به گزارش خبرگزاری ایمنا، زندگی روزمره بخش بزرگی از فعالیت‌های خود را به تلفن همراه و فضای مجازی گره زده است؛ از پرداخت‌های بانکی و خرید اینترنتی گرفته تا ارتباط با دوستان، خانواده و همکاران و همین وابستگی، در کنار مزایای فراوان فناوری، فرصت‌هایی نیز برای مجرمان سایبری ایجاد کرده است تا با پیام‌های فریبنده، لینک‌های مشکوک یا سوءاستفاده از حساب‌های کاربری، اطلاعات و دارایی افراد را هدف قرار دهند.
یکی از دشواری‌های مقابله با این نوع کلاهبرداری آن است که پیام‌های جعلی همیشه در نگاه نخست قابل تشخیص نیستند. گاهی عنوان یک پیام، ظاهر رسمی آن یا ادعای ضرورت انجام سریع یک کار، مخاطب را به کلیک کردن یا وارد کردن اطلاعات حساس ترغیب می‌کند. در چنین موقعیتی، بی‌توجهی به اعتبار فرستنده و مقصد لینک می‌تواند زمینه دسترسی غیرمجاز به اطلاعات یا دستگاه فرد را فراهم کند.
با این حال، خطر حمله سایبری به همان فردی که روی لینک کلیک کرده است، محدود نمی‌ماند. اگر مجرمان به حساب یک شبکه اجتماعی دسترسی پیدا کنند، ممکن است با استفاده از هویت صاحب حساب برای مخاطبان او پیام بفرستند و از اعتماد موجود میان آن‌ها بهره ببرند. به این ترتیب، یک حساب آسیب‌دیده می‌تواند به نقطه آغاز تلاش‌های بعدی برای فریب افراد بیشتری تبدیل شود؛ موضوعی که امنیت دیجیتال را از یک مسئله شخصی به دغدغه‌ای جمعی تبدیل می‌کند.
در کنار پیشگیری، آگاهی از اقدامات پس از وقوع حادثه نیز ضروری است. مشاهده برداشت غیرمجاز، احتمال دسترسی به گوشی یا از دست رفتن کنترل یک حساب کاربری، موقعیتی نیست که بتوان آن را نادیده گرفت یا رسیدگی به آن را به زمان دیگری موکول کرد. شناخت مسیرهای گزارش‌دهی، تماس سریع با بانک در صورت به خطر افتادن اطلاعات بانکی و استفاده از قابلیت‌های امنیتی حساب‌ها، بخشی از اقداماتی است که می‌تواند به محدود کردن خسارت کمک کند.
پس از مشکوک شدن به هک گوشی چه باید کرد؟
نعمت‌الله طاهرپور، رئیس پلیس فتای استان اصفهان در گفت‌وگو با خبرنگار ایمنا با اشاره به راهکارهای پیشگیری از کلاهبرداری‌های اینترنتی و برداشت‌های غیرمجاز از حساب‌های بانکی اظهار کرد: یکی از عوامل اصلی گرفتار شدن شهروندان در دام مجرمان سایبری، بی‌توجهی به پیام‌های مشکوک و فعال کردن لینک‌هایی است که از سوی افراد ناشناس یا با عناوین فریبنده ارسال می‌شوند و در مراجعاتی که شهروندان به پلیس فتا دارند، مشاهده می‌شود که برخی افراد بدون بررسی اعتبار پیام و لینک دریافتی، آن را باز می‌کنند و همین بی‌احتیاطی ممکن است زمینه دسترسی مجرمان به تلفن همراه یا اطلاعات بانکی آنان را فراهم کند.
