به گزارش خبرگزاری ایمنا و به نقل از پایگاه اطلاع‌رسانی دولت، محمدرضا سعیدی، در نشست خبری با خبرنگاران با اشاره به شرایط دشوار اقتصادی و عملیاتی کشور در یک سال گذشته اظهار کرد: سال گذشته، سالی عادی برای اقتصاد ایران و بنگاه‌های اقتصادی نبود. دو جنگ، یک دوره ناآرامی و مجموعه‌ای از محدودیت‌های اقتصادی، آزمونی جدی برای مدیریت شرکت‌ها ایجاد کرد. در چنین شرایطی، نخستین مسئولیت ما حفظ استمرار فعالیت‌ها، صیانت از سرمایه‌های بین‌نسلی و حمایت از سرمایه‌های انسانی بود.
وی با تأکید بر اینکه شرایط دشوار نباید بهانه‌ای برای توجیه کاستی‌ها باشد، افزود: همان‌طور که نباید دستاوردهای همکارانمان را در این شرایط نادیده بگیریم، باید عملکرد خود را نیز با شاخص‌های دقیق ارزیابی کنیم. شستا مجموعه‌ای متشکل از ۱۷۶ شرکت در قالب ۱۰ هلدینگ تخصصی است و مدیریت چنین مجموعه‌ای صرفاً به معنای اداره شرکت‌ها نیست، بلکه مسئولیت تخصیص بهینه سرمایه، مدیریت ریسک، افزایش بهره‌وری و حفاظت از منافع بلندمدت ذی‌نفعان را نیز بر عهده دارد.
مدیرعامل شستا سه اصل تاب‌آوری، حکمرانی حرفه‌ای و تحول و نوآوری را مبنای رویکرد این مجموعه در آینده دانست و تصریح کرد: تاب‌آوری به معنای توانایی ادامه مأموریت‌های حیاتی حتی در شرایط بحران است که شستا در جریان دو جنگ و یک دوره ناآرامی آن را به اثبات رساند. حکمرانی حرفه‌ای نیز بر شفافیت، پاسخگویی، شایسته‌سالاری و انضباط در تخصیص سرمایه استوار است. اصل سوم، تحول و نوآوری و ساخت شرکت‌هایی رقابت‌پذیر است که بتوانند در آینده نیز ارزش‌آفرینی کنند.
سعیدی با بیان اینکه شستا را صرفاً میراثی از دارایی‌های گذشته نمی‌داند، گفت: شستا امانتی بین‌نسلی است که باید ارزش آن را برای آینده افزایش دهیم. شرکت‌هایی مانند شستا و سایر بنگاه‌های بزرگ اقتصادی کشور باید به مجموعه‌هایی تبدیل شوند که نسل‌های آینده نیز به آن‌ها افتخار کنند. انتقاد از عملکرد یک مجموعه نباید به معنای نادیده گرفتن اصل و جایگاه آن شرکت باشد و لازم است میان عملکرد افراد و ماهیت و ظرفیت‌های بنگاه اقتصادی تفکیک قائل شویم.
سعیدی با اشاره به ظرفیت‌های تولیدی و اقتصادی شستا بیان کرد: این مجموعه حدود ۶۰ هزار نیروی انسانی دارد و شرکت‌های تابعه آن در جریان دو جنگ، بیش از دو میلیارد دلار صادرات و درآمد ارزی داشته‌اند. شستا از ظرفیت قابل توجهی برای حضور در بازارهای بین‌المللی برخوردار است و به‌ویژه در صورت رفع تحریم‌ها می‌تواند نقش مؤثرتری در بازارهای جهانی ایفا کند.
وی ادامه داد: این مجموعه دارای ۱۰ هلدینگ و ۱۷۶ شرکت است که در مجموع ۱۶۴۱ محصول تولید می‌کنند. محصولات شرکت‌های شستا در بخش‌های مختلف زندگی مردم حضور دارند و به همین دلیل، مسئولیت این مجموعه صرفاً به کسب سود برای ذی‌نفعان محدود نمی‌شود، بلکه ارتقای کیفیت زندگی مردم و کاهش مشکلات و نیازهای آنان نیز بخشی از مسئولیت حرفه‌ای و اخلاقی شستاست.
