به گزارش خبرگزاری ایمنا، بازی‌های آسیایی آیچی ـ ناگویا ۲۰۲۶ در شرایطی به پایان رسید که شمشیربازان ایران در اسلحه سابر به مصاف رقبای آسیایی خود رفتند و علی پاکدامن توانست با کسب مدال برنز انفرادی، تنها مدال شمشیربازی ایران در این دوره از بازی‌ها را به دست آورد؛ محمد فتوحی نیز دیگر نماینده ایران در بخش انفرادی سابر آقایان بود و نجمه سازنجیان در بخش انفرادی سابر بانوان به میدان رفت، در رقابت‌های تیمی آقایان نیز تیم ایران با ترکیب علی پاکدامن، محمد فتوحی، نیما زاهدی و طاها کارگرپور حضور داشت، اما با شکست مقابل ژاپن میزبان از صعود به مرحله نیمه‌نهایی بازماند.
در کنار نتایج ورزشکاران، کیفیت داوری، نحوه نظارت بر قضاوت‌ها و تأثیر تصمیم‌های داوران بر سرنوشت مسابقات، از موضوعات مهم این دوره بود، رضا پیکرآرا، داور بین‌المللی شمشیربازی ایران، در بازی‌های آسیایی ناگویا قضاوت دیدار فینال سابر تیمی آقایان میان کره‌جنوبی و ژاپن را بر عهده داشت؛ مسابقه‌ای حساس که با قهرمانی کره جنوبی به پایان رسید؛ پیکرآرا که پیش‌تر نیز به‌عنوان بهترین داور شمشیربازی آسیا در فاصله سال‌های ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۴ انتخاب شده است، در گفت‌وگو با ایمنا درباره سطح داوری در ناگویا، شرایط قضاوت‌ها در رقابت‌های شمشیربازان ایران، تغییرات قوانین این رشته و وضعیت داوری کشور صحبت کرده است که مشروح آن را در ادامه می‌خوانید:
ایمنا: سطح داوری رقابت‌های شمشیربازی بازی‌های آسیایی ناگویا را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
پیکرآرا: از نظر من، کیفیت داوری در این دوره، در مقایسه با چنددوره گذشته و به‌ویژه سال‌های اخیر، بسیار بهتر بود، شکایت تیم‌ها نیز به شکل محسوسی کمتر شده و این مسئله به‌ویژه در اسلحه سابر بیشتر به چشم می‌آمد؛ در این دوره، فدراسیون جهانی نیز نظارت بیشتری بر روند برگزاری مسابقات داشت، طبق شنیده‌های من، فهرست اولیه داوران و حتی کادر اجرایی تغییراتی داشت تا رقابت‌ها به کیفیت مطلوب‌تری برسند، اما در مجموع در رقابت‌های قهرمانی جهان و المپیک، تقریباً اکثر داوران از تجربه بسیار بالایی برخوردارند و از فیلترهای سخت‌گیرانه‌ای عبور می‌کنند تا به سطح قضاوت در این مسابقات برسند.
در مقابل، در رقابت‌هایی مانند قهرمانی آسیا و بازی‌های آسیایی، معمولاً داوران به دو گروه تقسیم می‌شوند، گروه نخست داوران بسیار باتجربه‌ای هستند که سابقه طولانی دارند و گروه دوم داورانی هستند که در سطح قابل قبولی قرار دارند، اما به اندازه گروه نخست تجربه ندارند؛ در این دوره نیز این دو سطح از تجربه داوری را مشاهده کردم، در هر اسلحه، حدود سه تا چهار داور بسیار باتجربه حضور داشتند که سابقه قضاوت در رقابت‌های قهرمانی جهان یا المپیک را داشتند و سایر داوران نیز در سطح قابل قبولی بودند، اما تجربه آن‌ها به اندازه گروه نخست نبود.
به نظر من، مدیریتی که در زمینه نظارت بر داوران انجام شد نیز مطلوب بود، برای مثال، در اسلحه سابر، با توجه به اینکه به گفته خود کمیته فنی چهار داور بسیار باتجربه حضور داشتند، رقابت‌ها به‌جای برگزاری هم‌زمان روی هشت پیست، روی چهار پیست برگزار شد تا بیشتر از داوران باتجربه به‌عنوان داور اصلی استفاده کنند و میزان اعتراض‌ها و شکایت‌ها به حداقل برسد.
