به گزارش خبرگزاری ایمنا، جنگ که می‌آید، زندگی فقط در صدای انفجارها و خبرهای تلخ خلاصه نمی‌شود؛ گاهی کودکی هم از روزهای معمولش جا می‌ماند. از بازی‌هایی که نیمه‌تمام می‌مانند، از قرارهای دوستانه‌ای که شکل نمی‌گیرند و از خنده‌هایی که زیر سایه نگرانی، کمتر به گوش می‌رسند.
برای کودکانی که باید جهان را با رنگ‌ها، قصه‌ها و رؤیاهایشان بشناسند، روزهای سخت جنگ می‌تواند معنایی فراتر از آنچه بزرگ‌ترها تجربه می‌کنند داشته باشد؛ روزهایی که بازگشت به زندگی عادی، خودش به آرزویی بزرگ تبدیل می‌شود.
اصفهان نیز روزهای دشوار جنگ را پشت‌سر گذاشت؛ شهری که پس از آن روزها، بیش از همیشه به فرصتی برای نفس کشیدن، دورهم جمع شدن و بازگشت به حال‌وهوای زندگی نیاز داشت. در چنین فضایی، از یازدهم مهر، سی‌وهشتمین جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان آغاز شد؛ رویدادی که قرار بود فیلم‌ها را به پرده سینما بیاورد، اما در عمل، قصه‌اش از سالن‌های نمایش فراتر رفت و به خیابان‌ها، فضاهای شهری و جمع‌های خانوادگی رسید.
از یازدهم تا شانزدهم مهر، اصفهان فقط میزبان یک جشنواره سینمایی نبود؛ شهر، بهانه‌ای تازه برای شادی پیدا کرده بود. کودکان و نوجوانان در برنامه‌های متنوع جشنواره شرکت کردند، خانواده‌ها همراه فرزندانشان به فضاهای شهری آمدند و برنامه‌های جانبی و جنگ‌های شادی، فرصتی ساخت تا زندگی برای چند روز، با صدای خنده بچه‌ها روایت شود؛ همان صدایی که در روزهای دشوار، شنیدنش برای خانواده‌ها معنایی فراتر از سرگرمی داشت.
جشنواره سال جاری ، نخستین رویداد بین‌المللی اصفهان پس از شرایط سخت جنگ بود؛ رویدادی که اهمیتش تنها به تعداد فیلم‌ها، میهمانان یا برنامه‌های اجرایی محدود نمی‌شد. آنچه طی این شش روز اهمیت داشت، فرصتی بود که برای حضور دوباره خانواده‌ها در شهر فراهم شد؛ برای کودکانی که می‌خواستند تماشاگر قصه‌ها باشند، در برنامه‌های شاد شرکت کنند و سهم خود را از روزهای روشن‌تر زندگی پس بگیرند.
۶ روزی که شهر، بهانه‌ای برای شادی داشت
جشنواره از سالن‌های سینما آغاز شد، اما در همان قاب نماند. برنامه‌های جانبی، اجراهای شاد و رویدادهای فرهنگی، فضای جشنواره را به بخش‌های مختلف شهر پیوند زد و کودکان را از جایگاه تماشاگران فیلم بیرون آورد و به متن رویداد برد.
در این میان، حضور خانواده‌ها اهمیت ویژه‌ای داشت. جشنواره فرصتی بود تا والدین و فرزندانشان کنار یکدیگر ساعاتی را بیرون از روزمرگی‌ها بگذرانند؛ برنامه‌ای را تماشا کنند، در یک فضای جمعی شادی را تجربه کنند و در شهری که روزهای سختی را پشت‌سر گذاشته بود، دوباره بهانه‌ای برای دورهم بودن داشته باشند.
برای کودکان، شادی به‌تنهایی اتفاقی بزرگ و پیچیده نیست؛ گاهی یک اجرای پرهیجان، یک برنامه گروهی، دیدن دوستان و هم‌سالان یا حضور در فضایی که برای آن‌ها طراحی شده است، می‌تواند خاطره‌ای ماندگار بسازد. ارزش رویدادهایی همچون جشنواره کودک نیز در همین تجربه‌هاست؛ در اینکه شهر برای چند روز، کودکان را نه حاشیه‌نشین برنامه‌های بزرگسالان، بلکه مخاطبان اصلی خود بداند.