تداوم خدمات دارویی و حمل‌ونقل در شرایط جنگی
مدیرعامل شستا با تشریح بخشی از اقدامات شرکت‌های تابعه شستا در شرایط جنگی اظهار کرد: با وجود اینکه حدود ۲۰ هزار میلیارد تومان از بیمارستان‌ها طلب داشتیم، شرکت‌های دارویی مجموعه به فعالیت خود ادامه دادند و در شرایطی که حدود ۱۷ میلیون نفر در مناطق مختلف شمال کشور به دلیل جنگ جابه‌جا شده بودند، شبکه توزیع ما متناسب با شرایط تغییر مسیر داد تا تأمین دارو با اختلال مواجه نشود.
سعیدی افزود: در جریان جنگ ۱۲ روزه، حدود ۱۰ هزار و ۵۰۰ مسافر در دریا جابه‌جا شدند؛ اقدامی که اساساً جزو مأموریت‌های اصلی شرکت مربوطه نبود، اما با احساس مسئولیت اجتماعی انجام شد. همچنین مجموعه سیمان در مقطعی که با مشکل تأمین آرد مواجه شدیم، برای کمک به رفع این مشکل وارد عمل شد. این اقدامات نشان می‌دهد مسئولیت شرکت‌های شستا در شرایط خاص کشور فراتر از مأموریت‌های معمول اقتصادی آن‌هاست.
افزایش سود تلفیقی شستا به ۱۳۴ هزارمیلیاردتومان
وی در ادامه با ارائه آمارهای مالی این مجموعه گفت: فروش تجمیعی شرکت‌های تحت مدیریت و کنترل شستا در سال گذشته به ۵۹۰ همت رسید و سود تجمیعی این شرکت‌ها ۱۱۳ همت بود. همچنین سود تلفیقی شستا از حدود ۶۷ تا ۶۸ همت به ۱۳۴ همت افزایش یافت که این رقم در صورت‌های مالی و مجمع سالانه مجموعه نیز منعکس شده است.
مدیرعامل شستا با اشاره به تفاوت میان سود تجمیعی و سود تلفیقی توضیح داد: شستا ۱۷۶ شرکت تحت مدیریت و کنترل دارد و برای ارزیابی عملکرد این مجموعه باید عملکرد همه شرکت‌ها در کنار یکدیگر دیده شود. نمی‌توان هزینه‌ها و زیان‌های شرکت‌های تابعه را در نظر گرفت، اما هنگام ارزیابی عملکرد مدیریتی، از دستاوردها و سودآوری آن‌ها سخنی نگفت.
سعیدی با اشاره به افزایش درآمد و سودآوری شرکت‌های تابعه اظهار کرد: نمودارهای مالی نشان می‌دهد درآمد مجموعه افزایش یافته و سودآوری با شیب بیشتری رشد کرده است. این موضوع از یک سو بیانگر افزایش درآمد و از سوی دیگر نشان‌دهنده مدیریت هزینه‌ها و بهبود عملکرد شرکت‌هاست. البته این به معنای نبود کاستی در مجموعه نیست، بلکه وظیفه مدیریت شناسایی کاستی‌ها و تلاش برای اصلاح و ارتقای عملکرد شرکت‌هاست.
وی افزود: برخی شرکت‌های شستا در بازار سرمایه طی هفته‌های گذشته عملکرد قابل توجهی داشته‌اند و هلدینگ‌های تخصصی مجموعه در میان رتبه‌های برتر بازار قرار گرفته‌اند. عملکرد شرکت‌هایی مانند تاپیکو، هلدینگ سیمانی و تاصیکو نیز در مقایسه با شاخص بازار و شرکت‌های مشابه، وضعیت مناسبی را نشان می‌دهد.
