به گزارش خبرگزاری ایمنا از چهارمحال‌وبختیاری، عشایر چهارمحال‌وبختیاری تولید می‌کنند، اما بخش قابل توجهی از ارزش اقتصادی تولیداتشان در مسیر رسیدن محصول از سیاه‌چادر تا بازار نصیب تولیدکننده نمی‌شود.
خام‌فروشی، ضعف فرآوری و بسته‌بندی، دسترسی محدود به بازار مستقیم و حضور واسطه‌ها، زنجیره‌ای را شکل داده است که در آن افزایش تولید لزوماً به افزایش درآمد خانوار عشایری منجر نمی‌شود.
این مسئله در سالی که «اقتصاد مقاومتی در سایه وحدت ملی و امنیت ملی» نام گرفته، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند؛ چراکه مقاوم‌سازی اقتصاد عشایر فقط با افزایش تعداد دام و حجم تولید محقق نمی‌شود، بلکه نیازمند تکمیل زنجیره ارزش، ایجاد بازار پایدار و افزایش سهم تولیدکننده از ارزش نهایی محصول است.
حالا پرسش اصلی این است؛ چگونه می‌توان فاصله میان تولید عشایر و سهم آنان از بازار را کاهش داد؟
احسان ظفری، سرپرست اداره‌کل امور عشایر چهارمحال‌وبختیاری، از ظرفیت‌های موجود، موانع بازار و راهکارهای افزایش سهم عشایر از ارزش اقتصادی تولیدات می‌گوید.
درآمد عشایر نباید فقط از افزایش تعداد دام حاصل شود
وی با اشاره به ظرفیت‌های اقتصادی جامعه عشایری استان به خبرنگار ایمنا می‌گوید: حدود ۲۵ هزار و ۱۱۰ خانوار عشایری با جمعیتی بیش از ۱۲۴ هزار نفر در استان زندگی می‌کنند و بیش از یک میلیون و ۴۲۴ هزار رأس دام در اختیار دارند که در آمار هویت‌گذاری نیز یک میلیون و ۹۱۰ هزار و ۹۵۶ رأس دام ثبت شده است.
وی می‌افزاید: ظرفیت اقتصادی عشایر تنها به دامپروری محدود نمی‌شود و تولید گوشت قرمز، شیر و فرآورده‌های لبنی، صنایع‌دستی، پشم، مو، گیاهان دارویی، زنبورداری و گردشگری عشایری نیز از ظرفیت‌های این جامعه است.
سرپرست اداره‌کل امور عشایر چهارمحال‌وبختیاری تصریح می‌کند: سالانه حدود ۱۰ هزار و ۵۰۰ تن گوشت قرمز توسط عشایر استان تولید می‌شود که حدود ۳۸.۸ درصد تولید گوشت قرمز استان و ۸۴ درصد نیاز استان را تأمین می‌کند و با افزایش بهره‌وری، امکان تأمین کامل نیاز استان نیز وجود دارد.
ظفری ادامه می‌دهد: میزان تولید شیر و فرآورده‌های لبنی عشایر استان حدود ۴۹ هزار و ۴۵۰ تن است و این ظرفیت می‌تواند به حدود ۶۰ هزار تن افزایش پیدا کند؛ همچنین سالانه حدود ۱۰ هزار و ۳۰۰ مترمربع صنایع‌دستی، ۴۰۰ تن پشم و ۲۰۰ تن مو تولید می‌شود.
وی می‌گوید: افزایش تولید باید از مسیر اصلاح نژاد، بهبود تغذیه، توسعه خدمات دامپزشکی، کاهش تلفات و مدیریت بهتر نهاده‌ها دنبال شود تا بدون افزایش فشار بر مراتع و منابع طبیعی، بهره‌وری افزایش پیدا کند.
