به گزارش خبرگزاری ایمنا از البرز، جسین کلانتری پیش از ظهر امروز _جمعه هشتم آبان_ در جلسه بررسی سند پشتیبان برنامه عملیاتی سال‌های ۱۴۰۵ و ۱۴۰۶ و پیگیری قرارداد عملکردی برنامه راهبردی دانشگاه آزاد اسلامی استان البرز که در سالن جلسات شهید رئیسی واحد کرج برگزار شد، با تشریح جایگاه علوم انسانی و هنر در پیشرفت کشور، این حوزه را یکی از پایه‌های اصلی حکمرانی کارآمد، انسجام اجتماعی و صیانت از هویت ایرانی ـ اسلامی دانست و گفت: درحالی‌که علوم مهندسی و پزشکی به ساخت ابزارها و حل مسائل تخصصی کمک می‌کنند، علوم انسانی و هنر در تعیین اهداف، چرایی اقدامات و بررسی آثار دستاوردهای علمی و فناورانه بر زندگی انسان و جامعه نقش‌آفرین هستند.
وی با بیان اینکه بسیاری از مسائل کشور صرفاً با راه‌حل‌های فنی قابل حل نیستند، افزود: کیفیت سیاست‌گذاری، نظام اداری، مدیریت منابع انسانی، تصمیم‌گیری اقتصادی و عملکرد نهادهای عمومی به شناخت رفتار انسان و سازوکارهای اجتماعی وابسته است و برای مواجهه مؤثر با این مسائل باید از ظرفیت‌های مدیریتی، حقوقی، اقتصادی و اجتماعی علوم انسانی استفاده کرد.
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی استان البرز، حفظ هویت فرهنگی را از دیگر کارکردهای مهم علوم انسانی و هنر برشمرد و اظهار کرد: تاریخ، فلسفه، ادبیات، مطالعات دینی و هنر به جامعه کمک می‌کنند گذشته خود را بشناسد و ضمن بهره‌گیری از دانش روز و مواجهه با تحولات جهانی، پیوند خود را با میراث فرهنگی حفظ کند.
کلانتری همچنین نقش رشته‌هایی مانند روان‌شناسی، جامعه‌شناسی، علوم تربیتی و مددکاری اجتماعی را در شناخت و تحلیل مسائل خانواده، آسیب‌های اجتماعی، آموزش، سلامت روان و اعتماد عمومی مهم ارزیابی کرد و گفت: بدون شناخت این ابعاد، دستیابی به راه‌حل‌های پایدار برای مسائل جامعه دشوار خواهد بود.
وی با اشاره به ظرفیت اقتصادی علوم انسانی و هنر، اقتصاد خلاق و آینده اشتغال را از عرصه‌های مهم فعالیت این حوزه دانست و افزود: هنر، طراحی، رسانه، معماری، صنایع فرهنگی و فناوری‌های نرم می‌توانند به شکل‌گیری کسب‌وکارهای نوآورانه، توسعه گردشگری فرهنگی، خلق ارزش اقتصادی و ایجاد فرصت‌های شغلی جدید کمک کنند.
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی استان البرز، توسعه فناوری‌های نوین را نیز نیازمند نگاه انسانی و اجتماعی دانست و تصریح کرد: گسترش هوش مصنوعی و فناوری‌های دیجیتال، موضوعاتی مانند اخلاق، حقوق، عدالت، حریم خصوصی و پیامدهای اجتماعی را مطرح کرده است؛ ازاین‌رو علوم انسانی و هنر باید در جهت هماهنگ‌سازی پیشرفت فناورانه با نیازها و کرامت انسان نقش‌آفرینی کنند.
سه محور برای متمایز شدن دانشگاه آزاد در علوم انسانی
کلانتری در ادامه با اشاره به ضرورت ایجاد تمایز میان رویکرد دانشگاه آزاد اسلامی و سایر دانشگاه‌ها در حوزه علوم انسانی، سه محور مسئله‌محوری و مأموریت‌گرایی منطقه‌ای، پیوند دانش با جامعه و اقتصاد و چابکی سازمانی و شبکه‌سازی ملی را از مهم‌ترین الزامات این مسیر عنوان کرد.
وی توضیح داد: واحدهای دانشگاهی باید متناسب با مسائل و ظرفیت‌های هر منطقه، مأموریت مشخصی برای حل مشکلات اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و مدیریتی تعریف کنند و فعالیت آن‌ها به تولید دانش نظری محدود نماند.
به گفته این مقام مسئول، ارتباط علوم انسانی با مدیریت شهری، صنعت، کسب‌وکار، نظام تعلیم‌وتربیت و نهادهای اجتماعی باید تقویت شود تا دستاورد دانشگاه علاوه بر مقاله و مدرک، در قالب راهکارهای اجرایی، خدمات تخصصی، تربیت نیروی انسانی مهارت‌مند و توسعه درآمدهای غیرشهریه‌ای نیز نمود پیدا کند.
