به گزارش خبرگزاری ایمنا از قم، پروژه زیرگذر امام موسی صدر را نمی‌توان تنها احداث یک مسیر زیرسطحی برای عبور خودروها دانست؛ این طرح در محدوده‌ای از شهر قم اجرا می‌شود که مجاورت با حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه (س)، حضور زائران و مسافران و استقرار تأسیسات قدیمی شهری، اجرای پروژه‌های عمرانی را با ملاحظات متعددی همراه می‌کند.
اهمیت این پروژه نیز از همین نقطه آغاز می‌شود؛ «ایجاد زیرساختی برای تردد خودروها، در کنار بازتعریف فضای روی زمین برای حضور مردم.»
ضرورت اجرای زیرگذر امام موسی صدر، بنا بر اظهارات معاون فنی و عمرانی شهرداری قم، از سال‌ها پیش در مطالعات جامع حمل‌ونقل، طرح تفصیلی و مطالعات بالادستی شهری مورد تأکید بوده است. با انجام بررسی‌های کارشناسی در حوزه‌های ترافیک و شهرسازی و پس از تکمیل تونل غدیر در محدوده شرقی حرم مطهر، اجرای این طرح در دستور کار مدیریت شهری قرار گرفت.
پروژه در میانه مسیر؛ پیشرفت ۴۰ درصدی و ادامه عملیات سازه‌ای
عباس حلوایی‌زاده، معاون فنی و عمرانی شهرداری قم به خبرنگار ایمنا می‌گوید: زیرگذر امام موسی صدر به طول تقریبی دو کیلومتر در بخش‌های مسقف و روباز، به پیشرفت فیزیکی حدود ۴۰ درصد رسیده است؛ عملیات اجرایی این طرح با روش تاپ‌دان یا ساخت از بالا به پایین انجام می‌شود روشی که در آن، پس از اجرای حفاری‌ها و شمع‌ها، عرشه سازه احداث و سپس خاک‌برداری در زیر آن و تکمیل بخش‌های زیرگذر دنبال می‌شود.
وی می‌افزاید: در حال حاضر، بتن‌ریزی عرشه از جمله عملیات در حال اجراست؛ انتخاب این روش، ترتیب مشخصی برای پیشبرد مراحل سازه‌ای ایجاد و امکان ادامه عملیات زیر عرشه را پس از اجرای بخش‌های مربوط فراهم می‌کند.
روی زمین چه اتفاقی می‌افتد؟
وجه متمایز این پروژه در طرح پیش‌بینی‌شده برای فضای سطحی آن است. پس از تکمیل زیرگذر، تردد خودروهای شخصی از زیر سطح انجام خواهد شد و فضای رویی مسیر برای حضور شهروندان، زائران و مجاوران حرم مطهر سامان‌دهی می‌شود.
در طراحی این فضا، مبلمان شهری، سنگ‌فرش، فضای سبز، سکوهای نشیمن و روشنایی پیش‌بینی شده است. همچنین مسیرهای پیاده‌روی و دسترسی‌ها باید به‌گونه‌ای عمل کنند که ایمنی عابران حفظ شود و حرکت پیاده با تردد خودروها تداخل نداشته باشد.
اهمیت این بخش از طرح به‌ویژه در محدوده اقامتی غرب حرم مطهر، فراتر از زیباسازی سطحی است. کیفیت ارتباط مسیرهای پیاده، دسترسی به فضاهای پیرامونی و نحوه استفاده شهروندان از محیط ایجادشده، در تحقق هدف اعلام‌شده پروژه نقش تعیین‌کننده خواهد داشت، البته میزان تأثیر این تغییر بر وضعیت ترافیک و کیفیت محیط شهری، تا پیش از بهره‌برداری و ارزیابی نتایج آن قابل اندازه‌گیری قطعی نیست.
تأسیسات قدیمی؛ ملاحظه‌ای تعیین‌کننده در مسیر اجرا
یکی از بخش‌های پیچیده عملیات اجرایی، جابه‌جایی تأسیسات زیربنایی واقع در محدوده پروژه است. به گفته حلوایی‌زاده، کابل‌های برق فشارقوی و فشارضعیف، خطوط برق ۲۰ و ۶۳ کیلوولت، شبکه‌های مخابراتی و خطوط آب و فاضلاب در مسیر اجرای طرح قرار دارند.
جابه‌جایی این شبکه‌ها با همکاری شرکت‌های خدمات‌رسان و تعیین مسیرهای جایگزین، به‌صورت مرحله‌ای انجام می‌شود. تعدد تأسیسات موجود، ضرورت هماهنگی میان دستگاه‌های مسئول را افزایش می‌دهد؛ زیرا تکمیل پروژه تنها به پیشرفت عملیات عمرانی محدود نیست و بخش‌های زیرساختی و خدماتی نیز باید متناسب با مراحل اجرا تعیین تکلیف شوند.
در همین راستا، آماده‌سازی اسناد و مدارک برای انتخاب پیمانکار واجد شرایط تأسیسات الکتریکی و مکانیکی در دستور کار قرار دارد. روشنایی و تهویه نیز از جمله بخش‌هایی هستند که تکمیل آن‌ها برای فراهم شدن شرایط بهره‌برداری ضروری است.
