به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، افزایش هزینه زندگی در شهرها نتیجه رشد قیمت مسکن، هزینه بالای رفت‌وآمد، افزایش قبض انرژی، گران‌شدن مواد غذایی و محدودیت دسترسی به خدمات عمومی است. به همین دلیل، مدیریت شهری برای کاهش این فشار نمی‌تواند تنها بر یک حوزه تمرکز کند. ساخت مسکن اجتماعی بدون حمل‌ونقل مناسب یا توسعه حمل‌ونقل عمومی بدون کنترل اجاره‌بها، تاثیر محدودی بر زندگی شهروندان خواهد داشت.
شهرهایی که توانسته‌اند هزینه زندگی را کنترل کنند، مجموعه‌ای از سیاست‌های هماهنگ را به کار گرفته‌اند. نخستین محور، تأمین مسکن مقرون‌به‌صرفه از طریق ساخت واحدهای عمومی، استفاده از زمین‌های شهری، نوسازی ساختمان‌های قدیمی و حمایت از تعاونی‌های مسکن است. حمل‌ونقل عمومی ارزان و قابل‌اعتماد نیز نقش مهمی دارد. وقتی شهروندان بتوانند با مترو، اتوبوس، تراموا یا دوچرخه با هزینه پایین به محل کار، دانشگاه و خدمات شهری دسترسی پیدا کنند، بخش کمتری از درآمد خود را صرف خودرو، سوخت و پارکینگ می‌کنند. توسعه خدمات عمومی در محله‌ها نیز هزینه و زمان رفت‌وآمد را کاهش می‌دهد.
نوسازی ساختمان‌ها، عایق‌کاری، استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر و ارائه کمک‌هزینه به خانوارهای کم‌درآمد می‌تواند از گسترش فقر انرژی جلوگیری کند، هم‌زمان حمایت از بازارهای محلی، تعاونی‌ها، خرید جمعی و کسب‌وکارهای کوچک، دسترسی به کالا و خدمات را آسان‌تر و اقتصاد محله‌ای را تقویت می‌کند.
بارسلونا، اسپانیا؛ مقابله با گرانی مسکن، فقر انرژی و هزینه حمل‌ونقل
بارسلونا، مرکز منطقه کاتالونیا و یکی از مهم‌ترین مقاصد گردشگری اروپا و مرکز اقتصادی، فرهنگی و دانشگاهی اسپانیاست. رشد گردشگری، ورود نیروی کار و دانشجو، محدودیت زمین، افزایش اجاره کوتاه‌مدت و رشد تقاضای مسکن موجب شده است هزینه زندگی در بارسلونا، به‌ویژه هزینه مسکن، افزایش زیادی پیدا کند. شهرداری برای پاسخ به این بحران سیاست‌هایی را در زمینه مسکن اجتماعی، کنترل اجاره، مقابله با خانه‌های خالی، حمایت از خانوارهای کم‌درآمد و کاهش فقر انرژی اجرا کرده است.
یکی از عوامل موثر بر بازار مسکن، گسترش اجاره‌های کوتاه‌مدت گردشگری است. به همین دلیل، شهرداری بارسلونا برای فعالیت آپارتمان‌های گردشگری مجوز تعیین کرده و با اجاره‌های غیرقانونی کوتاه‌مدت برخورد کرده است. هدف این سیاست بازگرداندن بخشی از واحدهای مسکونی به بازار اجاره بلندمدت است.
اقدامات شهر در زمینه مسکن شامل ساخت واحدهای مسکن عمومی ، حمایت از تعاونی‌های مسکن ، ارائه کمک‌هزینه اجاره به خانوارهای واجد شرایط ، استفاده از زمین‌های عمومی برای پروژه‌های مسکونی و نوسازی ساختمان‌های قدیمی و استفاده مجدد از آن‌هاست. بسیاری از تعاونی‌های مسکن در بارسلونا با مدل «حق استفاده» فعالیت می‌کنند. در این روش، زمین یا ساختمان در اختیار تعاونی قرار می‌گیرد و اعضا حق استفاده بلندمدت از واحدها را به دست می‌آورند، اما واحدها همچون ملک عادی برای فروش کوتاه‌مدت در بازار عرضه نمی‌شوند. این مدل می‌تواند از تبدیل خانه به کالای سرمایه‌ای جلوگیری کند.
