به گزارش خبرگزاری ایمنا، اماس از جمله بیماریهایی است که نمیتوان رفتار آن را برای همه بیماران با یک الگوی واحد توضیح داد. تجربه فرد مبتلا ممکن است با فرد دیگری که همان تشخیص را دریافت کرده تفاوت زیادی داشته باشد؛ از بیماری که سالها پس از شروع علائم، تغییر چشمگیری در وضعیت بالینی یا تصاویر MRI ندارد تا بیماری که در فاصله کوتاهی با حملات متعدد و افزایش ناتوانی مواجه میشود و همین تفاوت در سیر بیماری، اهمیت شناخت دقیق رفتار اماس را دوچندان میکند.
در توصیف این تفاوتها، گاهی از اصطلاحاتی مانند اماس خوشخیم یا اماس تهاجمی استفاده میشود. این اصطلاحات در واقع تلاش میکنند میزان فعالیت و روند بیماری را در یک بازه زمانی مشخص توصیف کنند و نشان دهند که اماس میتواند در افراد مختلف، سرعت و شدت متفاوتی داشته باشد. سابقه یک علامت قدیمی که بهبود یافته و سالها بدون یافته جدید باقی مانده، با بیماری که از ابتدا چندین علامت عصبی و حملات مکرر دارد، از نظر رفتار بیماری شرایط یکسانی ندارد.
در فرمهای فعال و تهاجمی، زمان اهمیت بیشتری پیدا میکند و تکرار حملات و تجمع آسیبهای عصبی میتواند در مدت کوتاهی تواناییهای فرد را تحت تأثیر قرار دهد و به همین دلیل، شناسایی سریع نشانههای فعالیت شدید و آغاز درمان متناسب با وضعیت بیمار اهمیت ویژهای دارد، البته تهاجمی بودن به معنای بیاثر بودن درمان نیست و بر اساس اظهارات متخصصان، بخشی از این بیماران میتوانند در صورت تشخیص و درمان مناسب، پاسخ قابل قبولی به درمانهای موجود نشان دهند.
با وجود پیشرفتهای چشمگیر در درمان اماس، هنوز همه ابعاد بیماری به طور کامل قابل کنترل نیست. داروها در کاهش حملات و مهار فعالیت التهابی نقش مهمی دارند، اما جلوگیری کامل از شکلگیری یا افزایش ناتوانی در همه بیماران همچنان امکانپذیر نیست. همین مسئله، ضرورت ادامه پژوهشها و توسعه درمانهایی را نشان میدهد که علاوه بر کنترل حملات، بتوانند بر روندهای پیشرونده بیماری نیز اثر مؤثرتری بگذارند.
ام اس خوشخیم و بدخیم چیست و چه تفاوتهایی دارد؟
مسعود اعتمادیفر، متخصص بیماریهای مغز و اعصاب در گفتوگو با خبرنگار ایمنا با بیان اینکه اصطلاحاتی برای توصیف شدت و رفتار بیماری ام اس مورد استفاده قرار میگیرد، اظهار کرد: کی از آنها اماس خوشخیم است. منظور از اماس خوشخیم بیماری است که فرد پس از گذشت مدت به نسبت طولانی، برای مثال حدود ۱۰ سال، با وجود داشتن سابقه بیماری، هیچ علامت قابل توجه بالینی یا پیشرفت مشخصی در MRI نداشته باشد.
وی با بیان اینکه برای نمونه، ممکن است بیمار در گذشته یک علامت مانند اختلال بینایی یا ضعف پا داشته باشد، این علامت بهبود پیدا کرده باشد و پس از آن سالها هیچ یافته بالینی جدید یا تغییر قابل توجهی در MRI مشاهده نشده باشد، افزود: در نقطه مقابل، گروهی از بیماران سیر بسیار فعال و تهاجمی دارند که به آنها اماس تهاجمی یا Aggressive Multiple Sclerosis گفته میشود.
متخصص بیماریهای مغز و اعصاب تصریح کرد: این بیماران ممکن است از همان ابتدای بیماری با علائم متنوعی مانند ضعف اندام، تاری دید و اختلال تعادل مراجعه کنند و در ادامه نیز حملات متعددی داشته باشند. تکرار حملات و تجمع ناتوانی عصبی میتواند باعث شود بیمار در مدت کوتاهی دچار درجات قابل توجهی از ناتوانی شود.