سرپرست اداره‌کل امور عشایر چهارمحال‌وبختیاری، نبود امکانات کافی برای فرآوری و نگهداری محصولات، دسترسی محدود عشایر به مصرف‌کنندگان واقعی و دشواری عرضه مستقیم را از عوامل اصلی خام‌فروشی عنوان می‌کند و می‌گوید: تا زمانی که زنجیره تولید تا بازار تکمیل نشود، افزایش حجم تولید لزوماً به افزایش درآمد خانوارهای عشایری منجر نمی‌شود.
وی تأکید می‌کند: تقویت تشکل‌های اقتصادی واقعی و تعاونی‌ها، خرید توافقی و قراردادی، ایجاد مراکز جمع‌آوری شیر، توسعه بسته‌بندی و فرآوری گوشت و لبنیات و ساماندهی بازار پشم و دست‌بافته‌ها می‌تواند سهم عشایر از ارزش نهایی محصولات را افزایش دهد.
ظفری ایجاد بازارچه‌های تخصصی، توسعه فروش اینترنتی و برندسازی محصولات را از دیگر راهکارهای تقویت بازار می‌داند و می‌گوید: هدف این است که محصولات عشایری با هویت تولیدکننده و منطقه تولید وارد بازار شوند تا ارزش اقتصادی بیشتری نصیب تولیدکننده شود.
وی می‌افزاید: برای توسعه بازار، ایجاد بازارهای فروش چندمنظوره در دستور کار قرار گرفته و نخستین فروشگاه متمرکز صنایع‌دستی عشایری در تهران راه‌اندازی شده است تا زمینه حضور مستقیم تولیدکنندگان عشایری در بازار فراهم شود.
سرپرست اداره‌کل امور عشایر چهارمحال‌وبختیاری می‌گوید: کاهش هزینه‌های تولید نیز باید همزمان با توسعه بازار دنبال شود و تأمین نهاده‌ها با قیمت مناسب، خرید جمعی تعاونی‌ها، خدمات دامپزشکی، تأمین آب شرب دام، بهسازی مسیرهای عشایری، کاهش هزینه حمل‌ونقل و تسهیلات حمایتی در این زمینه اهمیت دارد.
وی ادامه می‌دهد: اگر تولیدکننده با هزینه بالا تولید کند اما محصول خود را با قیمت پایین و از مسیر واسطه‌ها به فروش برساند، افزایش تولید به تنهایی نمی‌تواند وضعیت اقتصادی خانوار عشایری را بهبود دهد.
ظفری با اشاره به نقش زنان در فعالیت‌های اقتصادی عشایر می‌گوید: زنان در فرآوری شیر و لبنیات، صنایع‌دستی و مدیریت اقتصادی خانوار نقش مهمی دارند و صندوق‌های خرد زنان عشایری می‌توانند زمینه توسعه این فعالیت‌ها را فراهم کنند.
وی می‌افزاید: ایجاد فرصت‌های شغلی برای جوانان و زنان، آموزش مهارت‌های اقتصادی و بازاریابی و فراهم کردن زمینه حضور آنان در بازارهای جدید باید بخشی از برنامه‌های توسعه اقتصاد عشایری باشد.
سرپرست اداره‌کل امور عشایر چهارمحال‌وبختیاری گردشگری عشایری را یکی از ظرفیت‌های مهم برای تنوع‌بخشی به درآمد خانوارها دانست و تصریح می‌کند: توسعه گردشگری باید با حفظ شأن جامعه عشایری، محیط زیست و سبک زندگی آنان همراه باشد.
وی می‌گوید: گردشگری طبیعی، بوم‌گردی و گردشگری جامعه‌محور می‌تواند علاوه بر ایجاد درآمد، زمینه عرضه مستقیم محصولات عشایری از جمله لبنیات، گوشت، صنایع‌دستی و گیاهان دارویی را فراهم کند.
ظفری با اشاره به تشکیل میز توسعه گردشگری عشایری در استان می‌افزاید: آموزش، تسهیل صدور مجوزها و ایجاد زیرساخت‌های مورد نیاز از جمله اقداماتی است که برای فعال‌سازی این ظرفیت باید دنبال شود.