از موکب‌های شهر تا حیاط مدرسه؛ شادی برای کودکان در گوشه‌گوشه «شهر زندگی»
کنار برنامه‌های فرهنگی و هنری جشنواره، گرامیداشت یاد دانش‌آموزان شهید استان اصفهان نیز جایگاه ویژه‌ای در برنامه‌های سال جاری داشت؛ استانی که بیش از ۹۰ دانش‌آموز شهید را تقدیم کرده است.
در همین راستا، هم‌زمان با برگزاری جشنواره، حامد مدرس و احسان مهدی در ۲۰ موکب شاخص شهر به اجرای برنامه پرداختند تا یاد این دانش‌آموزان در کنار لحظاتی از شادی و همدلی زنده نگه داشته شود، همچنین ۶۰ برنامه شادپیمایی در مدارس مقطع دبستان برگزار شد تا پیام جشنواره به فضای مدارس نیز برسد و کودکان بیشتری در این رویداد مشارکت کنند.
این برنامه‌ها تلاشی بود برای پیوند دادن نشاط کودکانه با پاسداشت یاد دانش‌آموزانی که فرصت ادامه زندگی و تجربه روزهای شاد کودکی از آن‌ها گرفته شد.
جشنواره فقط فیلم نبود؛ فرصتی برای بازگشت به زندگی شهری بود
یکی از ظرفیت‌های مهم جشنواره سال جاری، پیوند میان سینما و فضاهای عمومی شهر بود. برنامه‌های جانبی و جنگ‌های شادی، تجربه جشنواره را از تماشای فیلم فراتر برد و بهانه‌ای برای حضور شهروندان در جمع‌های فرهنگی و خانوادگی فراهم کرد.
این اتفاق از آن جهت اهمیت دارد که نشاط شهری تنها با برگزاری برنامه‌های پرشمار شکل نمی‌گیرد؛ مهم آن است که شهروندان بتوانند در این برنامه‌ها مشارکت کنند، خانواده‌ها امکان حضور در کنار یکدیگر را داشته باشند و کودکان احساس کنند شهر برای بازی، خلاقیت و شادی آن‌ها نیز جا دارد.
جشنواره کودک در چنین بستری، بیش از یک رویداد سینمایی معنا پیدا می‌کند. این جشنواره می‌تواند میان سینما، خانواده، محله و فضای شهری ارتباط برقرار کند؛ ارتباطی که اگر در طول سال نیز ادامه پیدا کند، از محدوده یک مناسبت فرهنگی فراتر خواهد رفت و به بخشی از برنامه زندگی شهر تبدیل می‌شود.
شش روز برگزاری جشنواره، به‌تنهایی نمی‌تواند همه آثار روزهای دشوار را از ذهن کودکان پاک کند و قرار هم نیست یک رویداد فرهنگی جایگزین همه نیازهای آن‌ها شود، اما می‌تواند فرصتی برای تجربه شادی جمعی، تقویت ارتباطات اجتماعی و ساختن خاطراتی تازه باشد؛ خاطراتی که کنار تجربه‌های تلخ گذشته، امکان نگاه کردن به روزهای پیش‌رو را نیز فراهم می‌کنند.
رؤیاهای کودکان، فراتر از پرده نقش‌جهان
شعار سی‌وهشتمین جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان، «رویاهای کودکان بر پرده نقش‌جهان» بود؛ شعاری که معنای آن را می‌توان فراتر از سالن‌های سینما جست‌وجو کرد. رؤیای کودکان تنها در فیلم‌هایی که تماشا می‌کنند شکل نمی‌گیرد؛ این رؤیاها به شهری هم نیاز دارند که امکان تجربه، مشارکت، بازی و حضور امن و شاد را برای آن‌ها فراهم کند.
از این منظر، جشنواره زمانی به هدف بلندمدت خود نزدیک‌تر می‌شود که دستاوردهای آن به روزهای برگزاری محدود نماند. استمرار برنامه‌های فرهنگی کودک‌محور، تقویت ارتباط جشنواره با محله‌ها و فراهم کردن فرصت‌های بیشتر برای حضور خانواده‌ها می‌تواند این رویداد را به یکی از ظرفیت‌های پایدار فرهنگی اصفهان تبدیل کند.
