به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، سیل در سال ۲۰۲۶ به یکی از مهم‌ترین تهدیدهای طبیعی برای کلان‌شهرهای جهان تبدیل شده است. افزایش بارش‌های شدید، بالا آمدن سطح دریا، نشست زمین، توسعه سریع شهری، از بین‌رفتن تالاب‌ها و زمین‌های طبیعی، موجب شده است خطر سیلاب در بسیاری از شهرهای دنیا افزایش پیدا کند. پژوهش‌های جدید نشان می‌دهد که خطر فقط به سیلاب‌های بسیار کمیاب، محدود نمی‌شود و سیلاب‌های مکرر و کم‌شدت نیز می‌توانند به‌ویژه در شهرهای پرجمعیت آسیا، آفریقا و مناطق ساحلی اروپا، خسارت اقتصادی و اجتماعی بزرگی ایجاد کنند.
جاکارتا، اندونزی
جاکارتا یکی از شناخته‌شده‌ترین شهرهای جهان از نظر آسیب‌پذیری در برابر سیل است. موقعیت کم‌ارتفاع، نزدیکی به دریا، بارش‌های شدید، شبکه رودخانه‌ای و نشست زمین، مجموعه‌ای از عوامل را ایجاد کرده‌اند که خطر سیلاب را در این شهر، افزایش می‌دهند، همچنین توسعه سریع شهری نیز موجب شده است بسیاری از سطوح طبیعی که پیش‌تر آب باران را جذب می‌کردند، به ساختمان و خیابان تبدیل شوند.
پژوهش‌های سال ۲۰۲۶ درباره شهرهای ساحلی نیز جاکارتا را در گروه شهرهایی قرار می‌دهد که رشد شهری آینده آن‌ها باید با مدیریت جدی خطر سیل، همراه باشد. در واقع مشکل جاکارتا فقط سیلاب نیست. بارش شدید می‌تواند هم‌زمان با بالا آمدن آب دریا و طغیان رودخانه‌ها، اتفاق بیفتد و فشار زیادی بر سیستم زهکشی شهر وارد کند. به همین دلیل، راهکارهای آینده این شهر باید ترکیبی از زیرساخت‌های ضدسیل، مدیریت رودخانه‌ها، حفظ مناطق جذب‌کننده آب و کنترل توسعه در مناطق کم‌ارتفاع باشد.
داکا، بنگلادش
داکا یکی از بزرگ‌ترین شهرهای جنوب آسیا و نمونه‌ای مهم شهری است که رشد سریع جمعیت در آن با خطر سیلاب، ترکیب شده است. این شهر در منطقه‌ای کم‌ارتفاع و نزدیک به شبکه وسیعی از رودخانه‌ها واقع شده است که این موقعیت جغرافیایی، آن را در معرض سیلاب رودخانه‌ای و آب‌گرفتگی ناشی از بارندگی، قرار می‌دهد. افزایش ساخت‌وساز و تبدیل زمین‌های طبیعی و کشاورزی به مناطق شهری نیز ظرفیت طبیعی منطقه را برای جذب آب، کاهش داده است. در مطالعات سال ۲۰۲۶ ، اهمیت داکا از این جهت است که خطر آینده آن فقط به تغییرات آب‌وهوایی وابسته نیست، بلکه شیوه توسعه شهر نیز نقش بسیار مهمی دارد. اگر مناطق جدید در زمین‌های کم‌ارتفاع و مسیرهای طبیعی آب ساخته شوند، حتی سرمایه‌گذاری‌های بزرگ در زیرساخت نیز ممکن است نتوانند تمام خطر را کاهش دهند، بنابراین برنامه‌ریزی فضایی و جلوگیری از ساخت‌وساز در پهنه‌های سیلابی، از مهم‌ترین اقدامات برای آینده داکا خواهد بود.
هوشی‌مین، ویتنام
هوشی‌مین یکی از شهرهایی است که سال ۲۰۲۶ شواهد بسیار روشنی از افزایش فشار سیلاب بر مناطق شهری آن دیده می‌شود. این شهر در منطقه‌ای کم‌ارتفاع و دلتاگونه قرار گرفته است و رودخانه‌های سایگون و دونگ نای، بارندگی‌های شدید و جزرومد، در شکل‌گیری خطر سیلاب نقش دارند. نتایج پژوهش منتشرشده در سال ۲۰۲۶ نشان می‌دهد سیلاب بارندگی، رودخانه‌ای و ساحلی، هر سه می‌توانند خسارت قابل‌توجهی در این شهر ایجاد کنند. در ماه سپتامبر ۲۰۲۶، ترکیب بارش شدید و مد بالا، موجب آب‌گرفتگی بخش‌هایی از شهر شد. در واقع نشست زمین نیز این مشکل را تشدید می‌کند و کنار افزایش سطح دریا، فشار بیشتری بر زیرساخت‌های قدیمی زهکشی آن وارد می‌کند.
