به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، یک فضای شهری جدید در جاکارتای اندونزی با ترکیب پوشش گیاهی گسترده، سایه‌اندازهای بزرگ، تهویه طبیعی و مسیرهای پیاده غیرخطی، رویکردی متفاوت برای مقابله با گرما و تراکم شهری ارائه کرده است؛ الگویی که با هدف افزایش آسایش حرارتی، تقویت حضور اجتماعی و ایجاد فضاهایی برای مکث و تعامل شهروندان شکل گرفته است.
این فضا با مساحتی حدود ۱۱۰۰ متر مربع، بر پایه ایده‌ای شکل گرفته است که در آن مرز میان ساختمان، فضای سبز و محیط طبیعی کم‌رنگ می‌شود. به‌جای آنکه تمام سطح پروژه با یک توده ساختمانی اشغال شود، بخش قابل‌توجهی از آن به فضای باز، باغ و مسیرهای حرکتی اختصاص یافته است تا شهروندان بتوانند در محیطی آرام‌تر از فضای پرتراکم اطراف، زمانی را به استراحت، ملاقات و حضور اجتماعی اختصاص دهند.
سایه و باد به‌عنوان بخشی از زیرساخت شهری
مهم‌ترین عنصر این فضا یک سقف گسترده است که همچون یک سایه‌بان شهری بر فراز باغ قرار گرفته است و هم‌زمان از شهروندان در برابر تابش شدید خورشید و بارش‌های موسمی محافظت می‌کند. این ساختار به‌جای ایجاد فضای به‌طور کامل بسته، محیطی نیمه‌باز ایجاد کرده است که امکان گردش هوا و ورود نور طبیعی را حفظ می‌کند.
برای شهرهای گرم، ایجاد سایه تنها یک موضوع زیبایی‌شناختی نیست و می‌تواند بخشی از زیرساخت آسایش شهری محسوب شود. ایستگاه‌های حمل‌ونقل عمومی، مسیرهای پیاده، میدان‌ها، فضاهای انتظار و محل‌های تجمع شهروندان در بسیاری از مناطق گرم به محیط‌هایی نیاز دارند که در برابر تابش مستقیم خورشید و گرمای شدید محافظت شوند. در این پروژه، شکل سقف بزرگ موجب می‌شود بخشی از منظر شلوغ شهری محدود شود و توجه شهروندان بیشتر به فضای سبز، آسمان و عناصر طبیعی اطراف معطوف شود.
یکی دیگر از ویژگی‌های قابل توجه این فضا، توجه به جریان طبیعی هواست. تجهیزات بادی در بخش بالایی سقف به کار گرفته شده‌اند تا از بادهای غالب منطقه استفاده شود و محیط زیرین شرایط مطلوب‌تری پیدا کند. این رویکرد می‌تواند برای مدیریت شهری شهرهای گرم اهمیت داشته باشد، زیرا افزایش استفاده از تهویه مکانیکی و سامانه‌های سرمایشی، علاوه بر افزایش مصرف انرژی، هزینه نگهداری فضاهای عمومی و ساختمان‌ها را نیز بالا می‌برد. طراحی فضا با توجه به جهت باد، ایجاد بازشوهای مناسب، افزایش جریان طبیعی هوا و فراهم کردن سایه می‌تواند بخشی از راهکارهای کاهش وابستگی به سرمایش مکانیکی باشد. در واقع، پروژه نشان می‌دهد که مدیریت آسایش حرارتی شهروندان به‌تنهایی به‌معنای استفاده بیشتر از تجهیزات انرژی‌بر نیست و می‌توان بخشی از این نیاز را از طریق طراحی هوشمندانه فضای شهری پاسخ داد.
۵۰۰ درخت برای بازگرداندن طبیعت به بافت متراکم
حدود ۵۰۰ درخت با ارتفاع تقریبی چهار متر در این فضا کاشته شده‌اند و پوشش گیاهی به یکی از عناصر اصلی محیط تبدیل شده است. تراکم درختان علاوه بر ایجاد منظر طبیعی، امکان ایجاد سایه و کاهش تماس مستقیم شهروندان با تابش خورشید را فراهم می‌کند.
برای مدیریت شهری، چنین رویکردی اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا فضای سبز شهری تنها عنصری برای زیباسازی نیست و می‌تواند در کاهش اثر جزیره گرمایی، ایجاد محیط‌های قابل‌تحمل‌تر برای پیاده‌روی، بهبود کیفیت حضور در فضاهای عمومی و افزایش تنوع فعالیت‌های شهری نقش داشته باشد.
در شهرهای متراکم، ایجاد فضای سبز به معنای احداث پارک‌های بزرگ نیست. فضاهای کوچک‌تر اما پیوسته و باکیفیت نیز می‌توانند شبکه‌ای از نقاط خنک، سایه‌دار و قابل استفاده برای شهروندان ایجاد کنند.
طراحی برای کندتر شدن زندگی شهری
مسیرهای این فضا برخلاف بسیاری از فضاهای شهری، به‌طور کامل مستقیم و سریع طراحی نشده‌اند. شیب‌های مختلف، تغییر ارتفاع و مسیرهای غیرخطی موجب می‌شود حرکت در محیط با سرعت کمتری انجام شود و شهروندان فرصت بیشتری برای مشاهده محیط، نشستن و استراحت داشته باشند.
این ویژگی از منظر مدیریت شهری نیز قابل توجه است. بسیاری از فضاهای شهری معاصر بر عبور سریع، جابه‌جایی و انجام فعالیت‌های مشخص متمرکز هستند، در حالی که کیفیت زندگی شهری به فضاهایی برای توقف و مکث نیز نیاز دارد.
وجود نیمکت، سایه، پوشش گیاهی و مسیرهای آرام می‌تواند فضاهایی را ایجاد کند که در آن‌ها شهروندان مجبور نباشند دائم در حال حرکت یا مصرف باشند. چنین فضاهایی می‌توانند برای استراحت سالمندان، حضور خانواده‌ها، تعاملات اجتماعی و حتی گذراندن زمان کوتاه میان دو فعالیت روزمره استفاده شوند.
یکی از ایده‌های مهم پروژه، انعطاف‌پذیری فضای همکف است. این محیط برای یک فعالیت ثابت طراحی نشده و می‌تواند در زمان‌های مختلف کاربردهای متفاوتی پیدا کند؛ از نشستن و استراحت فردی گرفته تا ملاقات، غذا خوردن، برگزاری تجمع‌های کوچک یا شکل‌گیری فعالیت‌های غیررسمی.
این نوع طراحی می‌تواند در برنامه‌ریزی فضاهای عمومی شهری مورد توجه قرار گیرد. به جای آنکه برای هر متر مربع عملکرد مشخصی تعریف شود، می‌توان بخشی از فضاها را انعطاف‌پذیر طراحی کرد تا خود شهروندان شیوه استفاده از آن را شکل دهند.
نظر شما