به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، پاییز برای بسیاری از کلان‌شهرهای جهان فقط فصل خنک‌شدن هوا و بازگشت شهر به ضرب‌آهنگ معمول زندگی نیست؛ در برخی شهرها، تغییر دما، کاهش سرعت باد، وارونگی دما و افزایش رفت‌وآمد می‌تواند شرایطی ایجاد کند که آلاینده‌ها مدت بیشتری روی سطح زمین باقی بمانند.
سال ۲۰۲۶، بانک جهانی، داده‌های روزانه PM۲.۵ را برای بیش از ۳۲ هزار شهر تا ماه اوت ۲۰۲۶ منتشر کرده است؛ داده‌هایی که با استفاده از اطلاعات ماهواره‌ای، ایستگاه‌های زمینی، شرایط هواشناسی و اطلاعات مربوط به انتشار آلاینده‌ها تهیه شده‌اند. سازمان جهانی بهداشت نیز در نسخه جدید پایگاه کیفیت هوای خود، اطلاعات ۸۰۲۳ سکونتگاه در ۱۲۷ کشور را گردآوری کرده است. این داده‌ها نشان می‌دهند که وضعیت آلودگی هوا در شهرهای جهان یکسان نیست و برای تحلیل پاییز باید هم‌زمان شرایط جوی، ترافیک و منابع محلی انتشار را در نظر گرفت.
دهلی؛ پاییز در آستانه فصل آلودگی
دهلی یکی از مهم‌ترین نمونه‌های تغییر فصلی کیفیت هوا در جهان است. آخرین آمار رسمی هند نشان می‌دهد که میانگین شاخص کیفیت هوای دهلی در سپتامبر ۲۰۲۶ به ۱۰۲ رسیده است و پایین‌ترین میانگین ماه سپتامبر، طی پنج سال اخیر بوده است، همچنین از ابتدای سال ۲۰۲۶ تا پایان سپتامبر، ۱۹۴ روز با شاخص کیفیت هوای کمتر از ۲۰۰ ثبت شده است که بالاترین تعداد در این بازه طی پنج سال گذشته، اعلام شده است. این ارقام نشان می‌دهند که کیفیت هوا در بخشی از سال ۲۰۲۶ بهتر شده است، اما ورود به پاییز همچنان اهمیت زیادی دارد. در واقع منابع مختلفی همچون ترافیک، فعالیت‌های صنعتی و منطقه‌ای و سوزاندن بقایای کشاورزی، می‌تواند در افزایش آلودگی هوای این شهر نقش داشته باشند. ترافیک نیز در این میان اهمیت ویژه‌ای دارد. پژوهش‌های جدید نشان داده‌اند که کاهش تردد خودروها می‌تواند میزان ذرات بسیار ریز را در مناطق پرتردد دهلی، پایین بیاورد، از این‌رو، توسعه حمل‌ونقل عمومی، کنترل خودروهای آلاینده و مدیریت ترافیک کنار اقدامات مربوط به منابع منطقه‌ای آلودگی، بخش مهمی از راهکارهای پاییزی این شهر محسوب می‌شود.
هانوی؛ فصل آلودگی در یک کلان‌شهر آسیایی
هانوی یکی دیگر از شهرهای آسیایی است که با نزدیک‌شدن به پاییز، توجه بیشتری به کیفیت هوا نشان می‌دهد. بر اساس آمار رسمی منتشرشده در سال ۲۰۲۶، از ابتدای سال تا ۱۱ اوت، حدود ۷۳ درصد روزها در محدوده کیفیت هوای خوب یا متوسط قرار داشته‌اند و میانگین PM۲.۵ حدود ۴۱ میکروگرم بر متر مکعب بوده است. با این حال، مقام‌های شهری درباره احتمال افزایش آلودگی در پاییز و زمستان هشدار داده‌اند. بر اساس گزارش‌های شهری در سپتامبر ۲۰۲۶، از ماه‌های اکتبر تا مارس سال بعد، شرایط برای تجمع ذرات معلق در هانوی، بهتر می‌شود. باد ضعیف، کاهش بارندگی و وارونگی دما می‌تواند موجب شود آلاینده‌ها مدت بیشتری در لایه‌های پایین جو، باقی بمانند. این موضوع به‌ویژه در نزدیکی خیابان‌های پرتردد اهمیت دارد، زیرا کیفیت هوای یک نقطه پرترافیک تنها با میانگین کیفیت هوای کل شهر، یکسان نیست. نکته مهم درباره هانوی این است که خودروها تنها منبع آلودگی هوای این شهر نیستند. طبق داده‌های منتشرشده در سال ۲۰۲۶، حمل‌ونقل حدود ۲۳ درصد از آلودگی PM۲.۵ شهر را تشکیل می‌دهد، درحالی‌که ذرات ثانویه، ساخت‌وسازها، گردوغبار جاده‌ای و سوزاندن مواد روباز نیز سهم قابل‌توجهی در این موضوع دارند، بنابراین پاییز سخت هانوی را نمی‌توان فقط با افزایش ترافیک توضیح داد، بلکه مدیریت آلودگی نیازمند مجموعه‌ای از سیاست‌های شهری است.