عدم تقسیم بخشی از سود برای تقویت شرکت‌های تابعه
مدیرعامل شستا درباره چرایی تناسب نداشتن رشد سود شرکت‌های تابعه با افزایش سود تلفیقی توضیح داد: دو جنگ و یک دوره ناآرامی بر عملکرد شرکت‌های ما تأثیر گذاشت و ۲۸ شرکت تابعه شستا از پنج تا ۱۰۰ درصد مورد هدف قرار گرفتند. به همین دلیل تصمیم گرفتیم بخشی از سود شرکت‌ها را تقسیم نکنیم تا منابع لازم برای تأمین مواد اولیه، استمرار تولید و افزایش تاب‌آوری در اختیار آن‌ها باقی بماند.
سعیدی تأکید کرد: با وجود نیازهای سازمان و ذی‌نفعان به منابع مالی، پذیرفتیم بخشی از سود تقسیم نشود تا شرکت‌هایی که تحت فشار و حملات قرار گرفته بودند، بتوانند فعالیت خود را حفظ کنند. اگر این سود تقسیم می‌شد، میزان سود تقسیمی حدود ۶۸ درصد افزایش پیدا می‌کرد، اما ترجیح دادیم منابع در شرکت‌ها باقی بماند و صرف تقویت توان عملیاتی آن‌ها شود.
وی همچنین با اشاره به شاخص بازده کل سهامداران (TSR) گفت: ارزیابی عملکرد یک شرکت نباید صرفاً بر اساس میزان سودآوری آن انجام شود، بلکه افزایش ارزش سرمایه و تغییرات قیمت سهام نیز باید مورد توجه قرار گیرد. بررسی شاخص TSR نشان می‌دهد عملکرد شستا در مقایسه با متوسط بازار سرمایه وضعیت بهتری داشته است.
ورود شرکت‌های تابعه به بازارهای بین‌المللی
مدیرعامل شستا بین‌المللی‌سازی فعالیت‌ها را یکی از محورهای مهم راهبردی شستا دانست و گفت: در شرایطی که برخی تصور می‌کردند توسعه فعالیت‌های بین‌المللی در وضعیت جنگی امکان‌پذیر نیست، تعدادی از شرکت‌های تابعه برای نخستین بار وارد بازارهای بین‌المللی شدند و میزان فعالیت و درآمد ارزی مجموعه افزایش یافت.
سعیدی با اشاره به توزیع جغرافیایی درآمدهای ارزی شستا افزود: راهبرد ما تمرکز بر بازارهای کشورهای همسایه و توسعه حضور در این بازارهاست. البته به دلیل محاصره و محدودیت‌های ایجادشده، در برخی بازارها با مشکلاتی مواجه شده‌ایم، اما توسعه صادرات و حضور بین‌المللی شرکت‌ها را با جدیت دنبال می‌کنیم.
راه‌اندازی سامانه سروش برای ارزیابی شفافیت شرکت‌ها
وی با تأکید بر اهمیت شفافیت و پاسخگویی در حکمرانی شرکتی اظهار کرد: اعتماد سهامداران برای ما اهمیت زیادی دارد و این اعتماد از مسیر شفافیت و پاسخگویی تقویت می‌شود. در همین راستا، سامانه سروش را برای رصد و ارزیابی شاخص‌های شفافیت در شرکت‌های تابعه راه‌اندازی کردیم.
مدیرعامل شستا افزود: سازمان بورس ۴۴ بند در حوزه حکمرانی شرکتی اعلام کرده است که معاونت امور شرکت‌ها و نظارت بر شرکت‌های شستا با همکاری هلدینگ‌های تخصصی، این موارد را به چک‌لیست‌های قابل ارزیابی تبدیل کرده‌اند تا وضعیت شرکت‌ها در حوزه‌هایی مانند دستورالعمل حاکمیت شرکتی، افشای اطلاعات و کنترل‌های داخلی به‌صورت مستمر بررسی شود.