وی با اشاره به شعار سال ۱۴۰۵ بیان می‌کند: اقتصاد عشایری به دلیل تکیه بر ظرفیت‌های بومی، نیروی کار خانوادگی، دام، مرتع، دانش بومی و منابع محلی، ظرفیت بالایی برای تحقق اقتصاد مقاومتی دارد.
سرپرست اداره‌کل امور عشایر چهارمحال‌وبختیاری می‌افزاید: در برنامه‌های امسال، افزایش بهره‌وری دام، تکمیل زنجیره گوشت و لبنیات، توسعه صنایع‌دستی، گیاهان دارویی و زنبورداری، گردشگری عشایری، تقویت تشکل‌های اقتصادی، توسعه بازار مستقیم، پرداخت تسهیلات سرمایه‌گذاری و ایجاد اشتغال برای جوانان و زنان مورد توجه قرار گرفته است.
ظفری تصریح می‌کند: هدف ما این است که درآمد عشایر فقط از افزایش تعداد دام حاصل نشود، بلکه از افزایش ارزش هر واحد تولید حاصل شود.
وی ادامه می‌دهد: ارزیابی این برنامه‌ها باید بر اساس شاخص‌های قابل اندازه‌گیری انجام شود و میزان درآمد خانوار، هزینه‌های تولید و سهم درآمد حاصل از گردشگری، صنایع‌دستی، فرآوری لبنیات، زنجیره گوشت، گیاهان دارویی و سایر فعالیت‌های اقتصادی مورد سنجش قرار گیرد.
سرپرست اداره‌کل امور عشایر چهارمحال‌وبختیاری خاطرنشان می‌کند: مسئله اصلی در مسیر توسعه اقتصاد عشایری، نبود بازار مصرف متناسب و در دسترس و ناکارآمدی بخشی از وضعیت موجود بازار است و رفع این مشکل نیازمند هماهنگی دستگاه‌های اجرایی، تشکل‌های عشایری و خود جامعه عشایری است.
اقتصاد عشایر فقط به میزان تولید گوشت، شیر و صنایع‌دستی خلاصه نمی‌شود؛ مسئله اصلی، سهم تولیدکننده از ارزشی است که محصول پس از عبور از زنجیره تولید تا بازار پیدا می‌کند.
جاوید حیاتی، معاون توسعه و امور زیربنایی سازمان امور عشایر ایران، از مهم‌ترین چالش‌های این مسیر و راهکارهای تقویت بازار، فرآوری و افزایش سهم عشایر از ارزش نهایی محصولات می‌گوید.
سهم عشایر از بازار باید متناسب با سهم آنها در تولید افزایش یابد
وی با اشاره به ظرفیت‌های اقتصادی جامعه عشایری کشور می‌گوید: عشایر علاوه بر نقش مهمی که در تولید محصولات مختلف دارند، از گروه‌های اثرگذار در تأمین امنیت غذایی کشور هستند و بخش قابل توجهی از تولیدات دامی و صنایع‌دستی را به خود اختصاص داده‌اند.
وی می‌افزاید: جامعه عشایری کشور حدود ۲۸ میلیون رأس دام سبک در اختیار دارد و سالانه نزدیک به ۲۰۰ هزار تن گوشت قرمز سالم تولید می‌کند که حدود ۲۵ درصد نیاز کشور به گوشت قرمز را تأمین می‌کند.
معاون توسعه و امور زیربنایی سازمان امور عشایر ایران ادامه می‌دهد: تولید محصولات لبنی، پشم، صنایع‌دستی و سایر محصولات بومی نیز بخش دیگری از ظرفیت اقتصادی عشایر است و این ظرفیت‌ها نشان می‌دهد عشایر جامعه‌ای مولد هستند و نقش آنها در اقتصاد و امنیت غذایی باید مورد توجه قرار گیرد.
حیاتی تصریح می‌کند: افزایش بهره‌وری، کاهش تلفات دام و هزینه‌های تولید از مهم‌ترین موضوعات در مسیر تقویت اقتصاد عشایر است و باید به دنبال افزایش تولید بدون افزایش فشار بر منابع طبیعی و مراتع باشیم.