لاگوس، نیجریه
لاگوس یکی از مهم‌ترین شهرهای آفریقا و یکی از نمونه‌های برجسته افزایش خطر سیلاب در اثر رشد سریع شهری است. نتایج پژوهش منتشرشده در سال ۲۰۲۶ با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای، مدل‌های بارش، رواناب و پیش‌بینی تغییر کاربری زمین، نشان داده است که سطح مناطق ساخته‌شده لاگوس، به‌شدت افزایش‌یافته است و هم‌زمان بخش‌هایی از جنگل‌ها و پهنه‌های آبی، کاهش پیدا کرده‌اند. این تغییرات، ظرفیت طبیعی شهر را برای مقابله با سیلاب، کاهش داده است. این مطالعه نشان می‌دهد که تا سال ۲۰۵۰ در یک سناریوی شدید، حدود ۲۳۶ هزار هکتار از مناطق ساخته‌شده می‌تواند تحت‌تأثیر سیلاب شدید قرار گیرد. پژوهش دیگری که در سال ۲۰۲۶ منتشر شد، نشان می‌دهد شدت بارش‌های فصل مرطوب در دوره‌های اخیر افزایش‌یافته است و ضعف زیرساخت و سیستم هشدار می‌تواند حتی بارندگی‌های متوسط را به سیلاب جدی تبدیل کند.
دارالسلام، تانزانیا
دارالسلام از سریع‌ترین شهرهای درحال‌رشد آفریقا است و موقعیت ساحلی آن موجب شده است با چند نوع خطر سیلاب، روبه‌رو باشد. این شهر علاوه بر سیلاب ساحلی، در معرض آب‌گرفتگی ناشی از بارندگی و سیلاب‌های ترکیبی قرار دارد. پژوهش بین‌قاره‌ای منتشرشده در سال ۲۰۲۶، دارالسلام را در میان شهرهایی قرار می‌دهد که توسعه شهری آینده آن‌ها می‌تواند میزان جمعیت و دارایی‌های در معرض سیلاب را افزایش دهد. چالش اصلی دارالسلام این است که رشد شهری در بعضی مناطق، سریع‌تر از توسعه زیرساخت‌های مدیریت آب، اتفاق افتاده است. گسترش ساخت‌وساز در زمین‌های کم‌ارتفاع و نزدیک به مسیرهای آب، می‌تواند خطر آینده را بیشتر کند، بنابراین حفاظت از مناطق طبیعی، ارتقای شبکه زهکشی و هدایت توسعه شهری به مناطق کم‌خطرتر، از اقدامات کلیدی برای کاهش آسیب‌پذیری این شهر است.
ونیز، ایتالیا
ونیز یکی از مهم‌ترین نمونه‌های اروپایی در زمینه خطر سیلاب است. این شهر به‌دلیل موقعیت جزیره‌ای و ارتفاع بسیار پایین بخش‌هایی از آن، در برابر افزایش سطح آب دریای آدریاتیک، آسیب‌پذیر است. پژوهش منتشرشده در آوریل ۲۰۲۶ نشان داده است که افزایش سطح دریا می‌تواند محدودیت‌های جدی برای راهکارهای کنونی حفاظت از ونیز، ایجاد کند. بیش از نیمی از شهر در سال ۲۰۲۰ تنها حدود ۰.۸ تا ۱.۲ متر بالاتر از سطح متوسط دریا قرار داشت. سیستم حفاظتی MoSE که از سال ۲۰۲۰ برای جلوگیری از ورود آب‌های بسیار مرتفع به تالاب استفاده می‌شود، نقش مهمی در کاهش خطر داشته است، اما تحقیقات جدید نشان می‌دهند که در صورت ادامه افزایش سطح دریا، اقدامات بیشتری در بلندمدت لازم خواهد بود. بر اساس سناریوهای بررسی‌شده، بدون سازه‌های دفاعی، افزایش سطح دریا، می‌تواند تا پایان قرن، بخش بسیار بزرگی از مرکز تاریخی ونیز را در زمان مدهای بسیار بالا، در معرض آب‌گرفتگی قرار دهد.
سورابایا، اندونزی
سورابایا در ساحل شمالی جاوه قرار گرفته و به‌دلیل ترکیب موقعیت ساحلی، رودخانه‌ها و توسعه شهری، در معرض چند نوع سیلاب قرار دارد. پژوهش بین‌المللی سال ۲۰۲۶ درباره رشد شهری و خطر سیلاب، این شهر را در میان مناطقی قرار می‌دهد که توسعه آینده می‌تواند بخش بیشتری از زمین‌های شهری را وارد محدوده خطر کند. در سناریوهای بررسی‌شده، سورابایا می‌تواند در دهه‌های آینده با افزایش قابل‌توجه مناطق در معرض سیلاب ساحلی و رودخانه‌ای مواجه شود. این موضوع اهمیت برنامه‌ریزی پیشگیرانه را افزایش می‌دهد، زیرا ساخت محله‌های جدید در مناطق کم‌ارتفاع، می‌تواند هزینه حفاظت از شهر را در آینده بسیار بیشتر کند. برای سورابایا، حفظ تالاب‌ها، کنترل توسعه در مناطق سیلابی و تقویت زیرساخت‌های زهکشی، از مهم‌ترین راهکارها برای مقابله با خطر سیلاب محسوب می‌شود.
نظر شما