به گزارش خبرگزاری ایمنا، در شرایطی که افزایش هزینه کالاهای اساسی سهم قابلتوجهی از درآمد خانوارها را به خود اختصاص داده است، مدیریت شهری تهران اجرای طرحی با عنوان «تورم صفر» را با هدف تثبیت قیمت بخشی از کالاهای ضروری و کاهش هزینه تأمین سبد معیشت شهروندان آغاز کرده است؛ طرحی که قرار است در کنار عرضه کالا با قیمت ثابت، با حذف بخشی از واسطهها، خرید مستقیم از تولیدکننده و کاهش سود بازرگانی در فروشگاههای شهروند، مسیر تازهای برای مدیریت هزینههای خانوار ایجاد کند.
این طرح از امروز، سهشنبه هفتم مهر، در تهران آغاز شده و در مرحله نخست ۱۲ قلم کالای اساسی را دربر میگیرد. برنج، گوشت، حبوبات، ماکارونی، سویا، خرما، شکر و روغن از جمله کالاهای این بسته هستند و قرار است قیمت آنها برای مدت شش ماه در چارچوب طرح ثابت بماند.
بر اساس برنامه اعلامشده، کالاهای مشمول طرح در نخستین مرحله در ۱۰۸ میدان میوه و ترهبار تهران عرضه میشوند و از شنبه نیز ۱۸ فروشگاه شهروند به شبکه عرضه اضافه خواهند شد. شهروندان همچنین میتوانند از طریق سامانه «شهرزاد» خرید خود را به شکل غیرحضوری انجام دهند و کالا را درب منزل تحویل بگیرند.
سهمیه خرید متناسب با تعداد اعضای خانوار
یکی از ویژگیهای اصلی طرح «تورم صفر»، تعیین سهم خرید بر اساس تعداد اعضای خانوار است. به این ترتیب، میزان دسترسی هر خانوار به کالاهای مشمول طرح بر مبنای اطلاعات ثبتشده در سامانههای مربوط و کد ملی تعیین میشود.
برای نمونه، سهم ماهانه برنج برای هر فرد دو کیلوگرم تعیین شده است و خانوار میتواند از میان سه نوع برنج عرضهشده، گزینه مورد نیاز خود را انتخاب کند. سهم گوشت نیز برای هر فرد ماهانه نیم کیلوگرم در نظر گرفته شده و امکان انتخاب گوشت گوسفندی یا گوساله وجود دارد. در بخش روغن نیز سهم هر فرد ۴۰۰ گرم در ماه تعیین شده است.
این سازوکار قرار است از یک سو امکان دسترسی خانوارها به کالاهای اساسی را با قیمت مشخص فراهم کند و از سوی دیگر، با ثبت خرید در سامانه، امکان رصد میزان عرضه و مصرف کالاها را افزایش دهد.
افزایش اقلام از ۱۲ به ۱۵ قلم
طرح «تورم صفر» قرار نیست در همین مرحله متوقف شود. بر اساس برنامه اعلامشده، تعداد اقلام مشمول بسته معیشتی در آبانماه از ۱۲ به ۱۵ قلم افزایش پیدا میکند و مرغ، رب و پنیر نیز به این سبد اضافه خواهند شد.
همزمان، شبکه عرضه نیز توسعه خواهد یافت و تعداد میادین میوه و ترهبار مشارکتکننده از ۱۰۸ مرکز به بیش از ۲۰۰ میدان میرسد. فعالیت فروشگاههای شهروند نیز در چارچوب این طرح گسترش خواهد یافت تا دسترسی شهروندان به کالاهای مشمول افزایش پیدا کند.
تثبیت قیمت روغن و شکر
در چارچوب این طرح، روغن و شکر با نرخ مصوب فعلی به مدت شش ماه عرضه خواهند شد و تغییرات احتمالی قیمت این اقلام در بازار، در مدت اجرای طرح، مبنای افزایش قیمت آنها در این بسته نخواهد بود.
برای سایر کالاهای مشمول نیز قیمت عرضه در زمان آغاز طرح بین پنج تا ۵۰ درصد پایینتر از قیمت بازار تعیین شده و قرار است این قیمت در دوره مشخصشده ثابت بماند.
این تفاوت قیمتی در صورت تداوم عرضه، میتواند بخشی از فشار هزینهای خانوارها را در خرید کالاهای ضروری کاهش دهد؛ البته میزان اثرگذاری واقعی طرح به استمرار تأمین کالا، پوشش مراکز عرضه و حفظ قیمتهای اعلامشده در طول دوره اجرای آن وابسته خواهد بود.
بازگشت ۵۰ درصد سود بازرگانی در شهروند
بخش دیگری از برنامه مدیریت شهری تهران به فروشگاههای شهروند مربوط میشود. بر اساس این طرح، از شنبه سود بازرگانی بیش از ۱۸ هزار قلم کالای عرضهشده در فروشگاههای شهروند به میزان ۵۰ درصد کاهش مییابد.