یکی از شناخته‌شده‌ترین سیاست‌های بارسلونا، الزام اختصاص بخشی از پروژه‌های جدید یا پروژه‌های بازسازی عمده به مسکن دارای حمایت عمومی است. بر اساس «قانون ۳۰ درصد مسکن مقرون‌به‌صرفه» که شهرداری از سال ۲۰۱۸ وضع کرد، در پروژه‌های ساخت‌وساز جدید یا بازسازی اساسی، ۳۰ درصد سطح مسکونی باید به مسکن حمایتی اختصاص پیدا کند. هدف این سیاست آن است که مسکن مقرون‌به‌صرفه فقط در مناطق حاشیه‌ای ساخته نشود و در محله‌های مختلف شهر نیز وجود داشته باشد. این اقدام تلاش می‌کند از خروج خانوارهای کم‌درآمد از مناطق مرکزی جلوگیری کند.
افزون بر این، شهرداری بارسلونا و دولت منطقه‌ای کاتالونیا برای خانوارهایی که بخش بزرگی از درآمدشان صرف اجاره می‌شود، برنامه‌های کمک‌هزینه دارند و میزان حمایت به درآمد، تعداد اعضای خانوار، سن، وضعیت شغلی و میزان اجاره بستگی دارد. خدمات اجتماعی شهری برای جلوگیری از تخلیه اجباری و بی‌خانمانی فعالیت می‌کنند. خانواده‌هایی که با اخطار تخلیه روبه‌رو هستند می‌توانند برای مشاوره حقوقی، میانجی‌گری با مالک و بررسی امکان دریافت کمک مالی به مراکز مربوط مراجعه کنند.
بعضی خانوارهای اسپانیا با فقر انرژی روبه‌رو هستند و توان پرداخت هزینه گرمایش، سرمایش، آب یا برق را ندارند یا برای پرداخت قبوض مجبور هستند از نیازهای ضروری دیگر خود صرف‌نظر کنند. این مشکل در ساختمان‌های قدیمی، واحدهای کم‌عایق و خانه‌های کوچک بیشتر دیده می‌شود. بارسلونا برای مقابله با این مشکل خانوارهای در معرض فقر انرژی را شناسایی می‌کند و برای آن‌ها تخفیف 25 تا 40 درصدی برای قبوض آب و انرژی در نظر می‌گیرد. بهینه‌سازی مصرف انرژی در ساختمان‌ها، نصب تجهیزات کم‌مصرف، عایق‌کاری دیوارها و پنجره‌ها و آموزش خانوارها درباره کاهش مصرف از دیگر اقداماتی است که دولت در این زمینه انجام می‌دهد.
بارسلونا شبکه گسترده‌ای از مترو، اتوبوس، تراموا و قطارهای حومه‌ای دارد. حمل‌ونقل عمومی به‌صورت یکپارچه در منطقه شهری سازمان‌دهی شده و انواع بلیت‌های ماهانه و دوره‌ای در اختیار شهروندان قرار می‌گیرد. در سال‌های اخیر، دولت اسپانیا برای کاهش فشار اقتصادی ناشی از افزایش قیمت سوخت، یارانه‌هایی برای بعضی بلیت‌های حمل‌ونقل عمومی در نظر گرفته است و بلیت‌های ویژه‌ای نیز برای جوانان، سالمندان و گروه‌های کم‌درآمد ارائه می‌شود.
کاهش هزینه حمل‌ونقل فقط به قیمت بلیت محدود نیست. توسعه حمل‌ونقل عمومی موجب می‌شود خانوارها نیاز کمتری به خرید خودرو داشته باشند و هزینه‌های سوخت، بیمه، تعمیر و پارکینگ کاهش پیدا کند. گسترش مسیرهای دوچرخه و طرح‌های اشتراک دوچرخه نیز برای سفرهای کوتاه گزینه کم‌هزینه‌تری ایجاد کرده است.
تجربه بارسلونا نشان می‌دهد کاهش هزینه زندگی به یک سیاست منفرد وابسته نیست. کنترل اجاره، افزایش مسکن اجتماعی، حمایت از خانوارهای در معرض فقر انرژی، حمل‌ونقل عمومی ارزان، بازارهای محلی و اقتصاد اشتراکی باید هم‌زمان اجرا شوند.
