به گزارش خبرگزاری ایمنا، حجت‌الاسلام والمسلمین عبدالحسین خسروپناه صبح امروز _چهارشنبه بیست‌ونهم مهر_ در نشست صمیمانه با اصحاب رسانه با تأکید بر نقش رسانه‌ها در افزایش شفافیت و پاسخ‌گویی مسئولان اظهار کرد: رسانه‌ها با اطلاع‌رسانی دقیق، زمینه پرسشگری، مسئولیت‌پذیری و آگاهی مردم از تصمیمات دستگاه‌ها را فراهم می‌کنند که از این مسئله از اصول اساسی حکمرانی مطلوب است.
وی افزود: رویکرد شورای عالی انقلاب فرهنگی، شفافیت حداکثری است. اگرچه ممکن است برخی جلسات به دلایل مشخص محرمانه باشند، مصوبات و خروجی‌های شورا نباید از افکار عمومی پنهان بمانند. همچنین، انتشار گزینشی سخنان مسئولان و نادیده‌گرفتن بخش‌هایی از اظهارات آنان می‌تواند موجب برداشت ناقص مخاطبان شود؛ بنابراین، اخبار باید جامع و در بستر واقعی خود منعکس شوند.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به اظهارات اخیر خود درباره صداوسیما تصریح کرد: انتقادهای مطرح‌شده متوجه مدیریت فعلی این سازمان نیست، بلکه به تحولات گسترده در الگوی مصرف رسانه‌ای جامعه بازمی‌گردد.
خسروپناه با بیان اینکه زیست‌جهان مخاطبان به سمت پلتفرم‌محوری حرکت کرده است، افزود: رشته‌ها، واحدهای درسی و برنامه‌های آموزشی حوزه ارتباطات و رسانه باید متناسب با تحولات فناوری و رفتار مخاطبان بازنگری شوند. نمی‌توان با الگوهای سنتی آموزش داد و انتظار داشت نیازهای رسانه‌ای جامعه امروز با همان روش‌ها پاسخ داده شود.
وی با تأکید بر ضرورت اطلاع‌رسانی مسئولانه گفت: رسانه‌ها نباید صرفاً به انتشار تصمیمات اولیه و انتقادهای واردشده به دستگاه‌ها بسنده کنند، بلکه باید اصلاحات بعدی را نیز پیگیری کنند.
وی افزود: ممکن است یک وزارتخانه آیین‌نامه‌ای تصویب کند که با انتقاد مواجه شود و سپس بر اساس همین انتقادها آن را اصلاح کند. اگر رسانه‌ها فقط خبر اولیه را منتشر کنند و اصلاحات بعدی را نادیده بگیرند، مخاطبان از روند کامل تصمیم‌گیری و عملکرد دستگاه‌ها مطلع نخواهند شد.
خسروپناه با اشاره به ضرورت ارزیابی عملکرد شورای عالی انقلاب فرهنگی اظهار کرد: برای قضاوت منصفانه باید میزان اجرای مصوبات این شورا با مصوبات مجلس و سایر شوراهای عالی مقایسه شود؛ زیرا تمرکز صرف بر مصوبات اجرانشده، تصویری ناقص از عملکرد شورا ارائه می‌کند.
وی با اشاره به سند اسباب‌بازی گفت: پیش از تدوین این سند، سهم تولید داخلی حدود ۱۰ درصد بود که اکنون به بیش از ۴۰ درصد رسیده و میزان قاچاق نیز از حدود ۷۰ درصد به کمتر از ۴۰ درصد کاهش پیدا کرده است.
وی ساماندهی حوزه صنایع‌دستی، مشخص‌شدن متولیان و افزایش درآمد فعالان به‌ویژه زنان شاغل در منزل، را از دیگر نتایج مصوبات شورا دانست و افزود: سند موسیقی نیز در بسیاری از مناطق موجب کاهش مداخلات در برگزاری کنسرت‌ها شده است، هرچند همه مشکلات این حوزه برطرف نشده‌اند.
پارک علم و فناوری اصفهان؛ نمونه‌ای از مصوبات موفق شورای عالی انقلاب فرهنگی
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به دستاوردهای علمی و فناوری کشور اظهار داشت: در حوزه زیست‌فناوری، ایران از نظر تولید محصول رتبه پنجم جهان را دارد و در فناوری نانو نیز دستاوردهای قابل توجهی حاصل شده است. بخشی از نقشه جامع علمی کشور نیز اجرا شده و جایزه بین‌المللی المصطفی از دیگر مصوبات اجرایی شورا به شمار می‌رود.
