۵۸ کتابخانه عمومی در استان ایلام فعال است

سرپرست کتابخانه‌های عمومی استان ایلام از فعالیت ۵۸ باب کتابخانه عمومی در استان ایلام خبر داد و گفت: بیش از ۲۴ هزار نفر عضو فعال کتابخانه‌های عمومی استان هستند که بیش از نیمی از آن‌ها را کودکان و نوجوانان تشکیل می‌دهند.

به گزارش خبرگزاری ایمنا از ایلام، سید منصور رجبی امروز _سه‌شنبه بیست‌وششم آبان_ در نشست خبری با اصحاب رسانه با تسلیت سالروز شهادت حضرت فاطمه زهرا (س) و ابراز همدردی با خانواده‌های جان‌باختگان سانحه واژگونی اتوبوس در محور دشت عباس-مورموری اظهار کرد: مجموعه کتابخانه‌های عمومی استان ایلام با ۵۸ باب کتابخانه در حال ارائه خدمات به گروه‌های مختلف سنی است.

وی با اشاره به فعالیت دو دستگاه کتابخانه سیار در استان افزود: این کتابخانه‌ها با هدف کاهش محرومیت فرهنگی در مناطق روستایی و عشایری فعالیت می‌کنند و در مناطقی که امکان احداث کتابخانه ثابت وجود ندارد، با حضور در ایستگاه‌های از پیش تعیین‌شده، خدماتی همچون امانت کتاب، قصه‌گویی، ترویج کتاب‌خوانی و رساندن کتاب به منازل سالمندان و افرادی که امکان مراجعه حضوری ندارند، ارائه می‌دهند.

سرپرست کتابخانه‌های استان ایلام تصریح کرد: ۱۴ باب کتابخانه روستایی و ۶ باب کتابخانه مشارکتی در استان فعالیت دارند که بخشی از آن‌ها با همکاری دستگاه‌هایی همچون جمعیت هلال‌احمر و اداره‌کل زندان‌ها اداره می‌شوند.

رجبی با اشاره به اهمیت کتابخانه‌های مشارکتی در مراکز اصلاحی و تربیتی گفت: کتاب و مطالعه می‌تواند نقش مؤثری در افزایش آگاهی، رشد فکری و بازگشت موفق افراد به جامعه داشته باشد و تلاش می‌کنیم با تأمین منابع و تجهیزات مورد نیاز، زمینه فعالیت بهتر این کتابخانه‌ها را فراهم کنیم.

بیش از نیمی از اعضای کتابخانه‌ها کودک و نوجوان هستند

وی با بیان اینکه بیش از ۲۴ هزار نفر عضو فعال کتابخانه‌های عمومی استان هستند، اظهار کرد: بیش از نیمی از اعضا را کودکان و نوجوانان تشکیل می‌دهند و این گروه سنی از اولویت‌های اصلی برنامه‌های فرهنگی نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور و مجموعه استان است.

سرپرست کتابخانه‌های عمومی استان ایلام افزود: برنامه‌ریزی برای افزایش خلاقیت، تقویت قدرت ایده‌پردازی، توسعه تعاملات اجتماعی و دور کردن کودکان و نوجوانان از انزوای ناشی از استفاده بی‌رویه از تلفن همراه و بازی‌های دیجیتال، از جمله اهداف فعالیت‌های فرهنگی کتابخانه‌هاست.

رجبی با اشاره به وجود حدود ۷۵۰ هزار نسخه کتاب در کتابخانه‌های عمومی استان بیان کرد: در دوره آماری مورد اشاره، حدود ۲۷۰ تا ۲۸۰ هزار مورد امانت کتاب در مجموعه کتابخانه‌ها ثبت شده است.

وی تأکید کرد: هدف اصلی باید ارتقای کیفیت فعالیت‌های کتابخانه‌ای باشد؛ چراکه صرف افزایش آمار و ارقام نمی‌تواند به‌تنهایی موجب گسترش فرهنگ مطالعه شود و لازم است برنامه‌ها به گونه‌ای طراحی شوند که مخاطبان به اعضای فعال و پایدار کتابخانه‌ها تبدیل شوند.

