به گزارش خبرگزاری ایمنا، شناخت قهرمانان ملی، بخشی از هویت تاریخی هر جامعه است؛ با این حال، بسیاری از چهرههای اثرگذار تاریخ ایران برای نسل جوان چندان شناختهشده نیستند. این مسئله را نمیتوان تنها به بیتوجهی مردم نسبت داد؛ چراکه آشنایی با قهرمانان، به روایت مستمر و اثرگذار در رسانه، سینما، کتابهای درسی و نظام آموزشی نیاز دارد.
هالیوود سالهاست با سرمایهگذاری گسترده بر شخصیتهایی مانند بتمن و مرد عنکبوتی، قهرمانان داستانی را به نمادهای فرهنگی چند نسل تبدیل کرده است؛ درحالیکه تاریخ ایران سرشار از شخصیتهایی واقعی است که برای باورها، سرزمین و مردم خود هزینه دادهاند، اما زندگی و مبارزات آنها هنوز بهدرستی روایت نشده است.
از امیرکبیر که برای اصلاح ساختارهای کشور و مقابله با فساد و نفوذ بیگانگان تلاش کرد تا رئیسعلی دلواری که در برابر تجاوز نیروهای انگلیسی ایستاد، تاریخ ایران نمونههای فراوانی از قهرمانی دارد که میتوانند برای نسل جدید الهامبخش باشند.

قهرمانی که بهای ایستادگی را پرداخت
قهرمانی در تاریخ، به طور معمول بدون هزینه به دست نیامده است. بسیاری از شخصیتهای اثرگذار ایران، برای دفاع از باورها و آرمانهای خود، موقعیت، آزادی و حتی جانشان را از دست دادهاند.
امیرکبیر پس از تلاش برای اصلاح ساختار سیاسی و اداری کشور، در پی توطئههای درباری از مقام خود برکنار شد و در حمام فین کاشان به قتل رسید. محمد مصدق نیز پس از ملیکردن صنعت نفت و مقابله با سلطه شرکت نفت انگلیس، با کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ مواجه شد و سالهای پایانی عمر خود را در زندان و حصر گذراند.
در جریان نهضت تنباکو، میرزای شیرازی با صدور فتوای تحریم تنباکو در برابر واگذاری امتیاز انحصاری آن به یک شرکت انگلیسی ایستاد؛ حرکتی که سرانجام به لغو امتیاز انجامید. سالها بعد نیز رئیسعلی دلواری و یارانش با امکاناتی محدود در برابر نیروهای انگلیسی مقاومت کردند و او در همین مسیر به شهادت رسید.
این تجربهها نشان میدهد که ایستادگی در برابر ظلم و سلطه، همواره هزینه داشته است؛ اما آنچه نام این شخصیتها را در تاریخ ماندگار کرده، تأثیری است که بر سرنوشت کشور و جامعه خود گذاشتهاند.