سود بازرگانی کالاها بسته به نوع محصول متفاوت است و ممکن است از حدود سه درصد تا ۳۰ یا حتی ۴۰ درصد متغیر باشد. در سازوکار پیشبینیشده، ۵۰ درصد سود بازرگانی کالاهای مشمول پس از خرید آنلاین به کیف پول شهروند بازگردانده میشود.
این بخش برخلاف بسته «تورم صفر»، مشمول سهمیهبندی بر اساس کد ملی یا تعداد اعضای خانوار نیست و عموم شهروندان میتوانند از آن استفاده کنند.
حرکت به سمت حذف واسطهها
محور دیگر طرح به تغییر شیوه تأمین کالا بازمیگردد. مدیریت شهری تهران اعلام کرده است که خرید مستقیم و قراردادی از تولیدکنندگان، سلفخری و مشارکت در تولید را دنبال میکند تا تعداد واسطههای میان تولیدکننده و مصرفکننده کاهش یابد.
در حال حاضر کالاهای عرضهشده در میادین میوه و ترهبار بهطور میانگین ۲۵ تا ۳۰ درصد پایینتر از قیمت بازار عرضه میشوند و مدیریت شهری قصد دارد با توسعه خرید مستقیم، این فاصله قیمتی را افزایش دهد.
در این مدل، فروشگاه شهروند و سازمان میادین میوه و ترهبار بهجای اتکا به زنجیرههای طولانی تأمین، بخشی از نیاز خود را از طریق قرارداد مستقیم با تولیدکنندگان تأمین خواهند کرد؛ رویکردی که در صورت اجرای موفق میتواند هزینه مبادله و بخشی از حاشیه قیمت ناشی از واسطهگری را کاهش دهد.
عرضه مستقیم تولیدکنندگان در هفت منطقه
یکی دیگر از بخشهای طرح، ایجاد مراکز عرضه مستقیم کالا در هفت منطقه تهران است. قرار است از هفته آینده در مناطق ۲، ۴، ۵، ۱۵، ۱۷، ۲۰ و ۲۲ فضاهایی برای عرضه مستقیم محصولات تولیدکنندگان تجهیز شود.
در این مراکز، تولیدکنندگان از نقاط مختلف کشور امکان عرضه مستقیم محصولات خود به مصرفکنندگان را خواهند داشت. استفاده از ظرفیت تعاونیها و تولیدکنندگان و انعقاد تفاهمنامه با آنها نیز برای تأمین این مراکز در دستور کار قرار گرفته است.
در صورت توسعه این مدل، فاصله میان محل تولید و بازار مصرف کوتاهتر میشود و بخشی از هزینههایی که در زنجیره توزیع ایجاد میشود، امکان حذف خواهد داشت.
طرحی چهاروجهی برای کاهش هزینه سبد خانوار
مجموعه برنامههای اعلامشده از سوی مدیریت شهری تهران را میتوان در چهار محور اصلی خلاصه کرد؛ تثبیت قیمت ۱۲ قلم کالای اساسی و افزایش آن به ۱۵ قلم در مرحله بعد، کاهش ۵۰ درصدی سود بازرگانی بیش از ۱۸ هزار قلم کالا در فروشگاههای شهروند، توسعه خرید مستقیم و قراردادی برای حذف واسطهها و ایجاد مراکز عرضه مستقیم کالا در مناطق مختلف تهران.
اجرای این چهار محور در کنار یکدیگر، طرح «تورم صفر» را از یک برنامه صرفاً مبتنی بر تثبیت قیمت فراتر میبرد و آن را به مجموعهای از سیاستهای مدیریت زنجیره تأمین، توزیع و عرضه کالا تبدیل میکند.
تأمین مالی با مشارکت بانکها
تأمین مالی طرح نیز قرار است با استفاده از ظرفیت مدیریت شهری و مشارکت نظام بانکی انجام شود. بانک شهر و بانک ملت در تأمین مالی این طرح مشارکت دارند و رایزنی برای استفاده از ظرفیت سایر بانکها نیز در حال انجام است.
از سوی دیگر، مدیریت شهری اعلام کرده است که برای جلوگیری از انحراف در توزیع کالا، فرآیند عرضه و خرید در بستر سامانه شهرزاد قابل رصد خواهد بود. میزان کالای تحویلشده به مراکز عرضه و میزان خرید شهروندان، چه به شکل حضوری و چه غیرحضوری، در این سامانه ثبت میشود.
به این ترتیب، تهران اجرای طرحی را آغاز کرده است که هدف آن کنترل بخشی از هزینههای سبد خانوار از مسیر تثبیت قیمت، توسعه شبکه عرضه، کاهش واسطهگری و خرید مستقیم از تولیدکننده است؛ طرحی که دامنه آن قرار است از ۱۲ قلم کالای اساسی در ۱۰۸ میدان میوه و ترهبار آغاز شود و در ادامه با افزایش اقلام، مراکز عرضه و ابزارهای تأمین مستقیم کالا گسترش پیدا کند.
نظر شما