به گزارش خبرگزاری ایمنا، ۲۵ مهر برای فلسطین یادآور شب‌هایی است که مادران، کودکانشان را در آغوش گرفتند تا شاید دیوارهای بیمارستان پناهشان باشد، اما آوار و آتش، آخرین پناهگاهشان را هم گرفت. این روز نامی برای به یاد سپردن قربانیانی است که بسیاری از آنان نه در میدان جنگ، بلکه در بیمارستان‌ها، خانه‌ها و اردوگاه‌های آوارگان جان باختند؛ مردمی که سهمشان از جنگ، سوگ عزیزان و جست‌وجوی پناهگاهی امن بود.
نام‌گذاری ۲۵ مهر به عنوان روز نسل‌کشی زنان و کودکان فلسطینی با هدف زنده نگه داشتن یاد قربانیان و روشن ماندن ابعاد جنایات انجام‌شده علیه مردم فلسطین صورت گرفت. شورای فرهنگ عمومی کشور این روز را در کنار ۱۵ مهر، روز حماسه جوانان فلسطین، به عنوان دو مناسبت مرتبط با تاریخ و مبارزه مردم فلسطین تصویب کرد. وزیر فرهنگ همچنین از پشتیبانی ویژه از تولیدات رسانه‌ای درباره غزه خبر داده بود.
المعمدانی؛ شبی که بیمارستان هم پناهگاه نبود
۱۷ اکتبر ۲۰۲۳، برابر با ۲۵ مهر ۱۴۰۲، بیمارستان المعمدانی در غزه هدف حمله‌ای مرگبار قرار گرفت؛ حمله‌ای که صدها کشته و زخمی بر جای گذاشت و موجی از خشم و اندوه را در سراسر جهان برانگیخت. در آن روزها، شمار زیادی از فلسطینیان که خانه‌هایشان در حملات ارتش اسرائیل ویران شده بود، به محوطه بیمارستان پناه برده بودند. بیماران، مجروحان، زنان و کودکان در جست‌وجوی جایی بودند که بتوانند از بمباران‌ها در امان بمانند؛ اما همان مکان به صحنه یکی از خونین‌ترین رخدادهای جنگ غزه تبدیل شد.
وزارت بهداشت فلسطین در غزه در نخستین گزارش‌ها از شهادت بیش از ۵۰۰ نفر خبر داد. برخی گزارش‌ها شمار قربانیان را بالاتر برآورد کردند و از صدها مجروح نیز خبر دادند. بخش بزرگی از قربانیان را زنان و کودکان تشکیل می‌دادند؛ انسان‌هایی که حضورشان در یک مرکز درمانی باید دلیلی برای حفاظت از آنان می‌بود، نه مقدمه‌ای برای مرگشان.
بیمارستان المعمدانی، مرکزی درمانی با پیشینه‌ای قدیمی در غزه، در آن شب تنها یک ساختمان نبود؛ پناهگاهی بود برای مردمی که خانه و امنیت خود را از دست داده بودند. تصاویر پیکرهای بی‌جان در محوطه بیمارستان و تلاش کادر درمان برای رسیدگی به مجروحان، ابعاد انسانی این فاجعه را به جهان نشان داد؛ تصاویری که هیچ عدد و آماری نمی‌تواند سنگینی آن را به‌درستی بازگو کند.
جنایتی که جهان را به خیابان‌ها کشاند
خبر بمباران المعمدانی به‌سرعت در رسانه‌های جهان بازتاب یافت. آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، کشته شدن شمار زیادی از غیرنظامیان در این حمله را محکوم کرد و آن را وحشتناک خواند. سازمان‌های بین‌المللی و دولت‌های گوناگون نیز این رخداد را محکوم کردند و خواستار حفاظت از غیرنظامیان و رعایت قوانین جنگ شدند.
در کشورهای مختلف، از جمله اردن، ترکیه و شماری از کشورهای اسلامی، تجمعات اعتراضی شکل گرفت. در اردن، معترضان در برابر سفارت اسرائیل در امان گرد آمدند و خشم خود را از کشتار مردم غزه نشان دادند. در ترکیه نیز پارلمان این کشور حمله به بیمارستان را محکوم کرد. این رخداد همچنین به لغو نشست چهارجانبه‌ای انجامید که قرار بود با حضور جو بایدن، رئیس‌جمهور وقت آمریکا، و شماری از رهبران منطقه در اردن برگزار شود.