درصورتی که در رقابت‌های اسلحه فلوره و اپه به‌صورت هم‌زمان روی هشت پیست برگزار می‌شد، زیرا تعداد داوران باتجربه در این دو اسلحه بیشتر بود، در نحوه مدیریت و برنامه‌ریزی مسابقات نیز تلاش شده بود تا با توجه به ظرفیت داوری هر اسلحه، شرایطی فراهم شود که کمترین اعتراض و شکایت به وجود بیاید؛ این مسئله چیزی بود که خودم هم احساس کردم و هم در جریان مسابقات شاهد آن بودم، به نظر من، در مجموع، کیفیت داوری این دوره نسبت به دوره‌های گذشته کیفیت بهتری داشت.
البته برای رسیدن به ارزیابی جامع‌تر، باید نظر ورزشکاران، مربیان و سرپرستان تیم‌های شرکت‌کننده را نیز جویا شد، مسلماً تیمی که بازنه است، ممکن است بخشی از نارضایتی خود را متوجه داوری کند، اما در مجموع و با توجه به نتایج مسابقات نیز به نظر من نتایج عادلانه بود و کشورهای صاحب قدرت در هر اسلحه توانستند بیشترین مدال‌ها را به دست بیاورند.
ایمنا: در المپیک گذشته، موضوع ناداوری و تأثیر برخی تصمیم‌های داوران بر عملکرد تیم ملی شمشیربازی ایران مورد توجه قرار گرفت؛ آیا در رقابت‌های ناگویا نیز چنین شرایطی وجود داشت و قضاوت‌ها تا چه اندازه بر عملکرد نمایندگان ایران تأثیر گذاشت؟
پیکرآرا: درباره ناعدالتی و قضاوت‌های اشتباهی که به‌ویژه در تورنمنت‌های گذشته و به ضرر تیم ایران شاهد بودیم، باید بگویم که در این مسابقات، با توجه به صحبت‌هایی که بعد از رقابت‌ها با تعدادی از بازیکنان و برخی اعضای کادر اجرایی داشتم و همچنین آنچه خودم در جریان مسابقات مشاهده کردم، برخی ضربات اشتباه، به‌ویژه در اسلحه سابر، قضاوت شد؛ با این حال، به نظر نمی‌رسید این اتفاق‌ها عامدانه باشند، چنین اشتباهاتی برای هر دو طرف رخ می‌داد و در نتیجه نهایی، به اعتقاد من، تأثیر تعیین‌کننده‌ای بر نتیجه نهایی نداشت.
در بخش تیمی نیز، در آخرین مسابقه تیم ایران که نتیجه را واگذار کرد، قضاوت‌ها را به آن اندازه ناعادلانه ندیدم، در رقابت‌های انفرادی نیز، چه در دور جدول مقدماتی و چه در دور حذفی و مراحلی که بازیکنان ما در آن‌ها به میدان رفتند و شکست خوردند، به نظر من نمی‌توان گفت که ناعدالتی خاصی اتفاق افتاده است، این احساس را درباره بسیاری از تیم‌های دیگر نیز داشتم؛ یعنی در مجموع، به نظر من در این دوره از مسابقات کمترین میزان اشتباه وجود داشت.
با توجه به اینکه خودم نیز جزو کادر داوری بودم، از نزدیک شاهد روند نظارت بر عملکرد داوران بودم، جلسات منظمی به‌صورت روزانه برگزار می‌شد و نظارت شدیدی بر عملکرد داوران وجود داشت؛ در این جلسات، بارها تأکید می‌شد که داوران باید بیشترین تمرکز را داشته باشند و تلاش کنند تا در قضاوت‌های خود مرتکب اشتباه نشوند، همچنین همواره تأکید می‌شد که مجموع مدال‌ها برای کشورها اهمیت زیادی دارد؛ چراکه در مجموع، مدال‌های کسب‌شده در بازی‌های آسیایی، مانند المپیک، در محاسبه جایگاه کشورها اهمیت دارند.
حتی شاهد بودم داورانی که سهواً اشتباهی مرتکب می‌شدند یا تصمیم درستی نمی‌گرفتند، در دور بعدی به‌عنوان داور اصلی انتخاب نمی‌شدند یا حتی از ادامه داوری در همان روز و روزهای بعد محروم می‌شدند، به هر حال، تلاش می‌شد شرایط به‌گونه‌ای مدیریت شود که بهترین اتفاق از نظر کیفیت قضاوت‌ها رخ دهد.
البته باید توجه داشت که به‌ویژه در اسلحه سابر، سرعت اجرای ضربات بسیار بالا است و گاهی دیدگاه داوران درباره یک حرکت متفاوت است، اگر داور تجربه کافی یا تمرکز لازم را نداشته باشد، این اشتباه اجتناب‌ناپذیر خواهد بود؛ با این حال، اگر بخواهم بگویم در این دوره ناعدالتی قابل توجهی، به‌ویژه علیه تیم ملی ایران، اتفاق افتاد، با توجه به صحبت‌هایی که با خود بازیکنان داشتم و آنچه در جریان مسابقات مشاهده کردم، چنین نظری ندارم.
