صدرا سیاح که با مستند کوتاه «غیرنظامی» در بخش «استعداد نو» و «وطن به روایت من» چهلوسومین جشنواره بینالمللی فیلم کوتاه تهران حضور دارد، در گفتوگو با خبرنگار ایمنا، درباره آغاز فعالیت خود در عرصه فیلمسازی اظهار کرد: از دوران نوجوانی به سینما علاقهمند بودم و سالها برای ورود به این عرصه تلاش کردم. در این مسیر از آموزشها و تجربیات استادان مختلفی بهره بردم که از جمله آنها میتوان به امیر سهیلی در انجمن سینمای جوانان مشهد و محمد علیزادهفرد در انجمن سینمای جوانان تهران اشاره کرد.
وی افزود: حضور در انجمن سینمای جوانان موجب شد با فیلمسازان جوان دیگری آشنا شوم و در کنار آنها تجربههای مختلفی کسب کنم. در آن دوران حدود ۱۲ فیلم کوتاه با همکاری دوستانم تولید کردیم که هرکدام تجربهای ارزشمند در مسیر یادگیری و شناخت بیشتر سینما بود.

کارگردان مستند کوتاه «غیرنظامی» با اشاره به نقش مسعود دهنوی در شکلگیری مسیر حرفهای خود بیان کرد: ورود جدی من به عرصه فیلمسازی به واسطه همراهی و آموزشهای مسعود دهنوی اتفاق افتاد که او را استاد و برادر بزرگتر خود میدانم. حدود پنج سال است که در کنار ایشان مشغول یادگیری هستم و علاوهبر مسائل تخصصی سینما، در زمینههای مختلف زندگی نیز از تجربیات او بهره میبرم. در این مدت بهعنوان دستیار در پروژههای مختلف حضور داشتم و تجربه ساخت آثار کوتاه را نیز کسب کردم.
سیاح درباره نخستین تجربه مستندسازی خود توضیح داد: پس از پایان دورههای آموزشی در انجمن سینمای جوانان تهران، حدود سه سال در حوزه فیلم داستانی فعالیت داشتم، اما مستند «غیرنظامی» نخستین تجربه من در زمینه ساخت فیلم مستند کوتاه محسوب میشود. در حقیقت تصور نمیکردم نخستین تجربه مستندسازی من بتواند به جشنواره فیلم کوتاه تهران راه پیدا کند و حضور این اثر در جشنواره سال جاری برایم اتفاقی خوشحالکننده و ارزشمند است.
وی با تأکید بر جایگاه جشنواره فیلم کوتاه تهران در سینمای ایران تصریح کرد: این جشنواره برای هر فیلمسازی که در حوزه فیلم کوتاه فعالیت میکند، اهمیت بسیاری دارد و به اعتقاد من مهمترین رویداد سینمای کوتاه کشور، بهویژه در حوزه فیلم داستانی است. بسیار خوشحالم که مستند «غیرنظامی» در این دوره از جشنواره حضور دارد و امیدوارم بتواند بهخوبی دیده شود.
کارگردان مستند «غیرنظامی» درباره شکلگیری ایده این اثر و ارتباط آن با جنگ رمضان اظهار داشت: در روزهای جنگ رمضان، تعدادی از دوستانم از جمله مجتبی اماللو، محمدرضا گودرزی، مهررضا منتظری، علی حاجیلو و مسعود دهنوی در مناطق مورد اصابت حضور پیدا میکردند و تصاویر متعددی از محل حملات و پیامدهای آن ثبت کرده بودند. پس از جمعآوری این تصاویر، جلساتی برای بررسی آنها داشتیم و درباره اینکه چگونه میتوان از این تصاویر برای ساخت یک اثر مستند استفاده کرد، گفتوگو کردیم.
وی افزود: هنگام تماشای تصاویر، موضوع مشترکی توجه مرا جلب کرد و آن این بود که بخش قابلتوجهی از حملات، شهروندان غیرنظامی و مناطق مسکونی را هدف قرار داده بود. شمار بالای شهدای غیرنظامی و رنجی که مردم عادی در جریان این حملات متحمل شده بودند، به دغدغه اصلی من تبدیل شد. در نهایت تصمیم گرفتیم مستندی بسازیم که بتواند بخشی از درد و رنج غیرنظامیانی را که در جریان جنگ هدف حملات قرار گرفتهاند، روایت کند و حاصل این تصمیم، مستند کوتاه «غیرنظامی» شد.
این کارگردان درباره مخاطبان مستند خود بیان کرد: بهطور طبیعی هرچه تعداد بیشتری از هنرمندان و فعالان سینما این اثر را ببینند، برای ما ارزشمند است؛ زیرا نقدها و دیدگاههای آنها میتواند به شناسایی نقاط ضعف و قوت فیلم کمک کند و موجب شود در آثار بعدی عملکرد بهتری داشته باشیم. حتی ممکن است برخی از این نظرات به اصلاح بخشهایی از همین اثر نیز کمک کند.
سیاح ادامه داد: با این حال، دغدغه اصلی من این است که مستند «غیرنظامی» بیش از هر چیز توسط مردم عادی دیده شود؛ همان غیرنظامیانی که ممکن است در ایران یا هر نقطه دیگری از جهان با پیامدهای جنگ روبهرو شوند. امیدوارم این فیلم بتواند بر مخاطبان تأثیر بگذارد و آنها را با بخشی از رنجهایی که مردم بیدفاع در جریان جنگ تجربه میکنند، آشنا کند.

وی با اشاره به اهمیت بخش «وطن به روایت من» در جشنواره فیلم کوتاه تهران گفت: به اعتقاد من، این بخش یکی از بخشهای بسیار مهم جشنواره است، زیرا آثاری که در قالب فیلم داستانی یا مستند تولید میشوند، میتوانند بخشی از تاریخ شفاهی کشور را ثبت کنند. بهویژه آثار مستند که بر پایه تصاویر و واقعیتهای ثبتشده شکل میگیرند، ظرفیت بالایی برای حفظ خاطرات و وقایع تاریخی دارند و باید برای نسلهای آینده باقی بمانند.
کارگردان مستند «غیرنظامی» تأکید کرد: چه کسانی که در جریان جنگ اخیر در تهران حضور داشتند و از نزدیک شاهد حملات بودند و چه افرادی که در آن روزها در پایتخت حضور نداشتند، باید بتوانند از طریق این آثار با واقعیت اتفاقات رخداده آشنا شوند. این روایتها نباید محدود به مخاطبان داخلی باقی بمانند، بلکه لازم است صدای مردم آسیبدیده از جنگ به گوش مخاطبان خارج از کشور نیز برسد.
وی با اشاره به ظرفیت فیلم کوتاه و مستند کوتاه برای روایت وقایع جنگ خاطرنشان کرد: امروز با توجه به تغییر الگوی تماشای آثار تصویری و کاهش حوصله مخاطبان، ممکن است تماشای یک اثر طولانی درباره جنگ برای برخی افراد دشوار باشد، اما فیلم کوتاه و مستند کوتاه این قابلیت را دارد که در زمانی محدود، روایتهایی تأثیرگذار از واقعیتهای جنگ ارائه دهد. معتقدم این قالب سینمایی ظرفیت بسیار زیادی برای پرداختن به چنین موضوعاتی دارد و امیدوارم آثاری که در این حوزه تولید میشوند، بتوانند تأثیر خود را بر مخاطبان بگذارند.

نظر شما