در ایران نیز حمله به المعمدانی با واکنش گسترده مقام‌ها و مردم روبه‌رو شد. عزای عمومی اعلام شد و تجمع‌های اعتراضی در محکومیت کشتار مردم فلسطین شکل گرفت. این واکنش‌ها بازتاب اندوه عمومی از کشته شدن غیرنظامیانی بود که در میانه جنگ، حتی در یک مرکز درمانی نیز از خطر در امان نماندند.
بیمارستان‌ها زیر آتش؛ زخمی که پایان نیافت
فاجعه المعمدانی در ادامه حملات به غزه رخ داد؛ سرزمینی که در آن خانه‌ها، مدرسه‌ها و مراکز درمانی بارها آسیب دیدند و شمار زیادی از مردم ناچار به ترک محل زندگی خود شدند. بیمارستان‌ها که باید محل درمان و نجات جان انسان‌ها باشند، در شرایط جنگی با کمبود دارو، تجهیزات پزشکی، سوخت و نیروی درمان روبه‌رو شدند. آسیب به این مراکز، افزون بر قربانیان همان لحظه، جان بیمارانی را نیز تهدید کرد که برای ادامه زندگی به مراقبت پزشکی نیاز داشتند.
در فروردین ۱۴۰۴ نیز بیمارستان المعمدانی بار دیگر هدف حمله قرار گرفت. گزارش‌ها از آسیب جدی به بخش‌هایی از این مرکز درمانی و از کار افتادن آن حکایت داشتند. این رخداد بار دیگر نشان داد که پیامدهای جنگ تنها به لحظه انفجار محدود نمی‌شود؛ هر بیمارستان آسیب‌دیده، هزاران نیاز درمانی برآورده‌نشده و شمار بیشتری از انسان‌های بی‌پناه را به همراه دارد.
مسئله اصلی در چنین حملاتی، حفاظت از جان غیرنظامیان و پایبندی به قواعد انسانی جنگ است. بر پایه کنوانسیون چهارم ژنو، بیمارستان‌های غیرنظامی که برای درمان مجروحان و بیماران برپا شده‌اند، باید مورد احترام و حمایت قرار گیرند. با این حال، تکرار حملات به مراکز درمانی غزه پرسش‌های جدی درباره کارآمدی سازوکارهای بین‌المللی برای جلوگیری از چنین رخدادهایی پدید آورده است.
آمارهایی که پشت هر عدد، یک زندگی است
ابعاد انسانی جنگ غزه با گذشت زمان گسترده‌تر شده است. بر اساس آمار منتشرشده از سوی وزارت بهداشت غزه در ۱۵ اکتبر ۲۰۲۶، شمار جان‌باختگان جنگ از ۷۴ هزار و ۳۹۰ نفر و شمار مجروحان از ۱۷۵ هزار نفر فراتر رفته است. همچنین، سازمان ملل با استناد به آمار وزارت بهداشت فلسطین، شمار کودکان کشته‌شده از اکتبر ۲۰۲۳ را بیش از ۲۰ هزار نفر اعلام کرده است. برآورد سازمان زنان ملل متحد نیز از کشته شدن بیش از ۳۸ هزار زن و دختر تا پایان سال ۲۰۲۵ حکایت دارد.
پشت هر یک از این عددها، زندگی انسانی ناتمامی قرار دارد؛ کودکی که فرصت بزرگ شدن را از دست داد، مادری که دیگر فرزندش را در آغوش نمی‌گیرد، پدری که خانواده‌اش را زیر آوار جست‌وجو می‌کند و خانواده‌ای که خانه و خاطراتش را یک‌جا از دست داده است. آمارها بزرگی فاجعه را نشان می‌دهند، اما نمی‌توانند جای خالی قربانیان را در زندگی بازماندگان پر کنند.
۲۵ مهر؛ یادآوری یک مسئولیت انسانی
نام‌گذاری روز نسل‌کشی زنان و کودکان فلسطینی، زمانی معنا پیدا می‌کند که یاد قربانیان به فراموشی سپرده نشود و ثبت این جنایات به تلاشی پیوسته برای آگاهی‌رسانی، پیگیری حقوقی و دفاع از جان غیرنظامیان بینجامد. یادآوری المعمدانی، بازخوانی رنج زنان و کودکان غزه و بازتاب صدای مردم فلسطین، بخشی از همین مسئولیت است.
۲۵ مهر روزی است برای به یاد آوردن کودکانی که سهمشان از جهان باید بازی و مدرسه می‌بود، نه آوار و آوارگی؛ برای مادرانی که به امید نجات فرزندانشان به بیمارستان پناه بردند و برای مردمی که سال‌هاست در جست‌وجوی امنیت و زندگی عادی‌اند.
نظر شما