وی با تأکید بر جایگاه پارک علم و فناوری اصفهان، موسوم به شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان، گفت: نخستین پارک علم و فناوری کشور با مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی در اصفهان شکل گرفت؛ درحالی‌که سایر پارک‌های علم و فناوری استان‌ها با مصوبات وزارت علوم ایجاد شده‌اند.
خسروپناه افزود: شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان با وسعت ۵۲۰ هکتار، یکی از بزرگ‌ترین و موفق‌ترین پارک‌های علم و فناوری کشور است و شکل‌گیری آن از نمونه‌های مشخص تأثیرگذاری مصوبات شورا در توسعه علمی و فناوری محسوب می‌شود.
وی همچنین جایزه بین‌المللی المصطفی را از دیگر مصوبات موفق شورا دانست که به‌صورت منظم و با کیفیت مناسب برگزار می‌شود و تأکید کرد: تعداد مصوبات اجراشده در حوزه علم و فرهنگ قابل توجه است و نباید در ارزیابی عملکرد شورا نادیده گرفته شود.
تأثیر قطعی سوابق تحصیلی؛ تأکید بر کیفیت آموزش و توجه به شرایط اجرایی
خسروپناه در ادامه با اشاره به انتقادها درباره مصوبه تأثیر قطعی سوابق تحصیلی پایه‌های یازدهم و دوازدهم در کنکور اظهار داشت: هدف از این تصمیم، ارتقای کیفیت آموزش، بازگشت دانش‌آموزان به مدرسه و افزایش توجه به کتاب‌های درسی بوده است.
وی افزود: شواهد نشان می‌دهد اجرای این مصوبه با افزایش معدل دانش‌آموزان و بهبود سطح علمی پذیرفته‌شدگان دانشگاه‌ها همراه بوده است. مجلس طی سال‌های گذشته نیز بارها به این موضوع ورود کرده بود، اما مصوبات مربوط اجرا نشده بود. پس از مکاتبه رئیس وقت مجلس، شهید علی لاریجانی، با رهبر انقلاب، موضوع برای بررسی و تصمیم‌گیری به شورای عالی انقلاب فرهنگی ارجاع شد.
دبیر شورا با اشاره به مخالفت‌ها و فضاسازی‌های رسانه‌ای درباره این مصوبه گفت: افزایش فشارها بر دولت و وزارت آموزش‌وپرورش، اجرای تصمیم را دشوار کرد و در شرایطی که نهادهای امنیتی درباره احتمال بروز بحران هشدار می‌دادند، ملاحظات تازه‌ای در تصمیم‌گیری مطرح شد.
وی تأکید کرد: در حکمرانی، علاوه بر احکام اولیه، شرایط اضطراری نیز باید مورد توجه قرار گیرد. شورا در شرایط عادی باید بر مصوبات خود پایبند باشد، اما در موقعیت‌های بحرانی، ملاحظات امنیتی و توان اجرایی دستگاه‌ها نیز اهمیت دارند. سیاست‌گذاری بدون توجه به ظرفیت اجرایی دستگاه‌ها، حکمرانی مطلوب نیست
وی با انتقاد از رویکرد تنها از بالا به پایین در تصمیم‌گیری‌ها اظهار کرد: سیاست‌گذار باید پیش از تصویب تصمیم‌ها، ظرفیت‌های واقعی دستگاه‌های اجرایی را بررسی کند و نمی‌تواند بدون توجه به امکانات موجود، از وزارتخانه‌ها انتظار اجرای کامل سیاست‌ها را داشته باشد.
خسروپناه همچنین ادعای تصمیم‌گیری در اتاق‌های دربسته و بی‌توجهی به نظر کارشناسان را نادرست دانست و گفت: تصمیم‌های شورا با مشارکت دستگاه‌های تخصصی و دریافت دیدگاه‌های موافقان و مخالفان اتخاذ می‌شود.
وی افزود: در دوره ریاست‌جمهوری شهید آیت‌الله رئیسی، با پیگیری‌های انجام‌شده و موافقت رهبر انقلاب، وزیر بهداشت نیز به عضویت شورا درآمد تا در تصمیم‌گیری‌های مرتبط با سلامت حق رأی داشته باشد. تشکیل کمیسیون و ستاد سلامت با حضور پزشکان، روان‌شناسان، متخصصان علوم انسانی و کارشناسان دینی نیز از دیگر اقدامات شورا بوده است.
