول مسلم اسلامی را از اساسیترین وظایف بسیج برشمردند و تأکید کردند که این نهاد باید مراقب باشد حرکت عمومی انقلاب و نظام از مسیر اصلی خود منحرف نشود.
در این نگاه، میدان فعالیت بسیج به مرزهای جغرافیایی کشور محدود نیست و هر عرصهای که استقلال، هویت، باورها و منافع ملی در معرض تهدید قرار گیرد، میتواند محل حضور نیروهای بسیجی باشد.
شهید آیتالله خامنهای در بیانات هشتم آذر ۱۳۷۴، با اشاره به ضرورت صیانت از استقلال کشور، تأکید کردند که بسیجیان در برابر تلاش دشمن برای نفوذ از روزنههای اقتصادی، سیاسی و فرهنگی ایستادگی میکنند.
ایشان همچنین در بیستوچهارم آبان ۱۳۷۹، تعریف بسیجی را به عضویت در یک تشکیلات محدود نکردند و هر فردی را که برای استقلال و هویت ملت، آینده ایران اسلامی و مسائل جهان اسلام ارزش قائل باشد و آمادگی گام برداشتن در این مسیر را داشته باشد، در شمار بسیجیان دانستند.
از خدمترسانی تا گسترش فرهنگ مقاومت
در نگاه رهبر شهید انقلاب، بسیج نهادی با ظرفیتهای متنوع است که باید متناسب با نیازهای کشور در عرصههای مختلف نقشآفرینی کند. این نگاه، فعالیتهای علمی، فرهنگی، اجتماعی و سازندگی را نیز در امتداد مأموریت بسیج قرار میدهد.
ایشان در بیانات هفتم آذر ۱۳۷۹، بر حضور نیروهای بسیجی در میدانهایی همچون دفاع، سازندگی، فعالیت علمی و خدمت به کشور تأکید کردند و نشان دادند که مسئولیتپذیری اجتماعی از مؤلفههای اصلی فرهنگ بسیجی است.
این نگاه همچنین مرزهای ملی را تنها محدوده اثرگذاری فرهنگ بسیج نمیدانست. رهبر شهید انقلاب در چهارم شهریور ۱۳۸۴، با اشاره به حضور جوانان در صحنههای مقاومت فلسطین و لبنان، این حرکتها را متأثر از الگوی بسیج معرفی کردند.
ایشان در چهارم آذر ۱۳۶۲ نیز بسیج را «مکتبیترین و مردمیترین نیروی مقاومت جهانی» نامیدند؛ تعبیری که نشاندهنده نگاه فراتر از مرزهای جغرافیایی به فرهنگ مقاومت و ظرفیت الگوبرداری ملتها از تجربه بسیج مردمی است.

بسیج؛ حرکتی پایانناپذیر در مسیر انقلاب
مجموعه بیانات رهبر شهید انقلاب درباره بسیج نشان میدهد که ایشان این نهاد را نه یک ساختار محدود به مقطع دفاع مقدس و نه تشکیلاتی منحصر به مأموریتهای نظامی، بلکه حرکتی مستمر و فراگیر در مسیر حفظ استقلال، پیشرفت و صیانت از ارزشهای انقلاب اسلامی میدانستند.
تأکید بر حضور همه اقشار، تقویت معنویت و بصیرت، آمادگی برای دفاع، مشارکت در سازندگی، صیانت از هویت ملی و گسترش فرهنگ مقاومت، مؤلفههایی هستند که در سخنان ایشان بهعنوان شاخصهای بسیج تراز انقلاب اسلامی مطرح شدهاند.
ایشان در بیستوهفتم آبان ۱۳۷۱، با تأکید بر ضرورت فراگیر شدن روحیه بسیجی فرمودند: «روحیه بسیجی و معرفت بسیجی باید فراگیر شود تا این کشور بتواند بار سنگینی را که بر دوش دارد، که همان بار هدایت الهی و سعادت انسانهاست، به سرمنزل برساند؛ لذا بسیج تمامشدنی نیست.»
بر این اساس، هفته بسیج تنها فرصتی برای یادآوری تشکیل این نهاد و مرور خاطرات دوران دفاع مقدس نیست، بلکه مجالی برای بازخوانی منظومه فکری رهبر شهید انقلاب درباره جایگاه مردم در سرنوشت کشور و مسئولیتپذیری در برابر نیازهای جامعه است؛ منظومهای که در آن، بسیج پیش از آنکه یک عنوان تشکیلاتی باشد، فرهنگ حضور، ایمان، آگاهی، اخلاص و آمادگی برای خدمت و دفاع است.



نظر شما