به گزارش خبرگزاری ایمنا از مازندران، حضور سگ‌های بلاصاحب یا همان ولگرد در برخی معابر، حاشیه شهرها، اطراف مدارس، مراکز درمانی و مناطق گردشگری، علاوه بر ایجاد نگرانی برای شهروندان، احتمال بروز حوادث ناشی از گازگرفتگی و انتقال بیماری‌هایی مانند هاری را افزایش می‌دهد.
این مسئله در استانی مانند مازندران که سالانه میزبان شمار زیادی از گردشگران و طبیعت دوستان است، ابعاد دیگری نیز پیدا می‌کند و نحوه مدیریت جمعیت سگ‌های بلاصاحب می‌تواند با موضوع امنیت فضاهای عمومی و کیفیت محیط‌های گردشگری ارتباط پیدا کند.
افزایش جمعیت سگ‌های بلاصاحب و موارد حیوان‌گزیدگی، به یکی از چالش‌های همزمان حوزه سلامت، مدیریت شهری و محیط زیست در مازندران تبدیل شده است؛ موضوعی که اگرچه آمار مصدومان سگ‌گزیدگی در سه ماه نخست سال جاری کاهش داشته، اما همچنان مراجعات ناشی از حیوان‌گزیدگی و هزینه‌های پیشگیری و درمان، ضرورت اجرای جدی‌تر برنامه‌های کنترل جمعیت سگ‌های بلاصاحب را مطرح می‌کند.
اکنون سگ‌گزیدگی در مازندران به یکی از مسائل قابل توجه حوزه سلامت عمومی تبدیل شده است؛ موضوعی که علاوه بر آسیب‌های جسمی، خطر ابتلا به بیماری‌هایی مانند هاری و هزینه‌های واکسیناسیون و درمان را به دنبال دارد. افزایش حضور سگ‌های بلاصاحب در برخی مناطق شهری و روستایی نیز ضرورت مدیریت و کنترل این معضل را پررنگ‌تر کرده است.
۵۰ مصدوم سگ‌گزیدگی در سه ماه نخست در سال‌جاری
علی عباسی، مدیرکل پزشکی قانونی مازندران در گفت‌وگو با خبرنگار ایمنا در مازندران با اشاره به آخرین گزارش سگ‌گزیدگی این استان از کاهش شش درصدی آمار مصدومان ناشی از گازگرفتگی سگ در سه ماه نخست سال جاری خبر می‌دهد و بیان می‌کند: در این مدت ۵۰ نفر برای بررسی صدمات ناشی از سگ‌گزیدگی به پزشکی قانونی استان مراجعه کرده‌اند که ۳۶ نفر از آنان مرد و ۱۴ نفر زن بوده‌اند.
وی می‌افزاید: بر اساس آمار پزشکی قانونی، گروه سنی ۳۱ تا ۵۰ سال بیشترین فراوانی مصدومان را به خود اختصاص داده و گروه سنی ۱۱ تا ۲۰ سال کمترین میزان مراجعات را داشته است.
مدیرکل پزشکی قانونی مازندران ادامه می‌دهد: در میان شهرستان‌های استان نیز آمل با ۹ مورد، تنکابن با هشت مورد و بابل با هفت مورد، بیشترین تعداد مصدومان ثبت‌شده را داشته‌اند و گلوگاه و سوادکوه با یک مورد در پایین‌ترین سطح این آمار قرار گرفته‌اند.
عباسی همچنین با اشاره به آمار سال گذشته اظهار می‌کند: در سال ۱۴۰۴ مجموعاً ۱۳۶ مورد مصدومیت ناشی از سگ‌گزیدگی شامل ۸۸ مرد و ۴۸ زن در مراکز پزشکی قانونی مازندران ثبت شده است.
بخش مهمی از هزینه سلامت صرف پیشگیری از هاری می‌شود
موضوع سگ‌گزیدگی تنها به آسیب جسمی محدود نمی‌شود و هزینه‌های قابل توجهی را نیز به نظام سلامت تحمیل می‌کند.
علیرضا رئیسی، معاون بهداشت وزیر بهداشت در گفت‌وگویی با خبرنگار ایمنا در مازندران با اشاره به میزان سگ‌گزیدگی در کشور اظهار می‌کند: سالانه حدود ۴۰۰ هزار مورد سگ‌گزیدگی در کشور اتفاق می‌افتد.
وی با اشاره به هزینه واکسیناسیون هاری بیان می‌کند: هر فرد آسیب‌دیده به طور معمول نیازمند دریافت چهار نوبت واکسن است و هزینه این واکسن‌ها بار مالی قابل توجهی بر نظام سلامت تحمیل می‌کند.
بر اساس اظهارات مسئولان حوزه سلامت، پیشگیری از حیوان‌گزیدگی و کنترل جمعیت حیوانات ناقل بیماری می‌تواند هزینه‌های درمانی ناشی از این حوادث را کاهش دهد.
رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت با اشاره به هزینه‌های پیشگیری و درمان هاری، بر تفاوت قابل توجه هزینه واکسیناسیون سگ‌ها و درمان انسان‌های در معرض خطر تأکید می‌کند و می‌گوید: آمارهای حوزه سلامت نشان می‌دهد حیوان‌گزیدگی همچنان یکی از موضوعات مورد توجه نظام بهداشت در استان‌های شمالی است و مازندران نیز در این میان با توجه به جمعیت، پراکندگی روستایی و شهری و حضور گردشگران، با شرایط ویژه‌ای روبه‌رو است.
مازندران همچنان درگیر مسئله حیوان‌گزیدگی
خطر اصلی در موارد سگ‌گزیدگی، احتمال انتقال هاری است؛ بیماری‌ای که در صورت بروز علائم بالینی، پیامدهای بسیار خطرناکی دارد و به همین دلیل، مراجعه سریع فرد آسیب‌دیده برای دریافت خدمات پیشگیری پس از مواجهه اهمیت دارد.
از سوی دیگر، بخشی از سگ‌های رها در محیط‌های شهری و روستایی، صاحب‌دار هستند و بخشی نیز به صورت بلاصاحب در محیط رها شده‌اند؛ بنابراین ساماندهی این وضعیت نیازمند همکاری چند دستگاه و تفکیک دقیق مسئولیت‌ها است.
کنترل جمعیت سگ‌های بلاصاحب؛ مسئولیتی فراتر از جمع‌آوری
سیدحسن امامی مشاور وزیر بهداشت و رئیس مجمع سلامت کشور نیز در گفت‌وگو با خبرنگاران با اشاره به موضوع حیوان‌گزیدگی در کشور، این مسئله را شامل دو بخش سگ‌های بلاصاحب و حیوانات خانگی اشاره و اظهار می‌کند: وزارت بهداشت و دانشگاه‌های علوم پزشکی موظف به ارائه واکسن و سرم هاری به افراد دچار حیوان‌گزیدگی هستند پ تهیه واکسن هزینه بالایی را به نظام سلامت تحمیل می‌کند.
وی می‌افزاید: سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌ها با همکاری سازمان دامپزشکی مسئولیت جمع‌آوری و نگهداری سگ‌های بلاصاحب و ولگرد را بر عهده دارند و انتظار می‌رود این مراکز وظایف خود را به شکل صحیح انجام دهند.
رئیس مجمع سلامت کشور بر واکسیناسیون و عقیم‌سازی سگ‌ها نیز تأکید می‌کند و ادامه می‌دهد: آمار دقیقی از جمعیت سگ‌های بلاصاحب در کشور وجود ندارد و جمعیت این حیوانات بین دو تا چهار میلیون قلاده تخمین زده می‌شود.
امامی رضوی با اشاره به آثار افزایش جمعیت سگ‌های بلاصاحب بر محیط زیست، خاطرنشان می‌کند: کنترل جمعیت این حیوانات باید به تدریج و با اجرای برنامه‌های مشخص دنبال شود.
اجرای دستورالعمل‌ها؛ حلقه‌ای که نیازمند پیگیری است
دستورالعمل کنترل جمعیت حیوانات ناقل بیماری در سطح ملی تدوین و برای اجرا به استان‌ها ابلاغ شده است؛ بر اساس این دستورالعمل، مدیریت سگ‌های بلاصاحب صرفاً به جمع‌آوری آنها محدود نمی‌شود و فرآیندهایی از جمله شناسایی، تفکیک، واکسیناسیون، قرنطینه، عقیم‌سازی و واگذاری مسئولانه را دربرمی‌گیرد.
در چنین شرایطی، مدیریت این موضوع در مازندران نیازمند همکاری شهرداری‌ها، دهیاری‌ها، دامپزشکی، دانشگاه‌های علوم پزشکی، محیط زیست و سایر دستگاه‌های مرتبط است.
از سوی دیگر، افزایش موارد سگ‌گزیدگی در هر منطقه باید علاوه بر موضوع درمان، به عنوان نشانه‌ای برای بررسی وضعیت جمعیت سگ‌های بلاصاحب و نحوه مدیریت آنها مورد توجه قرار گیرد.
حوادث ناشی از سگ‌گزیدگی اگرچه ممکن است در ظاهر یک اتفاق فردی باشد، اما تکرار آن در نقاط مختلف می‌تواند به مسئله‌ای عمومی در حوزه سلامت و مدیریت شهری تبدیل شود.
برای مازندران، ساماندهی این وضعیت تنها به کاهش یک آمار پزشکی محدود نمی‌شود؛ بلکه می‌تواند در کاهش هزینه‌های درمان، افزایش ایمنی فضاهای عمومی، کنترل بیماری‌های قابل انتقال و مدیریت بهتر محیط‌های شهری و گردشگری مؤثر باشد.
اکنون چالش اصلی، اجرای مستمر برنامه‌های کنترل جمعیت سگ‌های بلاصاحب و مشخص بودن مسئولیت هر دستگاه است؛ موضوعی که بدون همکاری میان بخش‌های مختلف، همچنان می‌تواند به تکرار حوادث و تحمیل هزینه به شهروندان و نظام سلامت منجر شود.
نظر شما