افزایش ظرفیت پزشکی؛ اجرای مصوبه بدون تأمین زیرساخت‌ها کافی نیست
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به مصوبه افزایش ظرفیت پذیرش دانشجویان پزشکی اظهار کرد: این مصوبه با هدف افزایش سالانه ۲۰ درصدی ظرفیت برای یک دوره چهارساله تصویب شد و در هر چهار سال اجرا شد؛ دو سال در دولت شهید رئیسی و دو سال در دولت چهاردهم.
وی افزود: ظرفیت پذیرش پزشکی به حدود ۱۶ هزار و ۵۰۰ نفر رسید، اما اجرای کامل مصوبه مستلزم تأمین بودجه و امکاناتی مانند اعضای هیئت علمی، خوابگاه و تخت بیمارستانی بود که این بخش به‌طور کامل محقق نشد.
خسروپناه با اشاره به بازدیدهای میدانی از دانشگاه‌ها و بیمارستان‌ها گفت: افزایش ظرفیت بدون فراهم‌شدن زیرساخت‌های آموزشی و درمانی می‌تواند کیفیت آموزش پزشکی را کاهش دهد. حتی برخی بیمارستان‌های خصوصی نیز تمایلی به پذیرش دانشجویان پزشکی برای آموزش بالینی ندارند.
وی توضیح داد: ظرفیت پذیرش سال ۱۴۰۵ تغییر نکرد، اما به دلیل شرایط جنگی و تأخیر در برگزاری کنکور، مقرر شد ۳۰ درصد از پذیرفته‌شدگان، متناسب با نمرات خود، تحصیل را از سال ۱۴۰۶ آغاز کنند. تصمیم‌گیری درباره ظرفیت سال بعد نیز به بررسی‌های کارشناسی و شرایط اجرایی بستگی دارد.
در برخی مصوبات، ضعف نظارت و پیگیری را می‌پذیریم
وی با تأکید بر اینکه ارزیابی عملکرد شورا باید بر اساس میزان تحقق واقعی مصوبات باشد، اظهار کرد: شورا در برخی حوزه‌ها موفقیت چندانی نداشته است. سند امنیت غذایی از جمله مصوباتی است که بخش عمده اهداف آن محقق نشده و در اجرای سند امنیت قضایی نیز ضعف در پیگیری و نظارت وجود داشته است.
خسروپناه درباره سند صنایع خلاق فرهنگی که در سال ۱۳۹۷ تصویب شده است، گفت: حدود ۴۰ درصد این سند اجرا شده و ۶۰ درصد آن همچنان محقق نشده است؛ هرچند در دو سال اخیر با فعال‌شدن ستاد صنایع خلاق در معاونت علمی ریاست‌جمهوری و برگزاری نمایشگاهی در اصفهان با حضور ۱۱۰ شرکت، پیشرفت‌هایی حاصل شده است.
تحقق ۳۰ درصدی قرارگاهی‌شدن شورا؛ ضرورت همراهی دستگاه‌ها و اصلاح فرایندها
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی میزان موفقیت در تبدیل‌شدن شورا به یک قرارگاه فرهنگی و علمی را حدود ۳۰ درصد ارزیابی کرد و گفت: قرارگاهی‌شدن شورا تنها به تصویب مصوبات محدود نیست، بلکه مستلزم مشارکت فعال اعضای حقیقی و حقوقی، همکاری دستگاه‌های اجرایی، اختصاص وقت کافی و تنظیم برنامه‌ها و بودجه‌ها بر اساس مصوبات است.
وی یکی از موانع اجرای مصوبات را طولانی‌شدن فرایند بررسی و ابلاغ در ساختار اداری ریاست‌جمهوری دانست و افزود: گاهی مصوبات شورا در این فرایند معطل می‌مانند، درحالی‌که بررسی‌های حقوقی و کارشناسی باید پیش از تصویب نهایی انجام شود.
هوش مصنوعی و فناوری کوانتوم؛ نمونه‌هایی از پیشرفت در اجرای سیاست‌های علمی
وی سند هوش مصنوعی و سند کوانتوم را از نمونه‌های امیدوارکننده اجرای سیاست‌های شورا برشمرد و گفت: برنامه پنج‌ساله سند هوش مصنوعی، با توجه به پیگیری‌های معاونت علمی ریاست‌جمهوری، می‌تواند در مدت سه سال اجرا شود.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی افزود: در حوزه فناوری کوانتوم نیز همکاری دانشگاه‌ها، وزارت علوم و معاونت علمی ریاست‌جمهوری زمینه پیشرفت در فناوری‌هایی مانند حسگرهای کوانتومی و رایانش کوانتومی را فراهم کرده است و دستگاه‌ها باید برای استفاده از این ظرفیت‌ها آمادگی داشته باشند.
