به گزارش سرویس ترجگه خبرگزاری ایمنا، در منطقه نان‌های شهر فوشان چین، یک فضای عمومی و پاویون ۱۸۰ مترمربعی با رویکردی متفاوت به رابطه میان معماری، طبیعت و زندگی روزمره شکل گرفته است؛ پروژه‌ای که به جای استفاده از مصالح سنگین و ساختاری پیچیده، از یکی از ساده‌ترین عناصر زندگی محلی یعنی تورهای ماهیگیری برای تعریف فضای معماری استفاده می‌کند.
این پروژه در محدوده‌ای با پیشینه طولانی در نظام سنتی «خاکریزهای توت و استخرهای پرورش ماهی» شکل گرفته است؛ شیوه‌ای از تولید و زندگی که در آن درختان توت و پرورش کرم ابریشم در خاکریزهای اطراف استخرها با پرورش ماهی در آب ارتباطی چرخه‌ای داشتند و زمین و آب به شکل متقابل یکدیگر را تغذیه می‌کردند. در چنین محیطی، تورهای ماهیگیری بخشی آشنا از منظر روزمره بودند؛ تورهایی که پس از استفاده در کنار آب پهن می‌شدند تا خشک شوند و به یکی از تصاویر معمول زندگی محلی تبدیل شده بودند.
طراحی جدید تلاش کرده است همین عنصر آشنا را از یک ابزار صرفا کاربردی به بخشی از فضای عمومی تبدیل کند. تورها در ابعادی گسترده بر فراز مسیرهای حرکتی قرار گرفته‌اند و در کنار سازه‌ای سبک، سایه‌ای گسترده برای کاربران ایجاد می‌کنند. به این ترتیب، عنصری که زمانی بخشی از فعالیت اقتصادی و معیشتی مردم منطقه بود، اکنون به ابزاری برای شکل‌دهی به یک فضای شهری تبدیل شده است.
یکی از ویژگی‌های مهم این پروژه توجه به تجربه اقلیمی فضاست. منطقه گوانگ‌دونگ در طول سال با دوره‌های گرمای شدید و همچنین رطوبت بالا مواجه است و ایجاد سایه و کاهش شدت تابش خورشید می‌تواند نقش مهمی در افزایش آسایش کاربران فضاهای باز داشته باشد. تورهای گسترده در این پروژه علاوه بر ایجاد پوشش، با حرکت باد جابه‌جا می‌شوند و تصویری پویا از سقفی زنده و متحرک به وجود می‌آورند.
ساختار اصلی نیز با الهام از تورهای ماهیگیری سنتی شکل گرفته است. فرم‌های سه‌شاخه سازه یادآور ابزارهای سنتی صید ماهی هستند و در امتداد شیب طبیعی زمین قرار گرفته‌اند. این رویکرد باعث شده است سازه به جای تحمیل یک فرم کاملا مستقل بر محیط، با توپوگرافی سایت هماهنگ شود و مسیر حرکت از ارتفاع بیشتر به ترازهای پایین‌تر ادامه پیدا کند.
محدودیت‌های اجرایی و بودجه‌ای نیز به شکل‌گیری این راهکار کمک کرده است. از آنجا که خاکریزهای اطراف استخرها امکان تحمل ماشین‌آلات سنگین ساختمانی را نداشتند، استفاده از سازه‌ای سبک و تورهای ماهیگیری امکان ایجاد سطح وسیعی از پوشش را با دخالت کمتر در زمین فراهم کرد. نتیجه، فضایی است که با وجود سطح اشغال محدود، گستره‌ای بزرگ‌تر را تا نزدیکی آب در بر می‌گیرد و ارتباط بصری آن با کوه شی‌چیائو و چشم‌انداز طبیعی اطراف حفظ می‌شود.
مسیر داخلی این فضا به شکل منحنی و Sمانند طراحی شده و در امتداد ستون‌های سازه حرکت می‌کند. کف مسیر ترکیبی از آجرهای خاکستری بازیافتی و قطعات سنگی است که ضمن ایجاد ظاهری طبیعی و روستایی، امکان دسترسی و تردد نیروهای نگهداری و خدماتی را نیز فراهم می‌کند. این مسئله نشان می‌دهد که طراحی فضای عمومی تنها بر جنبه زیبایی‌شناختی متمرکز نشده و نیازهای عملیاتی و نگهداری روزمره نیز در آن مورد توجه قرار گرفته است.