خانواده‌ها نقش مهمی در ترویج فرهنگ مطالعه دارند

رجبی با تأکید بر نقش خانواده در نهادینه کردن فرهنگ کتاب‌خوانی گفت: محیط خانواده بهترین بستر برای شکل‌گیری عادت مطالعه در کودکان است و والدین با اختصاص روزانه ۱۰ تا ۱۵ دقیقه به مطالعه می‌توانند الگوی مناسبی برای فرزندان خود باشند.

وی افزود: کودکان بیش از آنکه از توصیه‌های مستقیم تأثیر بپذیرند، از رفتار والدین الگوبرداری می‌کنند، بنابراین اگر مطالعه به‌عنوان یک رفتار فرهنگی در خانواده نهادینه شود، فرزندان نیز به‌تدریج به کتاب و کتاب‌خوانی علاقه‌مند خواهند شد.

سرپرست کتابخانه‌های عمومی استان ایلام با تشریح خدمات الکترونیکی نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور اظهار کرد: سامانه مدیریت کتابخانه‌ها به نشانی samanpl.ir امکان جست‌وجوی منابع در کتابخانه‌های سراسر کشور را فراهم کرده است و کاربران می‌توانند از محل نگهداری کتاب مورد نظر و وضعیت امانت آن اطلاع پیدا کنند.

وی افزود: سامانه «دانش» نیز با هدف جذب مشارکت‌های مردمی در توسعه و تجهیز کتابخانه‌ها راه‌اندازی شده است و امکان اهدای کتاب، تجهیزات و مشارکت خیران در احداث کتابخانه‌های عمومی را فراهم می‌کند.

رجبی از فعالیت سامانه «همخوان» خبر داد و گفت: در این سامانه کاربران می‌توانند کلیپ‌های معرفی کتاب، مطالب مرتبط با کتاب‌خوانی و فایل‌های صوتی را بارگذاری کنند. بخش سیرهای مطالعاتی نیز به مخاطبان کمک می‌کند تا برای آشنایی با موضوعات مختلف، منابع مطالعاتی مناسب را به‌ترتیب مطالعه شناسایی کنند.

وی با اشاره به خدمات تخصصی کتابخانه‌ها برای گروه‌های خاص اظهار کرد: سالمندان، زندانیان، افراد کم‌سواد، ناشنوایان و نابینایان از گروه‌هایی هستند که خدمات ویژه‌ای در کتابخانه‌های عمومی دریافت می‌کنند.

رجبی ادامه داد: بخش‌های تخصصی نابینایان و کم‌بینایان به تجهیزات و نرم‌افزارهای ویژه، از جمله نرم‌افزارهای تولید و ویرایش فایل صوتی و صفحه‌خوان‌ها مجهز هستند تا این افراد بتوانند با استقلال بیشتری از منابع اطلاعاتی استفاده کنند.

وی حمایت خانواده‌ها از افراد دارای آسیب بینایی را ضروری دانست و گفت: فراهم کردن زمینه آموزش و دسترسی به ابزارهای نوین می‌تواند به افزایش استقلال اجتماعی و حضور مؤثر این افراد در عرصه‌های مختلف جامعه کمک کند.

تخصیص اعتبار؛ مهم‌ترین چالش توسعه کتابخانه‌ها

سرپرست کتابخانه‌های عمومی استان ایلام با اشاره به اعتبارات پیش‌بینی‌شده برای توسعه و بهسازی کتابخانه‌ها اظهار کرد: اعتبارات مناسبی در سطح استان و شهرستان‌ها تصویب شده است، اما میزان تخصیص این اعتبارات با رقم مصوب فاصله دارد و پیگیری برای جذب و تخصیص کامل آن‌ها ادامه دارد.