ام اس درمان میشود؟
اعتمادیفر با بیان اینکه فرمهای بسیار تهاجمی بیماری شیوع بالایی ندارند و حدود ۵ تا ۱۰ درصد بیماران را شامل میشوند، ادامه داد: نکته امیدوارکننده این است که بسیاری از این بیماران، در صورت تشخیص سریع و شروع درمان مناسب، میتوانند پاسخ خوبی به درمانهای موجود بدهند و به همین دلیل، در بیماری که از همان ابتدا شواهدی از فعالیت شدید و تهاجمی بیماری دارد، تشخیص سریع و انتخاب درمان مناسب اهمیت بسیار زیادی پیدا میکند.
وی گفت: یکی از پرسشهای مهم بیماران این است که آیا داروهای اماس میتوانند بیماری را به طور کامل درمان کنند یا فقط از پیشرفت آن جلوگیری میکنند و باید توجه داشت که داروهای موجود در اماس، بهویژه در کنترل حملات و عود بیماری، اثربخشی بسیار خوبی دارند، با این حال، در زمینه جلوگیری کامل از پیشرفت ناتوانی، هنوز با محدودیتهایی مواجه هستیم.
متخصص بیماریهای مغز و اعصاب با بیان اینکه پژوهشها همچنان ادامه دارد و داروهای جدید با هدف کنترل بهتر روند پیشرفت بیماری در حال توسعه هستند، اضافه کرد: در واقع، بسیاری از درمانهای موجود در کنترل فعالیت التهابی بیماری و کاهش تعداد حملات بسیار موفق هستند، اما تأثیر آنها بر روند پیشرونده بیماری همیشه به اندازهای که انتظار داریم نیست.
اماس را نمیتوان تنها بر اساس نام بیماری یا یک علامت مشخص قضاوت کرد و آنچه اهمیت دارد، روندی است که بیماری در طول زمان طی میکند. برخی بیماران ممکن است برای سالهای طولانی بدون شواهد قابل توجهی از فعالیت جدید باقی بمانند، در حالی که گروهی دیگر با حملات بیشتر و تجمع سریعتر علائم و ناتوانی روبهرو شوند. این تفاوتها نشان میدهد که ارزیابی مستمر وضعیت بیمار، بخش مهمی از مدیریت بیماری است.
در میان انواع مختلف سیر اماس، فرمهای تهاجمی به دلیل سرعت بالاتر فعالیت بیماری، نیازمند توجه ویژه هستند. بروز چند علامت عصبی، حملات متعدد و نشانههای افزایش ناتوانی میتواند ضرورت بررسی سریعتر و تصمیمگیری درمانی دقیقتر را مطرح کند. با این حال، تهاجمی بودن بیماری همیشه به معنای ناتوانی در کنترل آن نیست و درمان مناسب در زمان مناسب میتواند برای برخی بیماران نتایج مطلوبی به همراه داشته باشد.
درمانهای اماس طی سالهای گذشته توانستهاند در کنترل فعالیت التهابی و کاهش تعداد حملات نقش قابل توجهی ایفا کنند، اما مسیر بیماری تنها به حملات محدود نمیشود. روندهای پیشرونده و افزایش ناتوانی همچنان از بخشهای پیچیده درمان هستند و به همین دلیل نمیتوان انتظار داشت یک دارو در همه بیماران، تمام ابعاد بیماری را به طور کامل متوقف کند. شناخت این محدودیتها در کنار دستاوردهای درمانی، تصویر واقعبینانهتری از مسیر مقابله با اماس ارائه میدهد.
از این منظر، مدیریت اماس بیش از آنکه به یک اقدام مقطعی وابسته باشد، به شناخت الگوی بیماری، پیگیری مستمر و انتخاب درمان متناسب با شرایط هر فرد نیاز دارد. همزمان، ادامه پژوهشها برای یافتن روشهایی که بتوانند علاوه بر کاهش حملات، بر روندهای پیشرونده و ناتوانی نیز اثر بیشتری داشته باشند، اهمیت زیادی دارد. مسیر درمان اماس همچنان در حال تغییر است و شناخت دقیقتر رفتار بیماری میتواند زمینه تصمیمگیری بهتر و مراقبت مؤثرتر از بیماران را فراهم کند.
نظر شما