آمایش آموزش عالی؛ مقابله با فشارهای محلی برای تأسیس دانشگاه‌های جدید
خسروپناه با اشاره به موانع اجرای آمایش آموزش عالی اظهار کرد: وزارت بهداشت در اجرای آمایش حوزه سلامت موفق‌تر عمل کرده، اما وزارت علوم در ساماندهی آموزش عالی با مشکلاتی روبه‌رو بوده است.
وی فشارهای محلی و سیاسی برای تأسیس دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی جدید را از عوامل دشوارکننده اجرای این سیاست دانست و افزود: درخواست نمایندگان و مسئولان محلی برای ایجاد دانشگاه در شهرها و مناطق مختلف، گاهی تصمیم‌گیری درباره ظرفیت‌ها و نیازهای واقعی آموزش عالی را تحت تأثیر قرار می‌دهد.
وی تأکید کرد: آمایش آموزش عالی به معنای حذف، ادغام یا الحاق دانشگاه‌ها نیست، بلکه هدف آن ساماندهی ظرفیت‌ها و امکانات بر اساس نیازهای واقعی کشور است.
بررسی مسائل فرهنگی باید با توجه به عوامل خانوادگی، تربیتی و رسانه‌ای انجام شود
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در ادامه سخنان خود، با اشاره به موضوع حجاب و گرایش‌های فرهنگی و اجتماعی جوانان، اظهار کرد: نمی‌توان رفتارهای اجتماعی را با یک عامل توضیح داد و تحلیل این موضوع نیازمند بررسی هم‌زمان عوامل خانوادگی، تربیتی، حکمرانی و رسانه‌ای است.
وی با اشاره به گرایش‌های مذهبی جوانان در مناطق مختلف، از جمله آذربایجان، گفت: نباید تصویری یکسان از همه افراد ارائه کرد. به گفته وی، سال گذشته حدود یک میلیون نفر در مراسم اعتکاف شرکت کردند که ۷۰ درصد آنان نوجوانان و جوانان دختر و پسر بودند؛ موضوعی که نشان‌دهنده ظرفیت‌های دینی قابل توجه در نسل جدید است.
خسروپناه با بیان اینکه در کنار این گرایش‌ها، بخشی از دختران نیز تمایلی به رعایت حجاب ندارند، افزود: در برخی موارد، شیوه‌های تربیتی خانواده‌ها و معلمان نادرست است و در مواردی نیز تصمیمات حکمرانی نیازمند بازنگری است. همچنین، فضای مجازی و برخی پلتفرم‌ها در ترویج بی‌حجابی نقش دارند؛ بنابراین، این پدیده را نمی‌توان تک‌عاملی دانست.
اختلاف میان وزارت ارشاد و صداوسیما، مانعی در اجرای سیاست‌های نمایش خانگی
وی در ادامه، با اشاره به سیاست‌ها و الزامات شبکه نمایش خانگی اظهار کرد: سیاست‌های این حوزه از سال‌ها پیش تدوین شده، اما اختلاف‌نظرهایی میان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و صداوسیما درباره برخی بندها همچنان وجود دارد؛ هرچند این اختلافات نسبت به گذشته کاهش پیدا کرده است.
خسروپناه افزود: تا زمانی که دستگاه‌های متولی درباره مسئولیت‌ها و حدود اختیارات خود به توافق نرسند، حتی تصویب مصوبه و ابلاغ آن از سوی رئیس‌جمهور نیز لزوماً به اجرای مؤثر منجر نمی‌شود.
وی موضوع سکوهای نمایش درخواستی (VOD)، شبکه نمایش خانگی و تبلیغات مرتبط با این حوزه را از مسائل محل اختلاف دانست و گفت: بخش قابل توجهی از وقت خود را به بررسی این موضوع اختصاص داده و با مسئولان برخی پلتفرم‌ها و ذی‌نفعان نیز جلساتی برگزار کرده است.
خانواده، خط قرمز اصلی در تولید آثار شبکه نمایش خانگی است
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی خطاب به کارگردانان، تهیه‌کنندگان و مدیران سکوهای نمایش خانگی تأکید کرد: مهم‌ترین خط قرمز مورد تأکید او، حفظ جایگاه خانواده است و تولیدکنندگان باید مراقب باشند آثارشان به تضعیف این نهاد منجر نشود.