وی با بیان اینکه به همین دلیل، آگاهی از اقدامات فوری پس از وقوع چنین اتفاقاتی اهمیت بسیار زیادی دارد، افزود: در صورتی که تلفن همراه شهروندی هک شود یا متوجه برداشت غیرمجاز از حساب بانکی خود شود، لازم است در سریع‌ترین زمان ممکن اقدامات حفاظتی را انجام دهد. نخستین اقدام، قرار دادن تلفن همراه در حالت پرواز است تا ارتباطات شبکه‌ای آن قطع شود، سپس فرد می‌تواند از طریق بخش تنظیمات گوشی و قسمت مدیریت برنامه‌ها، آخرین برنامه نصب‌شده و مشکوک را شناسایی و حذف کند.
رئیس پلیس فتای استان اصفهان تصریح کرد: البته اگر انجام این کار برای او دشوار است، می‌تواند برای پاک‌سازی گوشی از برنامه‌های مخرب، از روش بازگرداندن دستگاه به تنظیمات کارخانه استفاده کند، با این حال، بهتر است در صورت امکان از راهنمایی کارشناسان فنی بهره بگیرد و هم‌زمان با انجام اقدامات لازم برای ایمن‌سازی تلفن همراه باید در اسرع وقت با پشتیبانی بانک تماس گرفته شود و موضوع برداشت غیرمجاز گزارش شود تا بانک بتواند اقدامات حفاظتی لازم، از جمله مسدودسازی حساب یا ابزارهای بانکی در معرض خطر را انجام دهد.
طاهرپور ادامه داد: پس از آن نیز ضروری است شهروندان با مرکز فوریت‌های سایبری پلیس فتا به شماره ۰۹۶۳۸۰ تماس بگیرند تا همکاران راهنمایی‌های لازم را ارائه دهند و اقدامات فوری و تکمیلی متناسب با شرایط پرونده انجام شود. سرعت عمل در این شرایط بسیار مهم است و می‌تواند در محدود کردن خسارت و جلوگیری از سوءاستفاده‌های بیشتر نقش مؤثری داشته باشد.
عواقب یک بی‌احتیاطی ممکن است تنها به یک فرد محدود نماند
وی با بیان اینکه موضوع مهم دیگر، دسترسی غیرمجاز به حساب‌های کاربری شهروندان در شبکه‌های اجتماعی است، گفت: گاهی هدف مجرمان سایبری فقط دسترسی به تلفن همراه یا اطلاعات بانکی نیست، بلکه تلاش می‌کنند حساب‌های افراد را در شبکه‌های اجتماعی هک کنند. پس از دسترسی به حساب کاربری، ممکن است از طرف صاحب حساب برای مخاطبان او پیام ارسال کنند و با سوءاستفاده از اعتماد دوستان و آشنایان، آن‌ها را نیز به باز کردن لینک‌های آلوده یا انجام اقدامات مخاطره‌آمیز ترغیب کنند.
رئیس پلیس فتای استان اصفهان اضافه کرد: به این ترتیب، بی‌احتیاطی ممکن است تنها به یک فرد محدود نماند و تعداد زیادی از مخاطبان او را نیز در معرض خطر قرار دهد، برای مثال، اگر فردی در شبکه‌های اجتماعی با تعداد زیادی از اشخاص در ارتباط باشد، هک شدن حساب او می‌تواند زمینه‌ساز ارسال پیام‌های فریبنده برای صدها نفر شود و دامنه آسیب را گسترش دهد و حفاظت از حساب‌های کاربری و پیشگیری از دسترسی غیرمجاز، علاوه بر حفظ امنیت فردی، برای جلوگیری از آسیب دیدن دیگران نیز اهمیت دارد.
طاهرپور با بیان اینکه یکی از مهم‌ترین راهکارهای افزایش امنیت حساب‌های کاربری، فعال‌سازی احراز هویت دومرحله‌ای است، افزود: شهروندان باید برای برنامه‌ها و حساب‌های خود در فضای مجازی، چه در سکوهای داخلی و چه در شبکه‌ها و خدمات خارجی، این قابلیت امنیتی را فعال کنند. احراز هویت دومرحله‌ای موجب می‌شود ورود به حساب کاربری تنها به دانستن رمز عبور وابسته نباشد و مرحله تأیید دیگری نیز لازم باشد. این اقدام می‌تواند کار مجرمان سایبری را برای دسترسی غیرمجاز دشوارتر کند و احتمال سوءاستفاده از حساب‌های کاربری را کاهش دهد.