شایسته‌سالاری و شجاعت؛ معیارهای انتخاب مدیران شستا
سعیدی درباره معیارهای انتخاب مدیران در مجموعه شستا گفت: دانش، مهارت و پاکدستی از مهم‌ترین معیارهای انتخاب مدیران هستند و هماهنگی عمودی و افقی نیز اهمیت زیادی دارد. در شرایط جنگی، شجاعت را نیز به این معیارها اضافه کردیم؛ چراکه مدیر باید توان تصمیم‌گیری و پذیرش ریسک مسئولانه را داشته باشد.
وی ادامه داد: حتی در جریان جنگ، برخی مدیران به دلیل نپذیرفتن ریسک‌های ضروری جابه‌جا شدند. برای انتخاب مدیران از کانون ارزیابی استفاده می‌کنیم و پیش از ورود افراد به مرحله مصاحبه، شاخص‌هایی مانند کار تیمی، برنامه‌ریزی، قضاوت، تصمیم‌گیری، نگاه راهبردی، تحلیل مسئله و آگاهی تجاری آن‌ها بررسی می‌شود.
مدیرعامل شستا با اشاره به هزینه‌های اجرای این سازوکارها اظهار کرد: ممکن است فردی در آزمون‌های ارزیابی نمره لازم را کسب نکند، اما همچنان برای تصدی مسئولیت تحت فشارهایی قرار بگیریم. با این حال، هزینه این فشارها را پذیرفته‌ایم؛ زیرا مجموعه‌ای مانند شستا باید با مدیران دانش‌محور، ماهر، پاکدست، هماهنگ و شجاع اداره شود.
سعیدی از اجرای الگوی ترکیب تجربه و جوانی در هیئت‌مدیره شرکت‌ها خبر داد و گفت: در ترکیب هیئت‌مدیره‌ها تلاش شده است افراد با سطوح مختلف تجربه حضور داشته باشند تا مجموعه‌ای از تجربه، خلاقیت و عقلانیت در تصمیم‌گیری‌ها شکل بگیرد.
اعلام ۵۴۲ فرصت شغلی در شرکت‌های تابعه شستا
وی یکی دیگر از اقدامات مجموعه در حوزه شفافیت و عدالت استخدامی را انتشار عمومی فرصت‌های شغلی عنوان کرد و گفت: برای نخستین بار، امسال حدود ۵۴۲ فرصت شغلی در شرکت‌های تابعه شستا اعلام شده است. در حال حاضر این فرصت‌ها در حدود ۷۰ شرکت منتشر شده و همه شرکت‌ها مکلف شده‌اند برای جذب مدیر یا کارشناس، فرصت‌های شغلی خود را از طریق سایت اعلام کنند تا متقاضیان بتوانند به‌صورت شفاف برای آن‌ها درخواست بفرستند.
مدیرعامل شستا افزود: تاکنون ۷۸۱ رزومه برای این فرصت‌های شغلی دریافت شده است که فرآیند بررسی آن‌ها ادامه دارد. هدف ما حرکت به سمت شفافیت در استخدام و تحقق عدالت شغلی است و امیدواریم این سازوکار در سطح گسترده‌تری در کشور نیز اجرا شود.
خروج هفت شرکت از زیان‌دهی
سعیدی با اشاره به تشکیل کلینیک بررسی شرکت‌های بحرانی و زیان‌ده اظهار کرد: در سال گذشته هفت شرکت را از زیان خارج کردیم و در برخی دیگر از شرکت‌ها نیز میزان زیان کاهش یافته است. البته تعدادی از شرکت‌ها همچنان با مشکلاتی مواجه هستند که برای اصلاح وضعیت آن‌ها برنامه‌ریزی شده است.
وی با اشاره به وضعیت پتروشیمی آبادان گفت: این شرکت دو سال به‌طور کامل تعطیل بود، اما امروز تولید خود را از سر گرفته و طی دو تا سه ماه گذشته به سودآوری نیز رسیده است. این موضوع نشان می‌دهد که جنگ و ناآرامی را بهانه‌ای برای انجام ندادن وظایف و اصلاح مشکلات شرکت‌ها قرار نداده‌ایم.