اصفهان طی این شش روز، تجربه‌ای از پیوند سینما و زندگی شهری را پشت‌سر گذاشت؛ تجربه‌ای که ارزش آن تنها با مرور برنامه‌های اجراشده سنجیده نمی‌شود، بلکه باید دید چگونه می‌توان زمینه تداوم آن را فراهم کرد.
امضای تفاهم‌نامه‌ای برای فردای جشنواره
شانزدهم مهر، هم‌زمان با برگزاری آیین اختتامیه سی‌وهشتمین جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان، تفاهم‌نامه تشکیل دبیرخانه دائمی جشنواره میان بنیاد سینمایی فارابی و شهرداری اصفهان به امضا رسید؛ توافقی که پس از دو سال پیگیری، با حضور سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، و مهدی جمالی‌نژاد، استاندار اصفهان، نهایی شد.
امضای این تفاهم‌نامه می‌تواند نقطه عطفی در مسیر میزبانی اصفهان باشد، چراکه دائمی شدن دبیرخانه، زمینه برنامه‌ریزی مستمرتر برای دوره‌های آینده و تقویت ارتباط میان جشنواره و ظرفیت‌های فرهنگی شهر را فراهم می‌کند، البته ماندگاری این دستاورد، به چگونگی اجرای توافق، تداوم حمایت‌ها و تبدیل برنامه‌های جشنواره به فعالیت‌هایی فراتر از روزهای برگزاری وابسته است.
دبیرخانه دائمی زمانی اهمیت واقعی خود را نشان می‌دهد که فاصله میان دو دوره جشنواره، به دوره‌ای برای برنامه‌ریزی، آموزش، حمایت از تولید آثار کودک و نوجوان و گسترش فعالیت‌های فرهنگی تبدیل شود؛ مسیری که می‌تواند سهم اصفهان را در سینمای کودک و نوجوان کشور پررنگ‌تر کند.
قصه‌ای که نباید با پایان جشنواره تمام شود
شانزدهم مهر، سی‌وهشتمین جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان به پایان رسید؛ اما آنچه از این شش روز در ذهن شهر باقی می‌ماند، تنها نام فیلم‌ها و برنامه‌های اجراشده نیست. حضور خانواده‌ها، مشارکت کودکان و نوجوانان و شکل گرفتن فرصت‌هایی برای شادی جمعی، بخشی از تجربه‌ای بود که می‌تواند برای اصفهان ادامه پیدا کند.
شهرها فقط با خیابان‌ها، ساختمان‌ها و پروژه‌های عمرانی زنده نمی‌مانند؛ کیفیت زندگی شهری به فرصت‌هایی هم وابسته است که برای ارتباط، فرهنگ، بازی و نشاط شهروندان فراهم می‌شود. کودکان نیز در این میان، به فضایی بیش از مدرسه و خانه نیاز دارند؛ به شهری که آن‌ها را ببیند، صدایشان را بشنود و برای شادی و رشدشان برنامه داشته باشد.
جشنواره سال جاری در روزهایی برگزار شد که بازگشت به حال‌وهوای عادی زندگی، اهمیتی دوچندان پیدا کرده بود. در این شش روز، اصفهان میزبان رویدادی شد که سینما را با حضور خانوادگی و برنامه‌های شاد شهری پیوند داد و در پایان، با امضای تفاهم‌نامه دبیرخانه دائمی، گامی برای تداوم این مسیر برداشت.
حالا پرسش اصلی این است که چگونه می‌توان این تجربه را به فرصتی ماندگار تبدیل کرد؛ چگونه می‌توان کاری کرد که شادی کودکان، تنها به شش روز مهر محدود نماند و برنامه‌های فرهنگی شهر در تمام طول سال، سهمی برای رؤیاهای نسل آینده داشته باشند.
جشنواره به پایان رسیده است، اما اگر قرار باشد میراث واقعی آن در اصفهان باقی بماند، باید از قاب‌های سینما بیرون بیاید و در زندگی روزمره شهر ادامه پیدا کند؛ در محله‌ها، در فضاهای عمومی و در فرصت‌هایی که به کودکان اجازه می‌دهد کودکی کنند، چراکه شهری که صدای خنده کودکان در آن شنیده می‌شود، فقط میزبان یک جشنواره نیست؛ شهری است که برای آینده خود نیز جا باز می‌کند.
نظر شما