وی خاطرنشان کرد: مهم‌ترین توصیه به شهروندان این است که از باز کردن لینک‌های ناشناس و مشکوک خودداری کنند، به پیام‌هایی که آن‌ها را به کلیک کردن یا وارد کردن اطلاعات حساس ترغیب می‌کنند، اعتماد نکنند و برای حفاظت از حساب‌های بانکی و شبکه‌های اجتماعی خود، اقدامات امنیتی لازم را انجام دهند. با وجود همه هشدارها، اگر فردی ناخواسته روی لینکی کلیک کرد یا متوجه هک شدن گوشی، حساب کاربری یا برداشت غیرمجاز از حساب بانکی خود شد، نباید زمان را از دست بدهد، بلکه باید اقدامات حفاظتی را انجام دهد، با بانک تماس بگیرد و موضوع را از طریق پلیس فتا پیگیری کند. رعایت این توصیه‌ها می‌تواند احتمال گرفتار شدن در دام کلاهبرداران اینترنتی را کاهش دهد و از گسترش خسارت‌های احتمالی جلوگیری کند.
مقابله با کلاهبرداری اینترنتی تنها به شناخت شگردهای مجرمان محدود نمی‌شود؛ کاربران باید بدانند در صورت روبه‌رو شدن با پیام مشکوک یا مشاهده نشانه‌های دسترسی غیرمجاز، چه اقداماتی را در اولویت قرار دهند. در چنین شرایطی، سرعت عمل اهمیت دارد، اما اقدام عجولانه و بدون شناخت نیز ممکن است روند رسیدگی را دشوار کند. استفاده از راهنمایی بانک و کارشناسان مربوط، مسیر مطمئن‌تری برای مدیریت حادثه فراهم می‌کند.
اگر برداشت غیرمجاز از حساب بانکی مشاهده شود، تماس فوری با بانک برای گزارش موضوع و بررسی امکان مسدودسازی حساب یا ابزارهای بانکی در معرض خطر، از اقدامات مهم اولیه است. در صورت احتمال آلودگی گوشی نیز باید برای ایمن‌سازی دستگاه از راهنمایی معتبر استفاده کرد؛ زیرا روش مناسب به نوع حمله و اطلاعاتی که ممکن است در معرض دسترسی قرار گرفته باشند بستگی دارد. گزارش حادثه به پلیس فتا از طریق شماره اعلام‌شده ۰۹۶۳۸۰ نیز می‌تواند زمینه دریافت راهنمایی و پیگیری را فراهم کند.
در سوی دیگر، حفاظت از حساب‌های کاربری نباید به زمانی موکول شود که حادثه‌ای رخ داده است. فعال‌سازی احراز هویت دومرحله‌ای، استفاده از رمزهای عبور قوی و منحصربه‌فرد، بررسی هشدارهای ورود و خودداری از کلیک روی لینک‌های ناشناس، لایه‌های امنیتی بیشتری ایجاد می‌کند. هیچ اقدام منفردی امنیت کامل را تضمین نمی‌کند، اما کنار هم قرار گرفتن این تدابیر می‌تواند احتمال دسترسی غیرمجاز را کاهش دهد.
نکته مهم دیگر، توجه به امنیت اطرافیان است. اگر حساب کاربری فردی هک شود، پیام‌هایی که از آن حساب ارسال می‌شوند همیشه قابل اعتماد نیستند، حتی اگر فرستنده در فهرست دوستان و آشنایان قرار داشته باشد و در نتیجه، پیشگیری از کلاهبرداری اینترنتی به ترکیبی از هوشیاری فردی، واکنش سریع، استفاده از امکانات امنیتی و گزارش به‌موقع نیاز دارد؛ مجموعه اقداماتی که می‌تواند از تبدیل یک کلیک اشتباه به خسارتی گسترده جلوگیری کند.
نظر شما