به گزارش خبرگزاری ایمنا از ایلام، استان ایلام با برخورداری از ذخایر ارزشمند نفت و گاز و قرار گرفتن در مجاورت میدانهای بزرگ هیدروکربوری، ظرفیت قابلتوجهی برای توسعه صنعت پتروشیمی دارد؛ ظرفیتی که با فعالیت مجتمع پتروشیمی ایلام و اجرای طرحهای توسعها، میتواند زمینهساز رونق صنایع پاییندستی، ایجاد اشتغال و افزایش ارزش افزوده منابع طبیعی شود.
در این میان بومیسازی تجهیزات و بهرهگیری از دانش متخصصان داخلی نیز فرصتی برای کاهش وابستگی به خارج و ارتقای بهرهوری در این صنعت فراهم کرده است.
در صنایع پتروشیمی گاهی یک راهکار فنی بر پایه شناخت دقیق فرایند میتواند از هدررفت حجم قابلتوجهی از محصولات ارزشمند جلوگیری کند و در عین حال، هزینههای سنگین تأمین تجهیزات خارجی را کاهش دهد؛ دستاوردی که اکنون در پتروشیمی ایلام با طراحی و اجرای یک پکیج بومی برای بازیابی اتیلن به مرحله بهرهبرداری رسیده است.
کیوان مختاری، رئیس واحد الفین پتروشیمی ایلام با تشریح روند طراحی و اجرای این طرح میگوید: از زمان راهاندازی واحد الفین در سال ۱۳۹۹، اتیلن تولیدی در مخازن کرایوژنیک ذخیره و نگهداری میشد و در جریان مدیریت و کنترل فرایند، بخشی از گازهای خروجی و اتیلن، روزانه حدود ۶۰ تن به مسیر فلر هدایت میشد که این موضوع علاوه بر هدررفت محصول، آثار زیستمحیطی ناشی از سوزاندن آن را نیز به همراه داشت.
وی میافزاید: برای مدیریت این جریان و جلوگیری از اتلاف محصول، نیاز به تهیه یک پکیج تخصصی بازیابی با فناوری خارجی داشتیم که هزینه اولیه خرید آن حدود ۱۰ میلیون یورو برآورد شده بود؛ رقمی که علاوه بر هزینه خرید، هزینههای نصب، راهاندازی، تأمین قطعات یدکی و وابستگی به پشتیبانی فنی خارجی را نیز به دنبال داشت.
مختاری ادامه میدهد: با توجه به محدودیتهای ناشی از تحریم و دشواری دسترسی به تجهیزات و فناوری مورد نیاز، تلاش کردیم به جای اتکا به خرید یک پکیج خارجی، با بازنگری در فرایند و استفاده از ظرفیت فنی و مهندسی مجموعه، راهکار جایگزینی را طراحی و بومیسازی کنیم؛ راهکاری که بتواند با هزینه کمتر، نیاز عملیاتی واحد را برطرف کند.
تبدیل محدودیتهای فنی به فرصت نوآوری
رئیس واحد الفین پتروشیمی ایلام تصریح میکند: پیشنهاد اولیه این پروژه در سال ۱۴۰۲ مطرح شد، اما از آنجا که راهکار ارائهشده بر پایه سادهسازی فرایند و جایگزینی یک پکیج خارجی با طرحی بومی بود، بررسیهای کارشناسی، جلسات تخصصی متعدد و ارزیابیهای فرایندی برای اطمینان از عملکرد راهکار و قابلیت اجرای آن ضروری بود.
وی ادامه میدهد: پس از طی مراحل کارشناسی و بررسیهای فنی، پروژه شهریور ۱۴۰۵ وارد مرحله اجرا و راهاندازی شد و اکنون حدود سه ماه است که پکیج بومیسازیشده در سرویس قرار دارد و در حال بهرهبرداری است.
مختاری با بیان اینکه این طرح با هزینهای حدود ۱۰۰ هزار دلار اجرا شده است، تصریح میکند: در حالی که هزینه اولیه خرید پکیج خارجی حدود ۱۰ میلیون یورو برآورد شده بود، توانستیم با سرمایهگذاری بهمراتب کمتر، راهکار جایگزینی را پیادهسازی کنیم که امکان بازیابی محصول و بازگرداندن آن به چرخه تولید را فراهم میکند.
بازگرداندن ۶۰ تن اتیلن به چرخه تولید
وی مهمترین دستاورد عملیاتی این پروژه را جلوگیری از هدررفت روزانه حدود ۶۰ تن اتیلن عنوان میکند و میافزاید: با بهرهبرداری از این پکیج، محصولی که پیش از این به سمت فلر هدایت و سوزانده میشد، به چرخه تولید بازگردانده شده است؛ اقدامی که علاوه بر افزایش بهرهوری عملیاتی، زمینه استفاده مؤثرتر از منابع تولیدی مجتمع را فراهم میکند.
رئیس واحد الفین پتروشیمی ایلام با اشاره به ارزش اقتصادی محصول بازیابیشده اظهار میکند: ارزش اقتصادی این محصول به حدود ۱۶ میلیارد تومان در ساعت میرسد که بازگرداندن آن به چرخه تولید، ظرفیت اقتصادی قابلتوجهی برای مجتمع و صنعت پتروشیمی ایجاد میکند.
مختاری کاهش هدررفت محصول، بهبود بهرهوری منابع، کاهش سوزاندن مواد در فلر و محدود شدن وابستگی فنی به تجهیزات و خدمات خارجی را از مهمترین نتایج اجرای این طرح میداند و ادامه میدهد: این پروژه نشان داد در برخی فرایندهای صنعتی، با بازنگری مهندسی، شناخت دقیق نیاز عملیاتی و سادهسازی راهکارها میتوان به فناوری جایگزین دست یافت و محدودیتهای ناشی از تحریم را به زمینهای برای توسعه نوآوری داخلی تبدیل کرد.
رئیس واحد الفین پتروشیمی ایلام از پیگیری مراحل ثبت اختراع این طرح خبر میدهد و میگوید: فرایند ثبت پتنت این فناوری در حال پیگیری است تا در صورت تکمیل مراحل قانونی، امکان ثبت آن به نام پتروشیمی ایلام و بهرهگیری از ظرفیت این نوآوری در سایر مجتمعهای پتروشیمی کشور فراهم شود.
ظرفیتهای نفت و گاز ایلام زمانی به یک مزیت اقتصادی پایدار تبدیل میشود که توسعه صنعت پتروشیمی از تولید محصولات پایه فراتر برود و تکمیل زنجیره ارزش، گسترش صنایع پاییندستی و بومیسازی فناوری را در اولویت قرار دهد.
تجربه بازیابی اتیلن در پتروشیمی ایلام نیز نشان میدهد استفاده از توان متخصصان داخلی علاوه بر جلوگیری از هدررفت منابع ارزشمند، میتواند هزینههای تولید را کاهش دهد و مسیر تازهای برای خودکفایی صنعتی باز کند و تحقق این اهداف نیازمند جذب سرمایهگذاری، حمایت از شرکتهای دانشبنیان و برنامهریزی برای بهرهبرداری حداکثری از ظرفیتهای موجود استان است.



نظر شما