ایمنا: آیا قوانین شمشیربازی نسبت به سال گذشته تغییراتی داشته است؟ این تغییرات چه تأثیری بر روند مسابقات و نحوه قضاوت‌ها می‌گذارد؟
پیکرآرا: فدراسیون جهانی شمشیربازی هر سال تلاش می‌کند تغییراتی در قوانین ایجاد کند تا این قوانین بهبود پیدا کنند و به‌ویژه برای تماشاگرانی که آشنایی تخصصی با این رشته ندارند، قابل‌فهم‌تر شوند؛ بخشی از این تغییرات بر اساس پیشنهاد فدراسیون‌های ملی انجام می‌شود و بخشی دیگر نیز با توجه به اتفاقاتی که در جریان مسابقات رخ می‌دهد و پیشنهادهایی که از سوی کمیته‌های فعال ارائه می‌شود، مورد بررسی قرار می‌گیرد، فدراسیون جهانی تلاش می‌کند از این طریق قوانین را بهبود دهد و سطح مسابقات را ارتقا ببخشد.
برای مثال، در دوره‌های گذشته، اگر بازیکنی حمله خود را از دست می‌داد و شمشیرش را رها می‌کرد، به طور معمول با کارت زرد جریمه می‌شد، اما این اتفاق امتیازی برای بازیکن مقابل به همراه نداشت و در نتیجه، بازیکنی که شمشیرش را رها کرده بود، دوباره فرصت ادامه رقابت را پیدا می‌کرد.
فدراسیون جهانی در قوانین جدیدی که طی چند سال اخیر اعمال کرده است، این موضوع را تغییر داد و بر اساس این تغییر، اگر داور تشخیص دهد که بازیکن به طور عمد و پس از ازدست‌دادن حمله، شمشیر خود را رها کرده است، باید به او کارت قرمز نشان دهد؛ یعنی بازیکن مقابل یک امتیاز دریافت می‌کند.
تغییرات دیگری نیز در بخش‌های مختلف قوانین انجام می‌شود و فدراسیون جهانی تلاش می‌کند با این تغییرات، سطح مسابقات را بهبود دهد، برای مثال، تغییراتی در نحوه محاسبه زمان و برخورد با شرایطی که در جریان مسابقه ضربه‌ای به بدن وارد نمی‌شود نیز اعمال شده است، این تغییرات از جمله در بازی‌های آسیایی مورد توجه قرار گرفت و هدف آن‌ها فعال‌تر و جذاب‌تر شدن مسابقات، به‌ویژه برای بینندگان تلویزیونی، بود.
در گذشته، زمانی که در طول یک دقیقه ضربه‌ای به بدن وارد نمی‌شد، ابتدا کارت زرد داده می‌شد و پس از آن، در مراحل بعدی، کارت قرمز و در دقیقه سوم کارت مشکی در نظر گرفته می‌شد، در قوانین جدید، کارت زرد در این روند حذف شده و مستقیماً کارت قرمز داده می‌شود؛ بنابراین، یک مرحله یک‌دقیقه‌ای از این روند کم شده است، این تغییر باعث می‌شود مسابقه پویاتر باشد و برای بیننده تلویزیونی جذابیت بیشتری پیدا کند، در مجموع، فدراسیون جهانی هر سال تلاش می‌کند چنین تغییراتی را برای بهبود قوانین و افزایش جذابیت مسابقات اعمال کند.
ایمنا: با نزدیک شدن به آغاز لیگ شمشیربازی ایران، سطح داوری کشور را چگونه ارزیابی می‌کنید؟ داوران ایرانی از نظر دانش فنی و تجربه بین‌المللی در چه جایگاهی قرار دارند؟
پیکرآرا: سطح داوری ایران هر سال نسبت به سال گذشته بهتر می‌شود و برای این پیشرفت می‌توان چند دلیل مطرح کرد، نخست اینکه هر سال شاهد برگزاری تعداد بیشتری از مسابقات هستیم، در نتیجه، داوران بیشتری برای قضاوت در رقابت‌ها حضور پیدا می‌کنند و فرصت بیشتری برای کسب تجربه دارند، این مسئله باعث می‌شود تجربه عملی داوران افزایش پیدا کند.
از طرف دیگر، فدراسیون جهانی و کمیته داوران ایران تلاش می‌کنند اطلاعات بروز دنیا در اختیار داوران کشور قرار بگیرد، بروزرسانی دانش مربوط به قوانین و شیوه‌های داوری، یکی از موضوعات مهم در ارتقای سطح فنی داوران است؛ موضوع دیگری که می‌توانیم به‌وضوح مشاهده کنیم، افزایش تعداد افرادی است که در آزمون‌های بین‌المللی داوری شرکت می‌کنند، در سال‌های اخیر، تعداد قابل توجهی از داوران ایرانی، آقایان و بانوان، توانسته‌اند در این آزمون‌ها موفق شوند و مدرک بین‌المللی داوری خود را دریافت کنند.