وی با بیان اینکه نمایش رفتارهای منفی در فیلم‌ها و سریال‌ها لزوماً نادرست نیست، توضیح داد: گاهی هدف از نمایش یک رفتار ناپسند، نشان‌دادن پیامدهای منفی آن است؛ بنابراین، ارزیابی آثار باید با توجه به کلیت داستان و پیام نهایی آن‌ها انجام شود، نه صرفاً بر اساس یک صحنه.
خسروپناه با اشاره به تجربه بازدیدهای استانی خود گفت: گاهی افرادی درباره یک سریال انتقاد می‌کنند، درحالی‌که همه قسمت‌های آن، به‌ویژه قسمت پایانی، را ندیده‌اند. به اعتقاد وی، قضاوت منصفانه درباره آثار نمایشی مستلزم مشاهده و بررسی کامل آن‌هاست.
وی با تأکید بر ضرورت حفظ آزادی عمل هنرمندان افزود: با سخت‌گیری‌های نامعقول موافق نیست، اما خروجی فیلم‌ها و سریال‌ها نباید خانواده‌ستیز باشد. منظور این نیست که همه آثار الزاماً مناسک دینی را به تصویر بکشند، بلکه خانواده‌ها باید بتوانند در کنار یکدیگر این آثار را تماشا کنند، بدون آنکه با صحنه‌ها، واژگان و تعابیری مواجه شوند که به فضای تربیتی خانواده آسیب می‌زند.
آثار نمایشی نباید به تطهیر جنایات تاریخی و سیاسی منجر شوند
وی در بخش دیگری از سخنان خود، نسبت به روایت‌های تاریخی و سیاسی برخی آثار نمایشی انتقاد کرد و گفت: تولیدکنندگان باید مراقب باشند آثارشان به تطهیر عملکرد ساواک، جنایات رژیم گذشته یا اقدامات آمریکا منجر نشود.
خسروپناه با اشاره به سابقه جنگ‌های آمریکا و نقض تعهدات بین‌المللی از سوی این کشور تأکید کرد: روایت تاریخی باید با واقعیت‌ها سازگار باشد و نباید عملکرد طرف‌های متجاوز را توجیه یا تحریف کند.
وی همچنین با انتقاد از برخی اظهارنظرها در برنامه‌های رسانه‌ای و مناظره‌ها گفت: در شرایطی که رزمندگان کشور جان خود را در میدان نبرد فدا می‌کنند، نباید با روایت‌های نادرست، آنان را متهم کرد یا به تضعیف جایگاهشان پرداخت. به گفته وی، متهم‌کردن مدافعان کشور و تطهیر دشمن، به‌جای حمایت از نیروهایی که برای دفاع از کشور جانفشانی می‌کنند، رویکردی نادرست و مغایر با اصول انسانی و اخلاقی است.
مدیران سکوهای نمایش خانگی باید مسئولیت فرهنگی خود را جدی بگیرند
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به ویژگی‌های شخصی برخی مدیران پلتفرم‌های نمایش خانگی اظهار کرد: تا جایی که شناخت دارد، بسیاری از مدیران این سکوها افرادی متدین، مقید به ارزش‌های دینی و علاقه‌مند به ایران هستند و برخی از آنان در مراسم مذهبی شرکت می‌کنند و به زیارت می‌روند.
وی خطاب به این مدیران تأکید کرد: هنگام تصمیم‌گیری درباره تولید و انتشار آثار نمایشی، از خود بپرسند آیا حاضرند سریالی را که تولید کرده‌اند، در کنار همسر و فرزندانشان تماشا کنند؟
خسروپناه در پایان خاطرنشان کرد: توجه به این معیار می‌تواند به تولید آثاری کمک کند که ضمن حفظ آزادی و ظرفیت هنری، از آسیب‌زدن به خانواده و محیط تربیتی کودکان و نوجوانان جلوگیری کنند. اگر کارگردانان، تهیه‌کنندگان و مدیران پلتفرم‌ها مسئولیت فرهنگی و اجتماعی خود را جدی بگیرند، بخش مهمی از نگرانی‌های موجود برطرف خواهد شد و نیاز به مداخلات گسترده‌تر از طریق سیاست‌ها و الزامات رسمی نیز کاهش پیدا می‌کند.
نظر شما