بولونیا، ایتالیا؛ اقتصاد محلی، تعاونی‌ها و حمایت از خانوارها
بولونیا، مرکز منطقه امیلیا رومانیا در شمال ایتالیا یکی از مهم‌ترین مراکز دانشگاهی ایتالیاست و دانشگاه بولونیا، قدیمی‌ترین دانشگاه فعال جهان، هر سال دانشجویان زیادی را به شهر جذب می‌کند. حضور دانشجویان، مهاجران، کارکنان بخش خدمات و گردشگران منجر به بالا بودن تقاضا برای مسکن و خدمات در بولونیا می‌شود. در این شهر، بخشی از خدماتی که در بسیاری از شهرها به‌صورت تجاری و گران ارائه می‌شوند، از طریق تعاونی‌ها، انجمن‌ها، گروه‌های محلی و نهادهای عمومی در دسترس مردم قرار می‌گیرند.
تعاونی‌ها در حوزه‌هایی همچون مسکن، کشاورزی، توزیع مواد غذایی، خدمات اجتماعی، حمل‌ونقل و خدمات سالمندان فعالیت می‌کنند. هدف آن‌ها کسب بیشترین سود نیست؛ بلکه اعضا در مالکیت، مدیریت یا استفاده از خدمات مشارکت دارند. این ساختار می‌تواند هزینه زندگی را از طریق خرید مستقیم کالا از تولیدکنندگان با کمترین قیمت، تقسیم هزینه‌های خدمات و تجهیزات میان اعضا، ارائه خدمات اجتماعی با قیمت پایین‌تر و حفظ اشتغال محلی و درآمد تولیدکنندگان کاهش دهد. در تعاونی‌های مصرف، اعضا می‌توانند کالاهای روزمره را با تخفیف یا شرایط مناسب‌تری خریداری کنند.
بولونیا بازارهای شهری و محلی متعددی دارد که در آن‌ها مواد غذایی تازه، محصولات کشاورزی، گوشت، پنیر، نان و کالاهای روزمره عرضه می‌شود. بازارهای محلی برای شهروندان چند مزیت دارند: امکان مقایسه قیمت، دسترسی به محصولات تازه و ارتباط مستقیم‌تر با فروشندگان و تولیدکنندگان. حمایت از زنجیره کوتاه تامین غذا موجب می‌شود محصول از فاصله کوتاه‌تری میان مزرعه و مصرف‌کننده عبور کند و در نتیجه با کاهش فاصله حمل‌ونقل و تعداد واسطه‌ها، هزینه محصولات کاهش پیدا کند و هم‌زمان درآمد بیشتری به کشاورز می‌رسد.
در ایتالیا گروه‌هایی با عنوان «گروه‌های خرید همبسته» فعالیت می‌کنند. اعضای این گروه‌ها چند خانوار هستند که محصولات را به‌صورت مستقیم و گاهی عمده از کشاورزان، تعاونی‌ها یا تولیدکنندگان کوچک خریداری می‌کنند. این روش هم‌زمان هزینه واسطه‌گری، بسته‌بندی، تبلیغات و حمل‌ونقل را کاهش می‌دهد. گروه‌های خرید فقط با هدف ارزان‌خریدن شکل نمی‌گیرند. بسیاری از آن‌ها به محصولات ارگانیک، شرایط عادلانه پرداخت به کشاورز، کاهش بسته‌بندی پلاستیکی و حمایت از تولیدکنندگان کوچک نیز توجه دارند. خرید جمعی در بولونیا بخشی از یک الگوی گسترده‌تر به نام مصرف مسئولانه و اقتصاد همبستگی است.
بولونیا همچون بسیاری از شهرهای دانشگاهی اروپا با افزایش تقاضای مسکن روبه‌روست. دانشجویان و کارکنان جدید به دنبال خانه‌های کوچک یا اتاق‌های اجاره‌ای هستند و این مسئله می‌تواند قیمت اجاره را بالا ببرد. به‌منظور کاهش فشار اقتصادی واحدهای موسوم به ERP یعنی مسکن عمومی برای خانوارهای کم‌درآمد ارائه می‌شود. شهرداری‌ها و نهادهای منطقه‌ای، بر اساس درآمد، تعداد اعضای خانواده، وضعیت شغلی و شرایط اجتماعی متقاضیان، این واحدها را واگذار می‌کنند.