وی یکی از مهم‌ترین چالش‌های پیش روی جامعه عشایری را دسترسی به بازار و فروش محصولات عنوان می‌کند و می‌گوید: به دلیل نوع زندگی و پراکندگی جغرافیایی عشایر، امکان فروش مستقیم محصولات برای بسیاری از تولیدکنندگان فراهم نیست و در چنین شرایطی واسطه‌ها بخش قابل توجهی از ارزش محصول را به خود اختصاص می‌دهند.
معاون توسعه و امور زیربنایی سازمان امور عشایر ایران می‌افزاید: هدف باید این باشد که تولیدکننده عشایری علاوه بر تولید، در فرآیند فروش و بازاریابی نیز نقش داشته باشد و سهم بیشتری از ارزش نهایی محصول به او برسد.
وی تقویت تعاونی‌های عشایری را یکی از راهکارهای اصلی می‌داند و ادامه می‌دهد: تعاونی‌ها می‌توانند محصولات تولیدکنندگان را تجمیع و زمینه عرضه مستقیم آنها را در بازار فراهم کنند.
حیاتی می‌گوید: ایجاد مسیرهای فروش مستقیم، توسعه فروشگاه‌ها و بازارهای تخصصی محصولات عشایری، تقویت مجموعه‌هایی مانند «ارمغان ایل» و استفاده از ظرفیت فروش اینترنتی می‌تواند فاصله میان تولیدکننده و مصرف‌کننده را کاهش دهد.
وی با تأکید بر ضرورت تکمیل زنجیره ارزش محصولات عشایری اظهار می‌کند: تولید محصول به تنهایی کافی نیست و فرآوری، بسته‌بندی، معرفی، برندسازی و دسترسی به بازار باید در کنار تولید مورد توجه قرار گیرد.
معاون توسعه و امور زیربنایی سازمان امور عشایر ایران می‌افزاید: در حوزه صنایع‌دستی نیز شناسایی و معرفی محصولات، ایجاد برند و فراهم کردن امکان عرضه مستقیم اهمیت زیادی دارد و باید محصول عشایری با هویت مشخص وارد بازار شود.
حیاتی ادامه می‌دهد: تعاونی‌ها و صندوق‌های خرد زنان می‌توانند در این مسیر نقش مؤثری داشته باشند و علاوه بر کمک به افزایش تولید، زمینه بازاریابی و فروش محصولات را نیز فراهم کنند.
وی با اشاره به نقش زنان عشایری در فعالیت‌های اقتصادی می‌گوید: بخش قابل توجهی از صنایع‌دستی عشایری توسط زنان تولید می‌شود و حمایت از این بخش نیازمند آموزش‌های اقتصادی، مدیریت مالی، مهارت‌های بازاریابی و استفاده از ظرفیت فروش آنلاین است.
تنوع‌بخشی به اقتصاد عشایر ضروری است
معاون توسعه و امور زیربنایی سازمان امور عشایر ایران می‌گوید: اقتصاد عشایر نباید صرفاً بر دامداری متمرکز باشد و فعالیت‌هایی مانند صنایع‌دستی، فرآوری محصولات، گردشگری و سایر ظرفیت‌های بومی نیز باید در کنار دامپروری توسعه پیدا کند.
وی می‌افزاید: گردشگری عشایری می‌تواند علاوه بر ایجاد درآمد، زمینه معرفی سبک زندگی، محصولات و ظرفیت‌های اقتصادی عشایر را فراهم کند و گردشگران را به مصرف‌کنندگان مستقیم محصولات تبدیل کند.
حیاتی تصریح می‌کند: برگزاری رویدادهایی مانند نوروزگاه‌ها و برنامه‌های معرفی فرهنگ و تولیدات عشایری می‌تواند در معرفی این ظرفیت‌ها مؤثر باشد، اما توسعه گردشگری نیازمند زیرساخت مناسب است.