مدیرعامل شستا تأکید کرد: در بیان وضعیت شرکت‌ها باید اطلاعات دقیق ارائه شود. بزرگ‌نمایی زیان برخی شرکت‌ها و نادیده گرفتن اقدامات اصلاحی، علاوه بر ایجاد سوءبرداشت، نسبت به مجموعه کارکنان و سرمایه انسانی شستا نیز بی‌انصافی است. البته این موضوع به معنای نادیده گرفتن مشکلات و ضرورت نقد عملکرد شرکت‌ها نیست.
۲۸ شرکت شستا در جریان جنگ هدف قرار گرفتند
سعیدی با اشاره به خسارات واردشده به برخی شرکت‌های تابعه در جریان جنگ گفت: ۲۸ شرکت ما از پنج تا ۱۰۰ درصد مورد هدف قرار گرفتند. مرکز تحقیقات دارویی شستا، از جمله مجموعه‌هایی بود که مورد حمله قرار گرفت.
وی افزود: با وجود این شرایط، تلاش کردیم بازسازی شرکت‌ها صرفاً به بازگشت به وضعیت پیشین محدود نشود، بلکه با رویکرد بازسازی تاب‌آور، ظرفیت آن‌ها برای مواجهه با بحران‌های آینده نیز افزایش یابد.
مدیرعامل شستا با بیان اینکه شستا در جریان جنگ نقش خود را فراتر از یک مجموعه تولیدی تعریف کرد، اظهار کرد: تلاش کردیم صرفاً تولیدکننده نباشیم، بلکه در تاب‌آوری ملی نیز مشارکت کنیم. در جنگ ۱۲ روزه کاستی‌های زیادی شناسایی شد، اما در جنگ بعدی، هماهنگی و آمادگی مجموعه به‌گونه‌ای بود که هر فرد از مسئولیت و موقعیت خود اطلاع داشت.
سعیدی از تدوین دستورالعمل‌های مدیریت بحران و پدافند غیرعامل در هلدینگ‌ها و شرکت‌های تابعه خبر داد و گفت: برای ارتقای تاب‌آوری، هشت حوزه شامل عملیات، مالی، زنجیره تأمین، راهبرد، فناوری و امنیت سایبری، انطباق، مسئولیت اجتماعی و نیروی انسانی و ساختارهای نهادی مورد توجه قرار گرفته است. همچنین چهار مرحله پیشگیری، آمادگی، پاسخ و بازتوانی به‌عنوان چارچوب مدیریت بحران دنبال می‌شود.
وی با اشاره به استمرار تولید در شرکت‌های تابعه تصریح کرد: در حوزه دارو و سلامت، سوخت، لاستیک، روغن و توزیع آرد، شرکت‌های مجموعه مأموریت‌های خود را ادامه دادند. پالایشگاه ستاره خلیج فارس نیز روزانه حدود ۴۵ میلیون لیتر بنزین برای تأمین نیازهای کشور تولید می‌کند.
مدیرعامل شستا از تقدیم چهار شهید از سوی مجموعه شستا و جانباز شدن تعدادی از کارکنان در جریان حوادث جنگ خبر داد و یاد و خاطره شهدای این مجموعه را گرامی داشت.
هدف‌گذاری تولید ۴۵۱ مگاوات برق در شستا
سعیدی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به مسئله ناترازی انرژی گفت: شستا در برابر ناترازی انرژی بی‌تفاوت نبوده و در این زمینه ۱۴ سیاست و تصمیم اتخاذ کرده است. یکی از محورهای فعالیت ما مشارکت در تولید انرژی است و برای تولید ۴۵۱ مگاوات برق هدف‌گذاری کرده‌ایم که بخش عمده آن به شرکت‌های سیمانی مجموعه مربوط می‌شود.
وی با اشاره به سهم بالای مصرف انرژی در صنعت سیمان افزود: با توجه به اینکه حدود ۵۱ درصد مصرف انرژی مورد اشاره در این بخش انجام می‌شود، پروژه‌های مرتبط با تأمین و تولید انرژی در شرکت‌های سیمانی از اولویت برخوردار هستند.