از دریاقلی سورانی تا نوجوانان دفاع مقدس
قهرمانان ملی فقط سیاستمداران و فرماندهان بزرگ نیستند. گاهی یک شهروند عادی در لحظهای سرنوشتساز، با تصمیمی شجاعانه نقشی ماندگار در تاریخ ایفا میکند.
دریاقلی سورانی، شهروند آبادانی، در روزهای نخست جنگ تحمیلی با مشاهده نفوذ نیروهای عراقی، با دوچرخه خود مسافتی را طی کرد تا نیروهای ایرانی را از تحرکات دشمن مطلع کند. اقدام او در اطلاعرسانی بهموقع، در دفاع از آبادان اهمیت داشت و نامش را در تاریخ مقاومت این شهر ماندگار کرد.
در سالهای دفاع مقدس، نوجوانانی همچون شهید محمدحسین فهمیده و شهید مهرداد عزیزاللهی نیز با وجود سن کم، در میدان دفاع از کشور حضور یافتند. فهمیده به نماد ایثار نوجوانان در خرمشهر تبدیل شد و عزیزاللهی، نوجوان اصفهانی، در کنار حضور در جبهه و فعالیت در حوزه تخریب و غواصی، تحصیل خود را نیز ادامه داد و سرانجام در عملیات کربلای ۴ به شهادت رسید.
این چهرهها یادآور آن هستند که قهرمانی به مقام و موقعیت وابسته نیست؛ گاهی یک انتخاب در لحظهای حساس، سرنوشت یک شهر یا حتی یک ملت را تحت تأثیر قرار میدهد.
راز ماندگاری قهرمانان در تاریخ
اما چرا نام برخی شخصیتها با گذشت دههها و قرنها همچنان زنده است، درحالیکه بسیاری از صاحبان قدرت دوران خود به فراموشی سپرده شدهاند؟
قرآن کریم در آیه ۱۷ سوره رعد، به این حقیقت اشاره میکند: «فَأَمَّا الزَّبَدُ فَیَذْهَبُ جُفَاءً وَأَمَّا مَا یَنفَعُ النَّاسَ فَیَمْکُثُ فِی الْأَرْضِ»؛ کف روی آب از میان میرود، اما آنچه برای مردم سودمند است، باقی میماند.
ماندگاری قهرمانان نیز از همین جنس است؛ آنها به دلیل جایگاه و قدرتشان در تاریخ نماندهاند، بلکه به واسطه اثری که بر زندگی مردم و سرنوشت کشور گذاشتهاند، در حافظه نسلهای بعد زندهاند.
در این میان، واقعه عاشورا یکی از برجستهترین الگوهای تاریخی ایستادگی بر سر حقیقت است. امام حسین(ع) با وجود آگاهی از دشواری مسیر و نابرابری امکانات، از آرمان خود عقبنشینی نکرد. امروز پس از قرنها، نام او نماد آزادگی و مقابله با ظلم است؛ درحالیکه قدرت سیاسی یزید به خاطرهای از ستم تبدیل شده است.

روز قهرمان ملی؛ از مقابله با داعش تا مسئولیت امروز
۳۰ آبان با اعلام پایان سیطره داعش از سوی شهید حاج قاسم سلیمانی در سال ۱۳۹۶ پیوند خورده است؛ رویدادی که به نامگذاری این روز بهعنوان روز قهرمان ملی انجامید.
حاج قاسم سلیمانی در سالهای مقابله با داعش، در میدانهای مختلف منطقه حضور داشت و به یکی از چهرههای شناختهشده مبارزه با این گروه تروریستی تبدیل شد. او سرانجام در ۱۳ دی ۱۳۹۸ در حمله پهپادی آمریکا در بغداد به شهادت رسید.
نام حاج قاسم را میتوان در امتداد زنجیرهای از قهرمانان تاریخ ایران قرار داد؛ شخصیتهایی که در دورههای مختلف برای دفاع از امنیت، استقلال و منافع کشور ایستادند. از مدرس و میرزای شیرازی تا دلیران تنگستان، رزمندگان دفاع مقدس و فرماندهان مقابله با تروریسم، هر یک در شرایط تاریخی متفاوتی مسئولیت دفاع از ایران را بر عهده گرفتند.
البته پاسداشت این قهرمانان تنها با برگزاری مراسم و نامگذاری مناسبتها محقق نمیشود. روایت زندگی آنها در قالب فیلم، مستند، کتاب، انیمیشن و محتوای رسانهای میتواند شناخت نسل جدید از سرمایههای تاریخی کشور را تقویت کند. قهرمانان باید با تمام ابعاد انسانی زندگیشان معرفی شوند؛ با دشواریها، ترسها، انتخابها و هزینههایی که برای باورهای خود پرداختند.
از سوی دیگر، دفاع از استقلال و منافع ملی نباید به معنای نادیده گرفتن مشکلات داخلی و مطالبات مردم باشد. پاسخگویی مسئولان و توجه به معیشت جامعه، در کنار حفظ استقلال و ایستادگی در برابر تهدیدهای خارجی، دو مسئولیت مکمل هستند.
روز قهرمان ملی تنها یادآوری نام کسانی نیست که در گذشته برای ایران ایستادند؛ بلکه فرصتی برای انتقال میراث آنها به نسل آینده است. قهرمانان یک ملت مانند ستارگانی هستند که مسیر را در تاریکی روشن میکنند؛ اما زنده ماندن این روشنایی به شناختن، روایت کردن و ادامه دادن راه ارزشهایی وابسته است که آنها برایش هزینه دادند.



نظر شما