وی با بیان اینکه مسائل اقتصادی عشایر از سایر نیازهای زیرساختی آنها جدا نیست، می‌گوید: تأمین آب، راه‌های عشایری، انرژی، خدمات و دسترسی به بازار باید در کنار یکدیگر دیده شوند و نمی‌توان برای توسعه اقتصادی عشایر تنها یک بخش را مورد توجه قرار داد.
معاون توسعه و امور زیربنایی سازمان امور عشایر ایران ادامه می‌دهد: در سال‌های اخیر اقداماتی در زمینه تأمین آب، توسعه راه‌های عشایری، استفاده از انرژی خورشیدی و ایجاد مسیرهای جدید فروش و بازاریابی انجام شده است، اما برای تکمیل این زنجیره همچنان به برنامه‌ریزی و سرمایه‌گذاری نیاز داریم.
حیاتی با اشاره به شعار سال ۱۴۰۵ اظهار می‌کند: جامعه عشایری به دلیل تکیه بر ظرفیت‌های داخلی، تولید، اشتغال خانوادگی و منابع بومی، نمونه‌ای از ظرفیت‌های اقتصاد مقاومتی است و باید از این ظرفیت برای تقویت تولید و اشتغال استفاده شود.
وی می‌افزاید: پرداخت تسهیلات اشتغال و سرمایه‌گذاری باید به گونه‌ای باشد که علاوه بر دامداری، زمینه توسعه فعالیت‌های مکمل مانند صنایع‌دستی، فرآوری محصولات و گردشگری را نیز فراهم کند.
معاون توسعه و امور زیربنایی سازمان امور عشایر ایران خاطرنشان می‌کند: سیاست اصلی باید حرکت از تولید صرف به سمت تولید همراه با ارزش‌افزوده، بازاریابی و فروش مستقیم باشد تا عشایر سهم بیشتری از ارزش اقتصادی محصولی که تولید می‌کنند به دست آورند.
اما روایت اقتصاد عشایر تنها از زبان مسئولان شنیده نمی‌شود؛ فعالان این جامعه از چالش‌هایی می‌گویند که در میدان تولید و بازار با آن روبه‌رو هستند.
از خام فروشی تا توانمندسازی و بازاریابی محصولات
نوید غریب‌شاهی، فعال جامعه عشایری چهارمحال‌وبختیاری، از خام‌فروشی، واسطه‌گری، ضعف زنجیره ارزش و ضرورت حرکت از حمایت‌های مقطعی به سمت توانمندسازی و بازارسازی برای محصولات عشایری می‌گوید.
اقتصاد عشایر نباید در مرحله تولید متوقف شود
وی به خبرنگار ایمنا می‌گوید: عشایر یکی از مصادیق عینی اقتصاد مقاومتی هستند، زیرا با تکیه بر توان خود برای اشتغال و تولید اقدام می‌کنند و معیشت خود را با اتکا به ظرفیت‌های درون جامعه حفظ می‌کنند.
وی می‌افزاید: جامعه عشایری چهارمحال‌وبختیاری از ظرفیت‌هایی مانند دامداری، مراتع، نیروی کار، دانش بومی، صنایع‌دستی و گردشگری برخوردار است، اما فعال شدن این ظرفیت‌ها نیازمند زیرساخت، بازار پایدار و سرمایه‌گذاری است.
غریب‌شاهی ادامه می‌دهد: در بسیاری از برنامه‌ها، اقتصاد عشایر بیشتر بر اساس تعداد دام سنجیده می‌شود، در حالی که شاخص مهم‌تر، میزان ارزش افزوده و درآمدی است که از این تولید به خانوار عشایری می‌رسد.
این فعال جامعه عشایری تصریح می‌کند: بخش مهمی از مشکل اقتصاد عشایر در مرحله پس از تولید شکل می‌گیرد؛ جایی که محصول بدون فرآوری و ایجاد ارزش افزوده وارد بازار می‌شود و به دلیل نبود دسترسی مستقیم تولیدکننده به مصرف‌کننده، سهم واسطه‌ها افزایش پیدا می‌کند.