پوشش گیاهی نیز بخش مهمی از تجربه این محیط را شکل می‌دهد. گیاهان گرمسیری با ارتفاع‌های مختلف در دو سوی مسیر قرار گرفته‌اند و در کنار تورهای ماهیگیری، احساس محصورشدن و درون‌گرایی را افزایش می‌دهند. این ویژگی به‌نوعی بازآفرینی فضای متراکم و پوشیده‌ای است که در گذشته در اطراف استخرهای ماهی و خاکریزهای توت منطقه وجود داشت؛ زمانی که گیاهان و محصولات کشاورزی تا حد زیادی آسمان را از دید پنهان می‌کردند و تجربه‌ای شبیه ورود به یک فضای داخلی در دل طبیعت ایجاد می‌شد.
در بخش‌هایی از پروژه، سکوهای سنگی مشابه آنچه در روستاهای فوشان در کنار آب دیده می‌شود نیز به محیط جدید منتقل شده است. این عناصر ساده، علاوه بر ایجاد مکان‌هایی برای مکث و استراحت، ارتباط میان فضای معاصر و خاطرات زندگی روستایی منطقه را تقویت می‌کنند.
برای سازگاری بیشتر با اقلیم نیز یک سامانه مه‌پاش در فضای پروژه در نظر گرفته شده است. این سامانه هم برای آبیاری پوشش گیاهی کاربرد دارد و هم به عنوان بخشی از تجربه فضایی عمل می‌کند. ترکیب مه، نور، رطوبت، گیاهان و تورهای ماهیگیری باعث می‌شود ظاهر و احساس محیط در طول روز و فصل‌های مختلف تغییر کند و فضای عمومی حالتی ثابت و یکسان نداشته باشد.
یکی از نکات قابل توجه در این پروژه، تبدیل یک عنصر کاملا کاربردی به یک تجربه شهری و فرهنگی است. تورهای ماهیگیری در اینجا دیگر صرفا ابزار صید نیستند؛ شکل و حرکت آن‌ها در برابر باد، رطوبتی که پس از باران در فضا باقی می‌ماند، تصویر خشک‌شدن تورها و ارتباط همیشگی آن‌ها با آب، مجموعه‌ای از خاطرات مرتبط با کار و زندگی مردم منطقه را بازآفرینی می‌کند.
این رویکرد می‌تواند نمونه‌ای از طراحی فضاهای عمومی مبتنی بر هویت محلی باشد؛ رویکردی که برای ایجاد هویت شهری الزاما به نمادهای تاریخی بزرگ یا بازسازی مستقیم بناهای قدیمی وابسته نیست، بلکه می‌تواند از عناصر ساده زندگی روزمره، ابزارهای کاری، مصالح بومی، پوشش گیاهی و ویژگی‌های اقلیمی استفاده کند.
در این پروژه، گذشته و حال از طریق یک عنصر مشترک به یکدیگر متصل شده‌اند. تور ماهیگیری که زمانی در کنار آب برای انجام فعالیتی معیشتی پهن می‌شد، اکنون به سقفی سبک و متحرک برای یک فضای عمومی تبدیل شده است؛ درختان و گیاهان یادآور چشم‌انداز کشاورزی گذشته‌اند و مه و سایه نیز به نیازهای امروز شهروندان برای آسایش در فضای باز پاسخ می‌دهند.
به این ترتیب، فضای ایجادشده در فوشان نمونه‌ای از این ایده است که معماری شهری می‌تواند بدون قطع ارتباط با گذشته، کارکردهای جدیدی برای عناصر آشنا تعریف کند. چنین رویکردی نه‌تنها به حفظ خاطره جمعی کمک می‌کند، بلکه می‌تواند فضاهای عمومی را با اقلیم، فرهنگ و شیوه زندگی ساکنان هماهنگ‌تر کند و محیطی ایجاد کند که مردم در آن علاوه بر حضور و عبور، بخشی از تاریخ و تجربه محلی خود را نیز احساس کنند.
نظر شما