به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، توسعه حمل‌ونقل پایدار در شهرهای بزرگ تنها به گسترش خطوط مترو، افزایش تعداد اتوبوس‌های برقی یا ایجاد مسیرهای اختصاصی دوچرخه محدود نمی‌شود؛ بلکه به زیرساخت‌هایی نیاز دارد که شیوه‌های مختلف جابه‌جایی را به یکدیگر متصل کنند و استفاده از گزینه‌های کم‌کربن را برای شهروندان آسان‌تر سازند. سالن خورشیدی دوچرخه در ایستگاه شمالی پاریس، نمونه‌ای از این رویکرد است که در آن، فضای نگهداری دوچرخه، تولید انرژی پاک و طراحی معماری سازگار با محیط زیست در قالب یک پروژه شهری گرد هم آمده‌اند.
این مجموعه در یکی از مهم‌ترین مراکز حمل‌ونقل ریلی پاریس شکل گرفته است؛ جایی که اتصال دوچرخه‌سواری به سفرهای ریلی می‌تواند به کاهش وابستگی به خودروهای شخصی و تسهیل رفت‌وآمد روزانه کمک کند. هدف پروژه صرفا ایجاد محلی برای پارک دوچرخه نیست، بلکه فراهم‌کردن شرایطی است که شهروندان بتوانند دوچرخه را به‌عنوان بخشی از سفر خود انتخاب کنند و برای ادامه مسیر، به شبکه حمل‌ونقل عمومی دسترسی داشته باشند.
سقفی که هم از دوچرخه‌ها محافظت می‌کند و هم انرژی تولید می‌کند
مهم‌ترین ویژگی این مجموعه، سقف سبک و خورشیدی آن است که با استفاده از شیشه‌های فتوولتائیک، نور خورشید را به انرژی الکتریکی تبدیل می‌کند. به این ترتیب، سطح پوشش بنا علاوه بر محافظت از دوچرخه‌ها در برابر شرایط جوی، به بخشی فعال از زیرساخت انرژی شهری تبدیل می‌شود.
این رویکرد، مفهوم استفاده چندمنظوره از سطوح ساختمانی را در معماری شهری تقویت می‌کند، به این معنا که سقف دیگر تنها عنصری برای پوشاندن فضا نیست و می‌تواند هم‌زمان در تولید انرژی تجدیدپذیر، کاهش وابستگی به منابع فسیلی و پشتیبانی از زیرساخت‌های حمل‌ونقل کم‌کربن نقش داشته باشد.
ساختار مجموعه با بهره‌گیری از تیرهای چوبی و اجزای فولادی گالوانیزه شکل گرفته است. تیرهای چوبی در الگویی متناوب و پروانه‌مانند روی سازه قرار گرفته‌اند و در بخش‌های مرتفع‌تر، امکان تعبیه نورگیرها را فراهم می‌کنند. ترکیب این عناصر، ضمن ایجاد پوششی سبک، به ورود نور طبیعی و شکل‌گیری فضایی روشن کمک می‌کند.
تهویه طبیعی نیز از ویژگی‌های طراحی این مجموعه است. جریان هوا در فضای داخلی برقرار می‌شود و نور از طریق سلول‌های خورشیدی و نورگیرهای سقف به داخل راه می‌یابد. در نتیجه، تامین شرایط مناسب برای استفاده روزمره از فضا، بدون اتکای کامل به سامانه‌های مکانیکی روشنایی و تهویه دنبال شده است.
استفاده دوباره از مصالح در معماری پایدار
یکی دیگر از جنبه‌های قابل‌توجه پروژه، توجه به استفاده مجدد از مصالح است. در طراحی نورگیرهای سقف، حدود ۴۰ قطعه شیشه بازیافتی از ساختار موسوم به «کرم‌مانند» مرکز پمپیدو در پاریس به کار گرفته شده است. این اقدام، نمونه‌ای از تلاش برای بازگرداندن مصالح موجود به چرخه استفاده و کاهش نیاز به تولید و مصرف منابع جدید به شمار می‌رود.