میلان؛ ترافیک شدید و شرایط جوی دشوار
میلان از نمونه شهرهای اروپایی مهم برای بررسی ارتباط میان ترافیک و کیفیت هوا است. پژوهش‌های جدید درباره این شهر نشان می‌دهند که تشکیل و تجمع ذرات معلق در طول سال، تغییر می‌کند و منابع شهری از جمله حمل‌ونقل، در کنار شرایط جوی بر میزان آلاینده‌ها اثر می‌گذارند. در دوره‌هایی که پراکندگی هوا ضعیف‌تر می‌شود، آلاینده‌های ناشی از فعالیت‌های شهری می‌توانند مدت بیشتری در محیط باقی بمانند. یکی از نکات مهم درباره آلودگی شهری میلان این است که همه آلاینده‌ها با چشم دیده نمی‌شوند. ذرات بسیار ریز و گازهایی همچون دی‌اکسید نیتروژن، ممکن است در نزدیکی خیابان‌های پرتردد افزایش پیدا کنند، بدون آنکه آسمان شهر به‌طور محسوسی تیره شود. به همین دلیل، پایش ایستگاهی و داده‌های روزانه اهمیت بیشتری از مشاهده ظاهری هوا دارند. داده‌های ترافیکی سپتامبر ۲۰۲۶، نشان می‌دهد که میزان رفت‌وآمد و تردد در میلان زیاد است، البته شاخص ترافیک را نباید مستقیماً معادل میزان آلودگی دانست. در واقع ترافیک فقط یکی از عوامل مؤثر بر کیفیت هوا است و نوع خودروها، استانداردهای انتشار، شرایط جوی و منابع غیرترافیکی نیز در نتیجه نهایی نقش دارند.
لندن؛ ترافیک بالا و کاهش آلاینده‌ها
لندن نمونه جالبی است، زیرا نشان می‌دهد افزایش یا تداوم ترافیک لزوما، به‌معنای ثابت ماندن سطح آلودگی نیست. این شهر همچنان با ازدحام قابل‌توجه خودروها روبه‌رو است، اما طی سال‌های اخیر سیاست‌های مختلفی برای کاهش انتشار آلاینده‌های مرتبط با حمل‌ونقل، اجرا کرده است. گزارش رسمی سازمان حمل‌ونقل لندن در ژوئیه ۲۰۲۶ نشان می‌دهد که یک سال پس از افتتاح تونل سیلورتاون، میانگین غلظت دی‌اکسید نیتروژن در محدوده بررسی‌شده، نسبت به سال پیش از افتتاح تونل، ۱۷ درصد کاهش یافته است. هم‌زمان، زمان سفر در ساعات اوج ترافیک، در مسیرهای مرتبط نیز کاهش پیدا کرده است و استفاده از حمل‌ونقل عمومی افزایش یافته است. این داده‌ها نشان می‌دهند که تغییر در مدیریت شبکه حمل‌ونقل می‌تواند بر هم‌زمانی ترافیک و کیفیت هوا اثر بگذارد. با این‌حال، لندن همچنان برای کنترل آلاینده‌هایی همچون دی‌اکسید نیتروژن و ذرات معلق، برنامه پایش و مدیریت دارد. تجربه این شهر اهمیت یک نکته را نشان می‌دهد؛ اینکه هدف مدیریت شهری فقط کاهش تعداد خودروها نیست، بلکه باید نوع خودرو، میزان انتشار، مسیرهای پرترافیک و گزینه‌های جایگزین حمل‌ونقل نیز در نظر گرفته شود.
سئول؛ ترافیک شهری و پایش دقیق کیفیت هوا
سئول یکی از شهرهایی است که سامانه پایش کیفیت هوای بسیار گسترده‌ای دارد. سامانه رسمی شهر، کیفیت هوا را در ایستگاه‌های مختلف و برای آلاینده‌هایی همچون PM۲.۵، PM۱۰، ازن، دی‌اکسید نیتروژن، مونوکسیدکربن و دی‌اکسید گوگرد به‌صورت مداوم منتشر می‌کند. داده‌های رسمی سپتامبر ۲۰۲۶ نیز نشان می‌دهد که کیفیت هوا در نقاط مختلف شهر می‌تواند متفاوت باشد. اهمیت این موضوع در پاییز بیشتر می‌شود، زیرا تغییرات دما و شرایط جوی می‌تواند بر پراکنده شدن آلاینده‌ها اثر بگذارد. در سامانه رسمی سئول، علاوه بر میانگین شهری، اطلاعات مناطق مختلف و ایستگاه‌های کنار جاده نیز ارائه می‌شود. این تفکیک کمک می‌کند اثر ترافیک و شرایط محلی، برای کل شهر بررسی شود. ترافیک نیز یکی از موضوعات اصلی سئول و منطقه شهری اطراف آن است. در تعطیلات سپتامبر ۲۰۲۶، حدود ۵.۹ میلیون وسیله نقلیه در جاده‌های کره جنوبی، طی یک روز پیش‌بینی شد و زمان سفر میان سئول و بعضی از شهرهای بزرگ کشور به چند ساعت افزایش یافت. این نمونه نشان می‌دهد که تغییرات فصلی الگوی سفر، می‌تواند در دوره‌های خاص، فشار زیادی بر شبکه حمل‌ونقل وارد کند.
نظر شما