وی می‌گوید: شیر تولید می‌شود اما فرآوری کافی روی آن انجام نمی‌شود، پشم بدون ارزش افزوده مناسب فروخته می‌شود و بخشی از صنایع‌دستی نیز بدون برند و بسته‌بندی مناسب به بازار می‌رسد؛ در نتیجه ارزش اقتصادی محصولی که می‌تواند چند برابر شود، در همان مرحله اولیه باقی می‌ماند.
غریب‌شاهی می‌افزاید: دام مولد نیز گاهی به دلیل نیاز مالی خانوار در زمان نامناسب به فروش می‌رسد و این موضوع ظرفیت تولید آینده و ارزش اقتصادی دام را تحت تأثیر قرار می‌دهد.
وی با اشاره به نقش واسطه‌ها در بازار می‌گوید: زمانی که تولیدکننده به بازار مصرف دسترسی ندارد، واسطه می‌تواند محصول را با قیمت پایین از عشایر خریداری و در مراکز بزرگ‌تر با قیمت بالاتر عرضه کند و همین فاصله نشان می‌دهد بخش قابل توجهی از ارزش محصول خارج از جامعه تولیدکننده ایجاد و توزیع می‌شود.
این فعال جامعه عشایری چهارمحال‌وبختیاری با تأکید بر ضرورت توانمندسازی می‌گوید: حمایت از عشایر نباید فقط به پرداخت تسهیلات یا کمک‌های مقطعی محدود شود، بلکه باید مهارت دسترسی به بازار، بازاریابی، فروش و مدیریت اقتصادی نیز به آنان آموزش داده شود.
غریب‌شاهی می‌افزاید: زنان و جوانان عشایری ظرفیت بالایی برای فعالیت اقتصادی دارند و با آموزش، سرمایه در گردش، دسترسی به بازارهای اینترنتی، شبکه‌های تخصصی بازاریابی و تضمین خرید می‌توان زمینه حضور بیشتر آنان در چرخه اقتصادی را فراهم کرد.
وی تصریح می‌کند: برای افزایش ارزش محصولات عشایری باید زنجیره تولید تا مصرف تکمیل شود؛ برای نمونه، شیر خام باید وارد فرآیند جمع‌آوری، فرآوری، بسته‌بندی، برندسازی و بازاریابی شود و پشم نیز می‌تواند از شست‌وشو و ریسندگی تا تولید نخ و دست‌بافته ادامه پیدا کند.
این فعال جامعه عشایری می‌گوید: صنایع‌دستی نیز زمانی می‌تواند درآمد پایدار ایجاد کند که علاوه بر تولید، هویت و برند مشخص، بسته‌بندی مناسب و بازار داخلی و خارجی داشته باشد.
غریب‌شاهی ادامه می‌دهد: در چنین شرایطی می‌توان به جای افزایش صرف حجم تولید، ارزش هر واحد تولید را بالا برد و درآمد بیشتری برای خانوار عشایری ایجاد کرد.
وی یکی از مشکلات موجود را ضعف عملکرد اقتصادی برخی تعاونی‌های عشایری دانست و می‌افزاید: تعاونی‌ها سابقه طولانی دارند، اما در برخی موارد از مأموریت اصلی خود فاصله گرفته‌اند و بیشتر به توزیع برخی خدمات و اقلام یارانه‌ای محدود شده‌اند.
غریب‌شاهی می‌گوید: تعاونی باید به یک مجموعه اقتصادی توانمند تبدیل شود که تولید اعضا را تجمیع کند، برای محصولات بازار پیدا کند، در فرآوری و بسته‌بندی نقش داشته باشد و امکان فروش مستقیم را برای تولیدکنندگان فراهم کند.