تمرکز بر پروژه‌های راهبردی و توسعه سرمایه‌گذاری
مدیرعامل شستا با اشاره به برنامه‌های توسعه‌ای این مجموعه گفت: در حوزه نوآوری و سرمایه‌گذاری، با وجود مشکلات سال گذشته رشد قابل توجهی داشتیم، اما این میزان را کافی نمی‌دانیم. در حال حاضر حدود ۸۰ پروژه را رصد می‌کنیم که ۲۰ پروژه از میان آن‌ها در اولویت قرار گرفته‌اند و به‌صورت مستمر پیگیری می‌شوند.
سعیدی درباره پروژه‌های معدنی مجموعه اظهار کرد: پروژه طلای تفتان در سال گذشته به مرحله تولید رسید و تولید آن در سال جاری افزایش خواهد یافت. همچنین پروژه طلای کردستان با پیشرفت حدود ۷۰ درصدی در حال اجراست و امیدواریم به‌زودی وارد مدار تولید شود.
وی با تأکید بر نقش این پروژه‌ها در افزایش ارزش‌آفرینی شرکت‌ها گفت: اجرای پروژه‌های توسعه‌ای می‌تواند در سال‌های آینده به افزایش سودآوری و ارتقای بازده سهامداران منجر شود. به همین دلیل، بخشی از منابعی که در شرکت‌های تابعه تقسیم نکردیم، برای تقویت سرمایه‌گذاری و اجرای طرح‌های راهبردی مورد استفاده قرار می‌گیرد.
افزایش قابل توجه سود شستا در نیمه نخست سال با ورود ستاره خلیج فارس
مدیرعامل شستا در ادامه، مدیریت کنترلی پالایشگاه ستاره خلیج فارس را یکی از مهم‌ترین دستاوردهای سال گذشته این مجموعه دانست و گفت: یکی از اتفاقات مهمی که در سال گذشته رقم خورد، تحت کنترل درآمدن مدیریت ستاره خلیج فارس در مجموعه شستا بود. این موضوع در آینده تأثیر قابل توجهی بر فروش تجمیعی و سودآوری تلفیقی مجموعه خواهد داشت.
سعیدی با ارائه آمار عملکرد شش‌ماهه اظهار کرد: سود شش‌ماهه شستا که هنوز حسابرسی نشده است، از ۶۴ هزارمیلیاردتومان در شش‌ماهه سال گذشته به ۲۶۸ همت در مدت مشابه امسال رسیده است.
وی افزود: پالایشگاه ستاره خلیج فارس که در شش‌ماهه سال گذشته ۱۸ همت سود ایجاد کرده بود، در شش‌ماهه امسال به‌تنهایی ۱۷۱ همت سود داشته است. همچنین سود سایر شرکت‌های مجموعه، بدون احتساب ستاره خلیج فارس، از ۴۵ هزارمیلیاردتومان در مدت مشابه سال گذشته به ۹۷ همت افزایش یافته است.
مدیرعامل شستا تأکید کرد: این آمار نشان می‌دهد ستاره خلیج فارس از این پس به یکی از بازیگران مهم و تأثیرگذار در درآمدهای شستا تبدیل خواهد شد و باید تلاش کنیم شرکت‌هایی با چنین ظرفیت و توان اقتصادی را به سبد سرمایه‌گذاری مجموعه اضافه کنیم.
سعیدی با تأکید بر ضرورت ارزیابی عملکرد بنگاه‌ها بر اساس شاخص‌های واقعی و بلندمدت گفت: معیار موفقیت ما صرفاً عبور از یک سال دشوار نیست، بلکه باید ببینیم چه شستای بهتری برای سال‌های آینده ساخته‌ایم. هدف ما حفظ سرمایه‌های بین‌نسلی، ارتقای بهره‌وری، توسعه بازارهای بین‌المللی و تبدیل شرکت‌های تابعه به بنگاه‌هایی رقابت‌پذیر و ارزش‌آفرین است.
نظر شما