وی از تصویب بیش از ۱۰ میلیارد تومان اعتبار برای اجرای طرح پنل‌های خورشیدی در کتابخانه‌های استان خبر داد و افزود: با توجه به هزینه بالای مصرف برق به‌ویژه در فصل تابستان و زمان فعالیت سیستم‌های سرمایشی، اجرای این طرح می‌تواند بخشی از مشکلات هزینه‌ای کتابخانه‌ها را کاهش دهد.

رجبی با اشاره به برنامه‌های توسعه‌ای کتابخانه مرکزی ایلام گفت: طرح بهسازی و توسعه این مجموعه در دست بررسی و طراحی است و با توجه به اینکه بیش از ۵۰ نوع خدمت برای کتابخانه‌های مرکزی تعریف شده است، تلاش می‌کنیم با اصلاح فضا و امکانات، زمینه ارائه خدمات گسترده‌تر را فراهم کنیم.

وی افزود: تبدیل سالن آمفی‌تئاتر کتابخانه مرکزی به فضای سینمایی، ایجاد فضای ویژه برای پرورش خلاقیت نوجوانان و استفاده از ظرفیت مخزن طبقاتی بلااستفاده برای طراحی فضایی جذاب و آموزشی، از جمله برنامه‌های پیش‌بینی‌شده است.

راه‌اندازی کتابخانه‌های سیار جدید در شهرستان‌ها

رجبی با اشاره به توسعه ناوگان کتابخانه‌های سیار استان گفت: یک دستگاه کتابخانه سیار که فعالیت آن به‌دلیل بعضی مشکلات متوقف شده بود، دوباره احیا و مناسب‌سازی شده است و به‌زودی خدمات خود را در مناطق هدف ارائه خواهد کرد.

وی افزود: یک دستگاه کامیونت فورس ۳۸ تنی نیز تجهیز شده و در انتظار تأمین نیروی انسانی برای آغاز فعالیت است که برای شهرستان چوار در نظر گرفته شده است.

سرپرست کتابخانه‌های عمومی استان ایلام ادامه داد: یک دستگاه کامیونت فورس دیگر نیز برای شهرستان هلیلان در اختیار مجموعه قرار دارد که مراحل آماده‌سازی کابین و تجهیزات آن باید انجام شود.

وی از اختصاص یک دستگاه خودروی فورس از محل اعتبارات ملی نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور به شهرستان آبدانان خبر داد و گفت: این خودرو با تجهیزات مورد نیاز به استان ارسال می‌شود و در صورت تحویل به‌موقع، برنامه افتتاح آن در هفته کتاب پیش‌بینی شده است.

شهرداری‌ها مکلف به پرداخت نیم درصد درآمد خود هستند

رجبی با اشاره به سهم نیم‌درصدی کتابخانه‌های عمومی از درآمد شهرداری‌ها اظهار کرد: بر اساس قانون، شهرداری‌ها موظفند ۰.۵ درصد از درآمد خود را برای پشتیبانی از کتابخانه‌های عمومی اختصاص دهند.

وی افزود: میزان همکاری شهرداری‌های استان در این زمینه متفاوت است؛ برخی شهرداری‌ها با نگاه فرهنگی و تعامل مناسب، سهم قانونی کتابخانه‌ها را به‌موقع پرداخت می‌کنند، اما در برخی مناطق به‌دلایل مختلف، از جمله محدودیت منابع مالی، این همکاری با تأخیر همراه است.

رجبی ادامه داد: سازوکار قانونی برای دریافت این سهم نیز پیش‌بینی شده است و نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور می‌تواند در چارچوب مقررات، نسبت به دریافت سهم قانونی کتابخانه‌ها اقدام کند.

وی با اشاره به محدود بودن منابع درآمدی کتابخانه‌های عمومی گفت: اعتبارات دولتی، سهم ۰.۵ درصدی شهرداری‌ها و حق عضویت اعضا از مهم‌ترین منابع مالی این مجموعه است.