در رویکردهای جدید معماری پایدار، کاهش اثرات زیست‌محیطی ساختمان تنها به مصرف انرژی پس از بهره‌برداری محدود نمی‌شود؛ انتخاب مصالح، امکان استفاده مجدد از اجزا، ساده‌سازی ساخت‌وساز و کاهش مصرف منابع نیز اهمیت دارد. سالن خورشیدی دوچرخه پاریس با ترکیب سازه‌ای نسبتا ساده، مصالح چوبی و فلزی و اجزای بازیافتی، این ملاحظات را در طراحی خود منعکس می‌کند.
در این پروژه، انرژی‌های تجدیدپذیر نیز به‌عنوان بخشی از مصالح و اجزای معماری در نظر گرفته شده‌اند، نه تجهیزاتی که پس از تکمیل ساختمان به آن افزوده شوند. این نگاه می‌تواند در طراحی فضاهای عمومی آینده به‌ویژه ایستگاه‌های حمل‌ونقل، پایانه‌ها و پارکینگ‌های شهری، مورد توجه قرار گیرد.
ظرفیت نزدیک به ۱۲۰۰ دوچرخه در یک فضای عمومی
سالن جدید اکنون ظرفیت نگهداری نزدیک به ۱۲۰۰ دوچرخه را دارد و فضایی برای استفاده دوچرخه‌سواران در یکی از مراکز مهم حمل‌ونقل پاریس فراهم می‌کند. این ظرفیت، امکان ترکیب دوچرخه‌سواری با سفرهای ریلی را افزایش می‌دهد و می‌تواند استفاده از دوچرخه را برای مسیرهایی که پیمودن کامل آن‌ها با این وسیله دشوار است، عملی‌تر کند.
یکی از موانع استفاده روزمره از دوچرخه در شهرهای بزرگ، نبود محل امن و مناسب برای نگهداری آن در نزدیکی ایستگاه‌های حمل‌ونقل عمومی است. ایجاد فضاهای سرپوشیده در چنین نقاطی می‌تواند بخشی از این مانع را برطرف کند و به شهروندان اجازه دهد برای بخشی از مسیر از دوچرخه و برای ادامه سفر از قطار استفاده کنند.
این نوع اتصال میان شیوه‌های جابه‌جایی، از اصول مهم برنامه‌ریزی حمل‌ونقل یکپارچه محسوب می‌شود. در این الگو، دوچرخه، قطار و دیگر وسایل حمل‌ونقل عمومی به‌جای رقابت با یکدیگر، نقش‌های مکمل دارند و امکان انتخاب مسیرهای انعطاف‌پذیرتر را برای مسافران فراهم می‌کنند.
پاسخ به تغییرات اقلیمی از مقیاس یک ساختمان
طراحی سالن خورشیدی دوچرخه با اهداف برنامه اقلیمی پاریس و رویکردهای مرتبط با توسعه شهری زیست‌اقلیمی این شهر هم‌راستا است. این پروژه به دو چالش مرتبط با تغییرات اقلیمی توجه دارد: کاهش عوامل تشدیدکننده تغییرات اقلیمی از طریق توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر و حمل‌ونقل کم‌کربن، و سازگاری با شرایط محیطی از طریق طراحی متناسب با نیازهای ساختمان و کاربران.
البته میزان اثرگذاری چنین پروژه‌ای بر کاهش انتشار کربن به عواملی مانند مقدار واقعی برق تولیدشده، انرژی مصرفی مجموعه، میزان استفاده شهروندان از دوچرخه و جایگزین‌شدن سفرهای خودرویی بستگی دارد. با این حال، ترکیب تولید انرژی خورشیدی با زیرساخت دوچرخه‌سواری، ظرفیت آن را برای ایفای نقشی فراتر از یک فضای خدماتی معمولی افزایش می‌دهد.
اهمیت این رویکرد در آن است که اقدامات اقلیمی را از سطح طرح‌های کلان و اسناد برنامه‌ریزی به محیط روزمره شهروندان می‌آورد. سقفی که انرژی تولید می‌کند، فضایی که دوچرخه‌ها را در برابر باران و شرایط جوی محافظت می‌کند و موقعیتی که دسترسی به قطار را آسان‌تر می‌سازد، می‌توانند در کنار هم بخشی از تحول تدریجی نظام جابه‌جایی شهری باشند.
نظر شما