معماری باید بازتاب‌دهنده اندیشه و فرهنگ هر دوره باشد

رئیس دانشگاه اصفهان با تأکید بر پیوند میان معماری، شهرسازی و تحولات فرهنگی گفت: ساخت‌وساز تنها به تولید بنا و سازه محدود نمی‌شود، بلکه باید فضاهایی ایجاد کند که امکان زندگی معنادار و ارتباط انسان با طبیعت، جامعه و مکان را فراهم سازد.

به گزارش خبرگزاری ایمنا، رسول رکنی‌زاده امروز_ سه‌شنبه بیست‌وهشتم‌ مهر_ در افتتاحیه پانزدهمین کنگره ملی مهندسی عمران ضمن خوشامدگویی به مهمانان، استادان دانشگاهی و همکاران این حوزه اظهار کرد: امیدوارم پانزدهمین کنگره ملی مهندسی عمران زمینه ارتباط میان دانشگاهیان و فعالان بخش خصوصی و دولتی را فراهم کند؛ کسانی که در حوزه‌های مرتبط با عمران، شهرسازی و توسعه کشور فعالیت دارند.

معماری؛ جلوه‌ای از تمدن و فرهنگ

وی با اشاره به جایگاه معماری و شهرسازی در شناخت تمدن‌ها افزود: وقتی از دوره‌های مختلف تمدن ایرانی و اسلامی یا تمدن‌های دیگر سخن می‌گوییم، یکی از جلوه‌های مهم آن‌ها بناها و شیوه‌های شهرسازی است؛ معماری به‌طور معمول پس از تحولات فرهنگی شکل می‌گیرد و به‌نوعی رسوب فرهنگ و اندیشه در کالبد شهر و بنا به‌شمار می‌رود.

رئیس دانشگاه اصفهان ادامه داد: تحول در اندیشه و فرهنگ ابتدا در ذهن و زیست جامعه پدید می‌آید و سپس در ساختارها و بناها نمود پیدا می‌کند؛ برای مثال بسیاری از بناهای شاخصی که با تمدن اسلامی شناخته می‌شوند، در همان دوران آغازین ظهور اسلام ساخته نشده‌اند، بلکه پس از تحولات فکری و فرهنگیِ چند قرن بعد شکل گرفته‌اند و ویژگی‌هایی یافته‌اند که آن‌ها را از بناهای تمدن‌های دیگر متمایز می‌کند.

رکنی‌زاده با بیان اینکه بررسی معماری و عمران نباید به مباحث فنی محدود شود، تصریح کرد: پیوند میان اندیشه و ساخت‌وساز از موضوعات پیچیده‌ای است که می‌تواند در نشست‌ها و کنفرانس‌های علمی بیشتر بررسی شود؛ اگر به این ابعاد توجه نکنیم، مسائل عمرانی و معماری ما صرفا در چارچوب تمدن مدرن غربی تعریف می‌شود و فرصت شکل‌گیری نگاهی متناسب با تاریخ و فرهنگ خود را از دست می‌دهیم.

ساخت‌وساز فراتر از تولید سازه است

وی با طرح این پرسش که چرا بعضی بناهای قدیمی پس از گذشت قرن‌ها همچنان پابرجا هستند، اما بسیاری از ساختمان‌های معاصر پس از چند دهه فرسوده و نیازمند تخریب می‌شوند، بیان‌کرد: این موضوع ما را به بازاندیشی درباره نوع نگاه و اندیشه‌ای که پشت ساخت‌وساز امروز قرار دارد، فرا می‌خواند.

رئیس دانشگاه اصفهان گفت: باید از خود بپرسیم در کجای تاریخ قرار داریم و چه میراثی برای نسل‌های آینده به‌جا می‌گذاریم؛ بناهایی که امروز می‌سازیم، تنها برای استفاده کنونی نیستند؛ آن‌ها می‌توانند در آینده نشان دهند که ما در این دوره چگونه می‌اندیشیدیم و چه نوع رابطه‌ای با جهان پیرامون خود داشتیم.

رکنی‌زاده با اشاره به مفهوم سکونت عنوان کرد: سکونت تنها حضور فیزیکی در یک ساختمان نیست، بلکه شیوه‌ای از بودن انسان در جهان است؛ ساختن نیز فقط تولید سازه نیست، بلکه ایجاد مکان‌هایی است که امکان زندگی معنادار را فراهم می‌کنند و به انسان فرصت می‌دهند با طبیعت، جامعه و محیط پیرامون خود ارتباط برقرار کند.

وی بیان کرد: اندیشیدن درباره معماری و ساختمان از پرسش‌های فنی فراتر می‌رود. هنگام طراحی شهر، بنا یا امکانات شهری باید بررسی کنیم که تصمیم‌های ما چه نوع رابطه‌ای میان انسان، طبیعت، جامعه و مکان ایجاد می‌کند و چه کیفیتی از زندگی را برای ساکنان به همراه می‌آورد.

توجه به طبیعت، آسمان و جایگاه انسان

رئیس دانشگاه اصفهان با اشاره به برخی از ابعاد معماری از منظر تمدنی ادامه داد: در این نگاه زمین و طبیعت، خاک و مصالح، چرخه‌های طبیعی مانند نور، فصل‌ها و افق، و نیز نسبت بنا با امر قدسی و جایگاه انسان اهمیت دارند.

رکنی‌زاده عنوان کرد: بسیاری از بناهای تاریخی در فرهنگ‌ها و ادیان گوناگون، به‌واسطه پیوندی که با طبیعت، نور و مفاهیم قدسی برقرار کرده‌اند، در حافظه تاریخی جوامع ماندگار شده‌اند. اندیشه سازندگان درباره رابطه انسان با جهان و امر قدسی، در طراحی و ساخت بناها بازتاب پیدا کرده است.

وی با تأکید بر نقش انسان در شکل‌گیری معماری یادآور شد: انسان با آگاهی از محدودبودن عمر خود، بناها و آثاری می‌سازد که می‌توانند از عمر فردی او فراتر بروند و برای آینده باقی بمانند. این آگاهی، انسان را به ساختن، حفظ آثار و شکل‌دادن به تمدن سوق می‌دهد.

ضرورت اندیشیدن به میراث آینده

رئیس دانشگاه اصفهان با بیان اینکه بناها باید بازتاب اندیشه و تفکر دوران خود باشند، تصریح کرد: همان‌گونه که امروز از طریق سنگ‌ها، دیوارها، کتیبه‌ها و آثار تاریخی می‌توانیم درباره شیوه اندیشیدن گذشتگان شناخت پیدا کنیم، نسل‌های آینده نیز از روی بناهایی که ما می‌سازیم درباره دوره ما قضاوت خواهند کرد، کنفرانس‌های حوزه عمران و شهرسازی فرصتی برای بازاندیشی در بنیادهای تمدنی ساخت‌وساز فراهم کنند و امیدوارم بخشی از این نشست‌ها به جنبه‌های فکری و فلسفی معماری و تمدنی که در حال شکل‌گیری است، اختصاص پیدا کند.

کد مطلب 1013765

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.