پشت پرده جنگ ایران و عراق / نقش نزدیکان شاه فراری در تحریک صدام

جنگ ایران و عراق تنها در میدان‌های نبرد شکل نگرفت؛ پشت مرزها نیز رایزنی‌ها و ارتباط‌هایی جریان داشت که بر اساس اسناد موجود بخشی از آن به فعالیت مخالفان جمهوری اسلامی و برخی نظامیان سابق حکومت پهلوی در عراق بازمی‌گشت.

محمد رستمی نجف‌آبادی در گفت‌وگو با خبرنگار ایمنا با اشاره به برخی اسناد و گزارش‌های منتشرشده درباره تحولات منتهی به آغاز جنگ ایران و عراق اظهار کرد: بررسی این اسناد نشان می‌دهد که برخی چهره‌های مخالف جمهوری اسلامی و وابستگان حکومت پهلوی در ماه‌های پیش از آغاز جنگ، ارتباط‌هایی با حکومت عراق داشته و تلاش کرده‌اند صدام حسین را نسبت به شرایط داخلی ایران و توان نظامی کشور پس از انقلاب متقاعد کنند.

وی افزود: در بسیاری از تحلیل‌ها، آغاز جنگ هشت‌ساله ایران و عراق عمدتاً به جاه‌طلبی‌های صدام و حمایت قدرت‌های خارجی نسبت داده می‌شود، اما در کنار این عوامل، اسناد و گزارش‌هایی نیز درباره نقش برخی مخالفان جمهوری اسلامی در ارتباط با رژیم بعث عراق منتشر شده است.

پژوهشگر تاریخ ایران اسلامی و رزمنده دفاع مقدس با بیان اینکه بر اساس این گزارش‌ها، برخی نزدیکان محمدرضا پهلوی به صدام اطمینان داده بودند که ارتش ایران پس از انقلاب با ضعف و فروپاشی روبه‌رو شده و در صورت حمله عراق، توان مقاومت مؤثری نخواهد داشت، گفت: در این میان از شاپور بختیار و ارتشبد غلامعلی اویسی به‌عنوان چهره‌هایی نام برده می‌شود که با سفر به عراق و برقراری ارتباط با مقام‌های این کشور، تلاش داشتند تصویری از ضعف ایران پس از انقلاب به حکومت بعث ارائه دهند.

رستمی نجفی‌آبادی با اشاره به فعالیت برخی فرماندهان سابق ارتش شاه در عراق اظهار داشت: بر اساس گزارش‌هایی که به اسناد وزارت خارجه بریتانیا نسبت داده شده است، افرادی همچون غلامعلی اویسی، بهرام آریانا و برخی دیگر از نظامیان سابق حکومت پهلوی در عراق حضور داشتند و درصدد سازماندهی نیروهایی برای مقابله با جمهوری اسلامی بودند.

وی اضافه کرد: یکی از موضوعاتی که در این اسناد و گزارش‌ها مطرح شده، ایجاد ارتباط میان این جریان‌ها و رژیم بعث عراق و برنامه‌ریزی برای استفاده از شرایط ناشی از حمله احتمالی عراق به ایران است.

این پژوهشگر تاریخ ایران اسلامی همچنین با اشاره به موضوع فعالیت یک ایستگاه رادیویی در عراق گفت: بر اساس برخی گزارش‌ها، این جریان تلاش کرده بود از طریق یک ایستگاه رادیویی، پیام‌هایی را به داخل ایران منتقل کند و مردم و نیروهای نظامی را تحت تأثیر قرار دهد.

وی اضافه کرد: در برخی منابع نیز درباره نقش ارتشبد اویسی و دیگر فرماندهان سابق در راه‌اندازی این ایستگاه رادیویی مطالبی مطرح شده است که نیازمند بررسی و تطبیق با اسناد تاریخی است.

این پژوهشگر تاریخ ایران اسلامی درباره ادعای انتقال تجهیزات نظامی به عراق نیز گفت: در برخی اسناد منتسب به دستگاه اطلاعاتی رژیم بعث عراق، مطالبی درباره انتقال تجهیزات نظامی خریداری‌شده در دوران پهلوی به عراق مطرح شده است. این اسناد پس از سقوط صدام منتشر شد و در برخی رسانه‌های ایرانی نیز بازتاب پیدا کرد.

رستمی نجف‌آبادی در پایان گفت: بررسی نقش جریان‌های سیاسی مخالف جمهوری اسلامی در تحولات پیش از آغاز جنگ ایران و عراق، موضوعی است که نیازمند مطالعه اسناد آرشیوی و منابع مختلف است و می‌تواند ابعاد کمتر بررسی‌شده‌ای از شرایط سیاسی منطقه در سال‌های ۱۹۷۹ و ۱۹۸۰ میلادی را روشن کند.

کد مطلب 1007394

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.