بولونیا همچنین از ساخت یا حفظ واحدهای اجاره‌ای با قیمت کنترل‌شده و قراردادهای اجاره توافقی حمایت می‌کند. در قراردادهای توافقی، میزان اجاره بر اساس محدوده‌های تعیین‌شده و توافق میان انجمن‌های مالکان و مستاجران مشخص می‌شود. در مقابل، مالک ممکن است از بعضی مزایای مالیاتی برخوردار شود. با وجود این سیاست‌ها، عرضه مسکن ارزان برای پاسخ‌گویی به نیاز همه متقاضیان کافی نیست.
آمستردام، هلند؛ دو مسیر برای یک هدف
آمستردام پایتخت و یکی از گران‌ترین شهرهای هلند است که برای کاهش هزینه‌های زندگی از دو مسیر استفاده می‌کند: حمایت اجتماعی مستقیم و توسعه اقتصاد اشتراکی و دایره‌ای. شهروندان کم‌درآمد می‌توانند از برنامه‌هایی همچون کارت Stadspas استفاده کنند. این کارت برای دسترسی ارزان‌تر یا رایگان به فعالیت‌های فرهنگی، ورزشی، تفریحی و بعضی خدمات شهری طراحی شده است. بر اساس اطلاعات شهرداری آمستردام، بیش از ۲۰۰ هزار نفراز ساکنان شهر Stadspas دارند.
دارندگان کارت می‌توانند از تخفیف یا معافیت هزینه در استخرها، باشگاه‌های ورزشی، موزه‌ها، سینماها، کتابخانه‌ها، برنامه‌های آموزشی و بعضی رویدادهای شهری بهره ببرند. میزان تخفیف ثابت نیست و بسته به نوع خدمت متفاوت است؛ در بعضی برنامه‌ها خدمات رایگان است و در بعضی دیگر تخفیف‌های قابل‌توجه ارائه می‌شود.
این برنامه بخشی از هزینه‌هایی را کاهش می‌دهد که در محاسبات رسمی هزینه زندگی کمتر دیده می‌شوند؛ همچون هزینه ورزش کودکان، آموزش‌های فرهنگی، تفریح خانوادگی و مشارکت اجتماعی، در نتیجه خانوارهای کم‌درآمد می‌توانند با بودجه محدودتر به خدماتی دسترسی داشته باشند که در غیر این صورت ممکن است از سبد مصرفی آن‌ها حذف شود.
مسیر دومی که آمستردام در پیش گرفته است، ترویج و حمایت از اقتصاد اشتراکی و دایره‌ای است. استفاده مشترک از ابزارها، تعمیر وسایل به‌جای دورریختن، خرید کالای دست‌دوم، اشتراک دوچرخه و خودرو و فعالیت مراکز تعمیر محلی، هزینه خرید کالا را برای شهروندان کاهش می‌دهد. آمستردام هدف‌گذاری کرده است مصرف مواد اولیه جدید را تا سال ۲۰۳۰ ۵۰ درصد کاهش دهدو تا سال ۲۰۵۰ به اقتصادی کاملا دایره‌ای برسد. این سیاست در بلندمدت، علاوه بر کاهش پسماند و فشار زیست‌محیطی، می‌تواند از طریق افزایش تعمیر، استفاده مجدد و اشتراک کالاها، هزینه مصرف خانوارها را نیز پایین بیاورد.
دولت آمستردام از مراکز تعمیر، فروش کالاهای دست‌دوم، کتابخانه ابزار و طرح‌های اشتراک دوچرخه حمایت می‌کند. در کتابخانه ابزار، شهروندان به‌جای خرید وسایلی که فقط گاهی استفاده می‌شوند، آن‌ها را برای مدت کوتاه امانت می‌گیرند. این مدل درباره ابزارهای تعمیر، وسایل باغبانی و تجهیزات خانگی کاربرد دارد. مزیت مدل آمستردام این است که کاهش هزینه را فقط از طریق یارانه دنبال نمی‌کند، بلکه الگوی مصرف را نیز تغییر می‌دهد. تعمیر، قرض‌گرفتن و استفاده مشترک از کالاها می‌تواند هزینه خرید خانوار و میزان تولید پسماند را کاهش دهد.
نظر شما