به گزارش خبرگزاری ایمنا، گروهی بین‌المللی از اخترشناسان سامانه‌ای غیرمعمول به نام ZTF J0440+2325 را در کهکشان راه شیری شناسایی کرده‌اند که در آن، یک ستاره کم‌جرم به‌تدریج مواد همدم خود را جذب می‌کند. این یافته، شکل متفاوتی از برهم‌کنش اجرام آسمانی را نشان می‌دهد که می‌تواند در شناخت تحول ستاره‌ها و کوتوله‌های قهوه‌ای مؤثر باشد.
بر اساس مشاهدات، جرم ستاره اصلی حدود ۸۵ برابر جرم مشتری و جرم کوتوله قهوه‌ای همراه آن حدود ۲۵ برابر جرم مشتری است. کوتوله قهوه‌ای جرمی آسمانی است که از سیاره‌های معمولی پرجرم‌تر است، اما جرم کافی برای آغاز همجوشی پایدار هیدروژن، مانند ستاره‌های عادی، ندارد.
این دو جرم با فاصله‌ای بسیار کم به دور یکدیگر می‌چرخند و هر دور گردش آن‌ها تنها حدود ۸۷ دقیقه طول می‌کشد؛ مداری آن‌قدر کوچک که در محدوده قطر خورشید جای می‌گیرد.
سرنخ اولیه این کشف، الگویی غیرمعمول در تغییر روشنایی سامانه بود که رصدخانه گذرای زویکی ثبت کرده بود. اخترشناسان ابتدا نتوانستند این الگوی مثلثی را توضیح دهند، اما بررسی‌های بعدی با تلسکوپ‌های مختلف نشان داد که سامانه برخلاف منظومه‌های دوتایی موسوم به «بیوه سیاه»، از یک ستاره کم‌جرم و یک کوتوله قهوه‌ای تشکیل شده است.
شبیه‌سازی‌های رایانه‌ای نشان دادند که گرانش ستاره، مواد جداشده از کوتوله قهوه‌ای را به سمت سطح خود هدایت می‌کند. برخورد این مواد با سرعت زیاد، ناحیه‌ای بسیار داغ و درخشان روی ستاره ایجاد می‌کند. با گردش کوتوله قهوه‌ای، این ناحیه در میدان دید ناظر ظاهر و ناپدید می‌شود و الگوی مثلثی روشنایی را به وجود می‌آورد.
برآورد پژوهشگران نشان می‌دهد ستاره سالانه موادی با جرمی حدود یک‌صدهزارم جرم زمین را جذب می‌کند. با وجود این انتقال مداوم، کوتوله قهوه‌ای به‌اندازه‌ای پرجرم است که از دست دادن مواد با چنین نرخی می‌تواند بسیار طولانی ادامه یابد.
دانشمندان معتقدند این سامانه نمونه‌ای از نوعی تغذیه تدریجی میان اجرام کم‌جرم است؛ فرایندی که برخلاف بلعیده‌شدن ناگهانی یک جرم آسمانی، لزوماً به نابودی سریع همدم منجر نمی‌شود.
پژوهشگران اکنون در پی شناسایی سامانه‌های مشابه هستند تا مشخص شود این پدیده تا چه اندازه رایج است و چه نقشی در تحول ستاره‌ها و کوتوله‌های قهوه‌ای نزدیک به یکدیگر دارد.
نظر شما