اگر به فهرست داوران بین‌المللی نیز نگاه کنیم، متوجه می‌شویم که تعداد داوران ایرانی حاضر در این فهرست نسبت به سال‌های گذشته افزایش پیدا کرده است، همچنین داوران ایرانی، در دوبخش آقایان و بانوان، برای قضاوت در مسابقات بین‌المللی دعوت می‌شوند؛ این رشد در بخش بانوان نیز به طور ویژه قابل مشاهده است، در سال‌های اخیر، تعداد بیشتری از داوران خانم توانسته‌اند مدارک بین‌المللی دریافت کنند و حضور آن‌ها در رقابت‌های بین‌المللی نیز افزایش یافته است.
البته همچنان به کار بیشتری نیاز داریم و کسب تجربه باید ادامه پیدا کند، بروزرسانی اطلاعات نیز باید به‌صورت مستمر دنبال شود، اما می‌توانم بگویم که ایران از نظر داوری، چه در قاره آسیا و چه در سطح جهانی، جزو کشورهای صاحب‌نام به شمار می‌رود و داوران خوبی داریم که مسابقات را قضاوت می‌کنند.
طبیعتاً وقتی کشوری داوران بین‌المللی سطح بالایی در اختیار داشته باشد و تعداد بیشتری از داوران آن بتوانند آزمون‌های بین‌المللی را با موفقیت پشت‌سر بگذارند، این موضوع بر سطح داوری داخلی نیز تأثیرگذار خواهد بود، تجربه‌ای که داوران در مسابقات بین‌المللی به دست می‌آورند، مسلماً در کیفیت داوری داخلی کشور نیز تأثیر دارد.
ایمنا: در سال گذشته اتفاق قابل توجهی رخ داد و تعدادی از داوران خانم در رقابت‌های لیگ آقایان شمشیربازی قضاوت کردند؛ این اتفاق را چگونه ارزیابی می‌کنید و حضور بانوان در قضاوت مسابقات آقایان چه تأثیری بر توسعه داوری کشور دارد؟
پیکرآرا:با توجه به هماهنگی‌هایی که انجام شد و بستری که برای این موضوع فراهم آمد، در سال گذشته شاهد بودیم که تعدادی از داوران خانم کشورمان در رقابت‌های آقایان قضاوت کردند؛ البته پیش از این نیز، به‌صورت محدودتر و در سطوح پایین‌تر، تجربه قضاوت بانوان در مسابقات آقایان وجود داشت، اما در سال گذشته، در رقابت‌های بسیار مهمی مانند لیگ کشوری و مسابقات قهرمانی کشور، داوران خانم توانستند حتی در سطوح بالاتر نیز قضاوت‌های بسیار خوبی ارائه دهند.
به نظر من، این اتفاق نه‌تنها باعث افزایش سطح داوری بانوان در کشور می‌شود، بلکه به رقابت‌های آقایان نیز کمک می‌کند، هرچه تعداد داوران باتجربه، متخصص و فنی در مسابقات بیشتر باشد، کیفیت رقابت‌ها نیز افزایش پیدا می‌کند، امیدوارم در آینده شاهد تداوم این روند و حضور گسترده‌تر داوران خانم در رقابت‌های آقایان باشیم.
همان‌طور که در بخش قبلی صحبت‌هایم گفتم، در مقایسه با سال‌های قبل، داوران خانم ایرانی فرصت بیشتری برای شرکت در آزمون‌های بین‌المللی داوری پیدا کرده‌اند و توانسته‌اند این آزمون‌ها را با موفقیت پشت‌سر بگذارند؛ تعداد زیادی از آن‌ها مدارک داوری بین‌المللی دریافت کرده‌اند و حتی برای قضاوت در رقابت‌های جهانی و مسابقاتی که زیر نظر فدراسیون بین‌المللی شمشیربازی برگزار می‌شوند، دعوت شده‌اند.
این داوران در رقابت‌های بین‌المللی نیز حضور پیدا کرده‌اند و شاهد قضاوت‌های بسیار خوبی از سوی آن‌ها بوده‌ایم، امیدوارم این اتفاق در آینده در سطح گسترده‌تری ادامه پیدا کند و فرصت‌های بیشتری برای حضور و فعالیت حرفه‌ای داوران خانم ایرانی در مسابقات داخلی و بین‌المللی فراهم شود.
نظر شما