به گزارش خبرگزاری ایمنا، خاطره بعضی از سفرها با مزه‌های غذایی دلنشین در ذهن می‌ماند؛ با عطر نان تازه‌ای که در روستایی دورافتاده از تنور بیرون آمده، با غذایی که مادربزرگی در خانه‌ای قدیمی برای مهمانش پخته یا با طعم خوراکی محلی که در بازار شهری ناآشنا چشیده‌ایم. غذا می‌تواند آغاز یک آشنایی باشد؛ آشنایی با مردمی که تاریخ، اقلیم و سنت‌هایشان را در قابلمه‌ها و سفره‌های خود حفظ کرده‌اند.
ایران با تنوع اقلیمی و فرهنگی خود، گنجینه‌ای از طعم‌ها و خوراک‌های محلی دارد؛ از غذاهای سبزی‌محور گیلان و خوراک‌های دریایی جنوب تا بریانی اصفهان، کوفته تبریزی و غذاهای سنتی کرمانشاه. هرکدام از این خوراک‌ها، فراتر از یک وعده غذایی، نشانی از شیوه زندگی مردم، محصولات بومی و ذائقه‌ای است که در طول نسل‌ها شکل گرفته است.
فرا رسیدن روز جهانی غذا فرصتی برای توجه دوباره به این ظرفیت است؛ فرصتی برای اینکه غذا را نه‌فقط بخشی از پذیرایی از گردشگر، بلکه جاذبه‌ای مستقل برای سفر بدانیم.
وقتی غذا، خودش انگیزه سفر می‌شود
گردشگری غذا به معنای رفتن به یک رستوران معروف و سفارش غذایی متفاوت نیست. این تجربه می‌تواند از قدم‌زدن در بازارهای محلی آغاز شود، به آشنایی با محصولات کشاورزی و ادویه‌های بومی برسد و با حضور در کارگاه‌های پخت نان، شیرینی یا غذاهای سنتی ادامه پیدا کند. گردشگر در چنین سفری تنها یک طعم را امتحان نمی‌کند؛ او بخشی از زندگی مردم مقصد را از نزدیک می‌بیند.
زهرا حسینی، کارشناس گردشگری با تاکید بر اهمیت معرفی غذاهای محلی به‌عنوان بخشی از هویت مقصد گردشگری به خبرنگار ایمنا می‌گوید: یکی از محورهای قابل طرح در این زمینه، این است که غذا چگونه می‌تواند در کنار آثار تاریخی و جاذبه‌های طبیعی، انگیزه تازه‌ای برای انتخاب یک شهر یا روستا ایجاد کند.
وی می‌افزاید: برای مثال، گردشگری که به اصفهان سفر می‌کند، می‌تواند در کنار بازدید از میدان نقش‌جهان، پل‌های تاریخی و محله‌های قدیمی، با بریانی، خورش ماست و شیرینی‌های سنتی شهر آشنا شود. در گیلان، تجربه غذاهای محلی با بازارهای پرجنب‌وجوش و محصولات کشاورزی پیوند می‌خورد و در جنوب کشور، خوراک‌های دریایی و ادویه‌های محلی، بخشی از فرهنگ زندگی در کنار خلیج فارس را به نمایش می‌گذارند.
حسینی ادامه می‌دهد: این پیوند میان غذا و مقصد، فرصتی برای معرفی مناطق کمترشناخته‌شده نیز فراهم می‌کند؛ روستاهایی که شاید بنای تاریخی مشهوری نداشته باشند، اما غذاهای بومی، شیوه‌های سنتی پخت و فرهنگ مهمان‌نوازی آن‌ها می‌تواند برای گردشگران جذاب باشد.
این کارشناس گردشگری با بیان اینکه بخشی از میراث فرهنگی ایران در بناها و آثار تاریخی دیده می‌شود و بخشی دیگر در زندگی روزمره مردم جریان دارد؛ در دستور پخت‌هایی که نسل‌به‌نسل منتقل شده‌اند، در شیوه تهیه نان‌های محلی، در غذاهایی که برای مناسبت‌های خاص پخته می‌شوند و در آداب پذیرایی از مهمان، می‌گوید: با تغییر سبک زندگی، برخی از این سنت‌ها کم‌رنگ شده‌اند و بسیاری از غذاهای محلی کمتر از گذشته در سفره خانواده‌ها دیده می‌شوند. گردشگری غذا می‌تواند فرصتی برای بازشناسی این میراث باشد؛ فرصتی برای معرفی آشپزهای محلی، ثبت دستور پخت‌های قدیمی و آشناکردن نسل جوان با خوراک‌هایی که بخشی از حافظه فرهنگی مناطق مختلف ایران هستند.