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی استان البرز، استفاده از ظرفیت گسترده واحدهای دانشگاهی برای تقسیم کار تخصصی، اجرای پژوهش‌های مشترک و پاسخ‌گویی سریع‌تر به نیازهای جامعه را ضروری دانست و بر تفویض اختیار به واحدها، حمایت هدفمند از طرح‌های نوآورانه و ارزیابی عملکرد بر مبنای نتایج واقعی تأکید کرد.
ضرورت تغییر در شیوه برنامه‌ریزی و ارزیابی علوم انسانی
کلانتری با تأکید بر لزوم تدوین نقشه راهی روشن برای آینده علوم انسانی و هنر، اظهار کرد: معاونت علوم انسانی و هنر باید با مشارکت واحدهای دانشگاهی، برنامه‌ای شامل اولویت‌های علمی، اهداف کوتاه‌مدت و بلندمدت، مسئولیت‌ها و نتایج مورد انتظار تدوین کند تا از اقدامات پراکنده و مقطعی جلوگیری شود.
وی تفویض اختیار به واحدهای دانشگاهی را از پیش‌شرط‌های تحقق این تحول دانست و گفت: ستاد مرکزی باید نقش سیاست‌گذار و پشتیبان داشته باشد و واحدهای دانشگاهی نیز در چارچوب سیاست‌های کلان، برای تعریف طرح‌های علمی، طراحی دوره‌های مهارتی و برقراری ارتباط با نهادهای منطقه‌ای از اختیار بیشتری برخوردار شوند.
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی استان البرز همچنین بر ضرورت پیش‌بینی منابع مالی مشخص برای پژوهش‌های علوم انسانی تأکید کرد و افزود: حمایت از پژوهش‌های اولویت‌دار باید بر اساس کیفیت علمی، اهمیت مسئله و قابلیت اجرایی نتایج انجام شود و پژوهشگران برای پیشبرد طرح‌های اثرگذار صرفاً به منابع محدود واحدهای دانشگاهی وابسته نباشند.
کلانتری اصلاح نظام ارزیابی عملکرد واحدها و اعضای هیئت علمی را نیز ضروری دانست و بیان کرد: شاخص‌های ارزیابی باید با ماهیت علوم انسانی تناسب داشته باشند و در کنار معیارهای متعارف علمی، میزان حل مسائل جامعه، اثرگذاری فرهنگی و اجتماعی، تولید نظریه، ارائه راهکارهای سیاستی، کیفیت آموزش و توانمندی دانش‌آموختگان نیز مورد سنجش قرار گیرد.
وی شناسایی مسائل اولویت‌دار با مشارکت دستگاه‌های اجرایی، شهرداری‌ها، صنایع و نهادهای فرهنگی را از دیگر ضرورت‌های این مسیر برشمرد و گفت: برای هر مسئله باید گروه‌های علمی و واحدهای دانشگاهی مسئول تعیین شوند تا پژوهش از فعالیتی صرفاً دانشگاهی به ابزاری برای حل مسئله و ایجاد ارزش اجتماعی تبدیل شود.
رئیس دانشگاه بازنگری در برنامه‌های درسی و آینده رشته‌های علوم انسانی را نیز مورد تأکید قرار داد و افزود: محتوای آموزشی باید با نیازهای بازار کار، تحولات فناوری و تغییرات اجتماعی هماهنگ شود و مهارت‌های حرفه‌ای، آموزش میان‌رشته‌ای، سواد هوش مصنوعی و توانایی تحلیل و تصمیم‌گیری در برنامه‌های آموزشی جایگاه مشخصی داشته باشند.
کلانتری در بخش دیگری از سخنان خود، حمایت از استادان و تقویت شبکه‌سازی علمی را از الزامات ارتقای این حوزه دانست و بر تشکیل شبکه‌های تخصصی میان اعضای هیئت علمی واحدهای مختلف، حمایت از گروه‌های پژوهشی مشترک، اجرای طرح‌های ملی و حضور مؤثرتر استادان در فرایندهای سیاست‌گذاری تأکید کرد.
وی در پایان، ایجاد نظام پایش و پاسخ‌گویی برای اجرای برنامه‌ها را ضروری دانست و خاطرنشان کرد: هر برنامه باید مسئول مشخص، زمان‌بندی، منابع مالی و شاخص ارزیابی داشته باشد و میزان پیشرفت آن به‌صورت دوره‌ای بر اساس دستاوردهای واقعی سنجیده شود؛ چراکه ارزیابی عملکرد نباید صرفاً به شمار جلسات، مکاتبات و گزارش‌های اداری محدود بماند.
نظر شما