وی می‌افزاید: پس از ایجاد چنین ساختار اقتصادی، استفاده از ابزارهایی مانند فروش اینترنتی و بازاریابی دیجیتال می‌تواند اثرگذاری بیشتری داشته باشد و صرف راه‌اندازی یک صفحه یا فروشگاه اینترنتی بدون حل مشکلات پایه بازار، مسئله را برطرف نمی‌کند.
این فعال جامعه عشایری چهارمحال‌وبختیاری تصریح می‌کند: بخشی از حمایت‌های موجود به دلیل نبود ارتباط میان تسهیلات و بازار، اثرگذاری لازم را ندارد؛ اگر برای تولید دام تسهیلات پرداخت شود اما مسئله خوراک، آب، هزینه تولید و بازار فروش حل نشود، افزایش تولید الزاماً به بهبود درآمد منجر نمی‌شود.
وی ادامه می‌دهد: در حوزه صنایع‌دستی نیز اگر حمایت مالی برای تولید انجام شود اما بازار فروش وجود نداشته باشد، محصول تولیدشده روی دست تولیدکننده باقی می‌ماند.
غریب‌شاهی می‌افزاید: سیاست حمایتی باید از پرداخت تسهیلات عمومی و مقطعی به سمت سرمایه‌گذاری هدفمند، تکمیل زنجیره تولید و تنوع‌بخشی به معیشت حرکت کند.
گردشگری می‌تواند بازار جدیدی برای محصولات عشایری باشد
وی گردشگری عشایری را یکی از ظرفیت‌های مهم برای تنوع‌بخشی به درآمد خانوارها دانست و می‌گوید: گردشگری می‌تواند علاوه بر ایجاد درآمد مستقیم، محصولات عشایری را نیز به مصرف‌کنندگان معرفی کند.
این فعال جامعه عشایری می‌افزاید: گردشگری عشایری می‌تواند زمینه عرضه مستقیم گوشت، لبنیات، گیاهان دارویی و صنایع‌دستی را فراهم کند و تصویری واقعی‌تر از ظرفیت‌های تولیدی این جامعه به گردشگران ارائه دهد.
غریب‌شاهی تصریح می‌کند: برای فعال شدن این ظرفیت، علاوه بر سرمایه‌گذاری، باید زیرساخت‌های لازم فراهم شود و دستگاه‌های مختلف در این زمینه هماهنگ عمل کنند.
وی مهم‌ترین تغییر مورد نیاز در سیاست‌گذاری را حرکت از نگاه دستگاه‌محور به نگاه زنجیره‌ای و از برنامه‌ریزی از بالا به پایین به سیاست‌گذاری مبتنی بر نیازهای واقعی جامعه عشایری می‌داند و می‌گوید: تصمیم‌گیران باید مسائل را از نزدیک و در محل زندگی و مسیر کوچ عشایر ببینند و نقش هر دستگاه در برنامه‌های کوتاه‌مدت، میان‌مدت و بلندمدت مشخص شود.
غریب‌شاهی ادامه می‌دهد: قوانین و اسناد بالادستی مناسبی برای حمایت از عشایر وجود دارد، اما مسئله اصلی در بسیاری از موارد، فاصله میان قانون و اجرا و همچنین فاصله دستگاه‌های تصمیم‌گیر با واقعیت زندگی عشایر است.
وی خاطرنشان می‌کند: اگر قرار است جامعه عشایری به یک زنجیره اقتصادی رقابت‌پذیر تبدیل شود، باید تولیدکننده در فرآیند تصمیم‌گیری و سیاست‌گذاری حضور داشته باشد و برنامه‌ها بر اساس نیاز واقعی میدان، بازار و ظرفیت‌های هر منطقه طراحی شود.
به گزارش ایمنا، گره اقتصاد عشایر در کمبود تولید نیست؛ در فاصله‌ای است که میان سیاه‌چادر و بازار ایجاد شده است. اگر این فاصله با فرآوری، برندسازی، تعاونی‌های اقتصادی و فروش مستقیم کوتاه نشود، افزایش تولید همچنان الزاماً به افزایش درآمد خانوار عشایری منجر نخواهد شد.
نظر شما