وی می‌افزاید: از سوی دیگر، اگر معرفی غذاهای بومی با روایت داستان پیدایش آن‌ها، آشنایی با مواد اولیه و نمایش شیوه تهیه همراه شود، تجربه گردشگر عمیق‌تر و ماندگارتر خواهد بود. در این صورت، غذا تنها چیزی برای خوردن نیست؛ روایتی است که می‌توان آن را شنید، دید و به خاطر سپرد.
سهم گردشگری غذا در رونق اقتصاد محلی
اهمیت گردشگری غذا تنها به حفظ سنت‌ها محدود نمی‌شود. این حوزه می‌تواند میان گردشگری و فعالیت‌هایی همچون کشاورزی، دامداری، تولید محصولات محلی، صنایع غذایی و کسب‌وکارهای خانوادگی پیوند برقرار کند.
حسینی معتقد است که زمانی که گردشگر برای چشیدن یک غذای اصیل به منطقه‌ای سفر می‌کند، هزینه‌کرد او می‌تواند به درآمد رستوران‌های محلی، کشاورزان، نانوایان، تولیدکنندگان لبنیات و فروشندگان محصولات سنتی تبدیل شود. به این ترتیب، رونق گردشگری غذا می‌تواند فرصت‌های شغلی تازه‌ای ایجاد کند و بخشی از منافع سفر را به جامعه میزبان برساند.
وی می‌گوید: از محورهای مهم کارشناسی در این حوزه، بررسی راه‌های تبدیل ظرفیت غذایی مناطق به برنامه‌های منسجم گردشگری است؛ از برگزاری جشنواره‌های غذا و طراحی مسیرهای گردشگری خوراک تا حمایت از اقامتگاه‌های بوم‌گردی و کسب‌وکارهایی که محصولات محلی عرضه می‌کنند.
این کارشناس گردشگری اضافه می‌کند:البته توسعه این حوزه به برنامه‌ریزی، آموزش، رعایت اصول بهداشتی و حفظ کیفیت خدمات نیاز دارد. مهم‌تر از همه، باید مراقب بود که تجاری‌شدن غذاهای محلی، اصالت دستور پخت‌ها و پیوند آن‌ها با فرهنگ بومی را از بین نبرد.
روز جهانی غذا؛ فرصتی برای معرفی طعم‌های ایران
گردشگری غذا زمانی می‌تواند به یکی از ظرفیت‌های جدی گردشگری ایران تبدیل شود که معرفی آن به چند غذای مشهور محدود نماند. هر استان و حتی هر شهر و روستا می‌تواند با شناسایی خوراک‌های کمترشناخته‌شده، روایت‌کردن داستان آن‌ها و پیوندشان با جاذبه‌های طبیعی و تاریخی، تجربه‌ای متفاوت برای گردشگران بسازد.
حسینی با بیان اینکه روز جهانی غذا بهانه‌ای برای توجه به همین امکان است؛ اینکه چگونه می‌توان از سفره‌های محلی برای معرفی فرهنگ ایران، حمایت از تولیدکنندگان بومی و حفظ میراث ناملموس بهره گرفت، می‌گوید: برای شناخت یک سرزمین، همیشه لازم نباشد از دروازه یک بنای تاریخی عبور کنیم. گاهی کافی است پشت سفره‌ای بنشینیم که مواد اولیه‌اش از خاک همان منطقه آمده، دستور پختش یادگار نسل‌های گذشته است و طعمش قصه مردمانی را روایت می‌کند که آن را حفظ کرده‌اند.
به گزارش ایمنا، ایران، سرزمین طعم‌های گوناگون، ظرفیت آن را دارد که گردشگران را نه‌فقط برای دیدن جاذبه‌هایش، بلکه برای چشیدن و شناختن فرهنگش به سفر دعوت کند؛ سفری که خاطره آن شاید از یک لقمه آغاز شود، اما با شناخت یک سرزمین ادامه پیدا کند.
نظر شما