زمان‌بندی؛ چالش باقی‌مانده پروژه
مدت اجرای زیرگذر امام موسی صدر حدود سه سال پیش‌بینی شده است؛ با این حال، معاون فنی و عمرانی شهرداری قم از وقفه‌های ابتدای کار و تلاش برای جبران عقب‌ماندگی زمانی خبر داده است.
در چنین شرایطی، ادامه منظم عملیات سازه‌ای، تعیین تکلیف تأسیسات معارض و پیشبرد به‌موقع بخش‌های مکانیکی و الکتریکی، از عوامل مهم در کنترل زمان اجرای طرح به‌شمار می‌رود.
بتن‌ریزی فاز دوم عرشه زیرگذر
سیدمحمدحسین دهناد، رئیس کمیسیون عمران و حمل‌ونقل شورای اسلامی شهر قم از اجرای دومین مرحله بتن‌ریزی عرشه زیرگذر امام موسی صدر با حجم بیش از ۲ هزار متر مکعب بتن‌ریزی در مقطعی به طول ۷۰ متر خبر می‌دهد و به خبرنگار ایمنا می‌گوید: تاکنون حدود ۱۳۵۰ حلقه شمع در این پروژه اجرا شده است.
وی این طرح را از پروژه‌های مهم عمرانی در هسته مرکزی شهر قم می‌داند و اظهار می‌کند: اجرای این زیرگذر در توسعه زیرساخت‌های شهری این محدوده و بهبود شرایط تردد نقش دارد.
رئیس کمیسیون عمران و حمل‌ونقل شورای اسلامی شهر قم با اشاره به روند اجرای عرشه پروژه تصریح می‌کند: مرحله دوم بتن‌ریزی در بخشی به طول ۷۰ متر و با مصرف بیش از ۲ هزار مترمکعب بتن در حال انجام است. مرحله نخست نیز در مقطعی به همین طول به پایان رسیده و تکمیل این دو بخش، پیشرفت عملیات عرشه‌سازی را وارد مرحله مهمی کرده است.
دهناد با اشاره به حجم عملیات انجام‌شده در کارگاه عنوان می‌کند: تاکنون حدود ۱۳۵۰ حلقه شمع در این پروژه اجرا شده است و هم‌زمان با ادامه بتن‌ریزی، بیش از ۱۰۰ نفر از نیروهای اجرایی در بخش‌های مختلف کارگاه فعالیت دارند.
رئیس کمیسیون عمران و حمل‌ونقل شورای اسلامی شهر قم درباره مراحل بعدی اجرای پروژه می‌گوید: هم‌زمان با پیشروی عملیات عرشه‌سازی، خاک‌برداری در بخش‌هایی که مراحل مربوط به آن‌ها تکمیل شده است، آغاز می‌شود و پس از آن، اجرای دیوارهای این مقاطع در برنامه قرار دارد.
وی می‌افزاید: پیشبرد مرحله‌ای عملیات با هدف تسریع در اجرای طرح و کاهش مدت محدودیت‌های تردد در محدوده پروژه دنبال می‌شود.
اجرای پروژه با روش تاپ‌دان در بافت مرکزی شهر
دهناد با اشاره به روش اجرایی پروژه اظهار می‌کند: زیرگذر امام موسی صدر با استفاده از روش تاپ‌دان یا ساخت از بالا به پایین اجرا می‌شود؛ روشی که با توجه به موقعیت پروژه در بافت شهری و تردد قابل توجه زائران حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه (س)، در مدیریت مراحل اجرایی و رسیدگی به معارضات تأسیساتی مورد استفاده قرار گرفته است.
وی هماهنگی میان عوامل اجرایی و تأمین به‌موقع منابع مالی را از عوامل مؤثر بر روند پیشرفت طرح می‌داند و ابراز امیدواری می‌کند: با همکاری پیمانکار، مشاور و معاونت فنی و عمرانی شهرداری قم، عملیات اجرایی مطابق برنامه زمان‌بندی پیش برود و زمینه بهره‌مندی شهروندان و زائران از این زیرساخت شهری فراهم شود.
زیرگذر امام موسی صدر اکنون در مرحله‌ای قرار دارد که پیشرفت سازه‌ای باید به‌تدریج با آماده‌سازی سایر اجزای پروژه همراه شود. نتیجه نهایی این طرح، زمانی قابل ارزیابی خواهد بود که هم مسیر زیرسطحی خودروها به بهره‌برداری برسد و هم فضای پیش‌بینی‌شده در سطح، با تأمین دسترسی‌ها، ایمنی و امکانات شهری در اختیار مردم قرار گیرد.
در واقع، معیار موفقیت این پروژه تنها تکمیل یک زیرگذر نیست، بلکه تحقق هم‌زمان دو هدف سامان‌دهی تردد خودروها و ایجاد فضایی باکیفیت‌تر برای حضور شهروندان و زائران در محدوده پیرامون حرم مطهر است.
نظر شما