رجبی افزود: خانواده‌های تحت پوشش نهادهای حمایتی از جمله کمیته امداد امام خمینی (ره) و سازمان بهزیستی می‌توانند به‌صورت رایگان عضو کتابخانه‌های عمومی شوند و برای سایر اعضا نیز تخفیف‌هایی در نظر گرفته شده است. بیشترین حق عضویت سالانه مربوط به کتابخانه مرکزی استان است که ۳۰۰ هزار تومان تعیین شده است.

وی با اشاره به فعالیت کتابخانه مرکزی در روزهای جمعه گفت: این مجموعه در روزهای جمعه نیز به ارائه خدمات می‌پردازد و کارکنان کتابخانه با تلاش و همکاری خود اجازه نمی‌دهند روند خدمت‌رسانی به اعضا با وقفه روبه‌رو شود.

کتابخانه‌های دیجیتال جایگزین کتاب‌های چاپی نیستند

سرپرست کتابخانه‌های عمومی استان ایلام با تأکید بر ضرورت استفاده هم‌زمان از ظرفیت‌های فناوری و منابع چاپی اظهار کرد: توسعه پلتفرم‌های دیجیتال نباید به‌معنای کنار گذاشتن کتاب‌های کاغذی باشد و این دو ظرفیت می‌توانند در کنار یکدیگر به ارتقای فرهنگ مطالعه کمک کنند.

وی افزود: کودکان می‌توانند با نظارت والدین از ابزارهای دیجیتال استفاده کنند، اما نباید از اهمیت تغذیه فکری، پرورش خلاقیت و مطالعه کتاب غافل شد.

رجبی از راه‌اندازی کتابخانه دیجیتال نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور خبر داد و گفت: در این بستر امکان امانت گرفتن کتاب‌های الکترونیکی برای مدت مشخص فراهم شده است و کاربران می‌توانند با استفاده از نرم‌افزارهای مکمل، منابع را مطالعه کنند.

وی اضافه کرد: منابع این کتابخانه دیجیتال به مرور تکمیل خواهد شد و توسعه آن نیازمند استمرار در تأمین و بارگذاری کتاب‌های جدید است.

رجبی با اشاره به استفاده از فناوری‌های نوین در کتابخانه‌های عمومی گفت: کتابخانه تخصصی کودک پروین اعتصامی در شهر ایلام از مراکزی است که با ایجاد بخش تخصصی کودک، تجهیزات لمسی، فضاهای بازی و سرگرمی آموزشی و برنامه‌های معرفی مشاغل، خدمات متنوعی به کودکان ارائه می‌دهد.

خسارت به تأسیسات کتابخانه در حوادث اخیر

سرپرست کتابخانه‌های عمومی استان ایلام در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به آسیب واردشده به بخشی از تأسیسات کتابخانه مرکزی در جریان حوادث دی اظهار کرد: در جریان آتش‌سوزی در محل حسینیه ساختمان، تابلوی برق مجموعه آسیب دید و برق کل ساختمان قطع شد.

وی افزود: آتش به طبقات بالایی و فضای کتابخانه سرایت نکرد، اما این اتفاق موجب اختلال در روند فعالیت و ارائه خدمات شد.

رجبی با بیان اینکه برای تأمین اعتبار و رفع مشکل اقدامات لازم انجام شده است، از اعضای کتابخانه و شهروندانی که در این مدت با محدودیت خدمات روبه‌رو شدند، عذرخواهی کرد.

وی با تأکید بر ضرورت همراهی مسئولان، خیران و اصحاب رسانه در توسعه زیرساخت‌های فرهنگی استان گفت: کتابخانه‌های عمومی تنها محل امانت کتاب نیستند، بلکه باید به فضاهایی زنده، پویا، خانواده‌محور و برخوردار از خدمات متنوع فرهنگی و اجتماعی تبدیل شوند و تحقق این هدف نیازمند حمایت و مشارکت همه دستگاه‌ها و مردم است.

کد مطلب 1020619

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.