به گزارش خبرگزاری ایمنا، هوایی که هر روز تنفس میکنیم، بیآنکه متوجه باشیم بخشی از سلامت ما را شکل میدهد و به همین دلیل، زمانی که کیفیت هوا کاهش پیدا میکند، موضوع از یک مسئله محیطزیستی فراتر میرود و به دغدغهای مستقیم برای سلامت عمومی تبدیل میشود. افزایش آلایندهها میتواند بدن را در معرض ترکیبی از ذرات و مواد قرار دهد که آثار آن فقط در دستگاه تنفسی باقی نمیماند و ممکن است سلامت اندامها و سیستمهای مختلف را تحت تأثیر قرار دهد.
ذرات معلق ریز در میان آلایندههای هوا اهمیت ویژهای دارند، زیرا اندازه کوچک آنها امکان نفوذ به بخشهای عمقی ریه را فراهم میکند. در برخی شرایط، این ذرات میتوانند از سدهای طبیعی دستگاه تنفسی عبور کرده و وارد جریان خون شوند؛ موضوعی که ضرورت توجه به آلودگی هوا را از منظر سلامت قلب و عروق و سایر عملکردهای حیاتی بدن دوچندان میکند، بنابراین کاهش مواجهه با هوای آلوده را باید بخشی از مراقبتهای روزمره در دورههای آلودگی دانست.
با این حال، همه افراد به یک اندازه در برابر پیامدهای آلودگی هوا آسیبپذیر نیستند. بدن کودکان در حال رشد است، سالمندان ممکن است با بیماریهای زمینهای بیشتری روبهرو باشند و افراد مبتلا به آسم، بیماریهای ریوی یا قلبی نیز شرایط حساستری دارند. مادران باردار نیز در زمره گروههایی قرار میگیرند که در روزهای آلوده باید توجه بیشتری به میزان حضور در فضای باز و کیفیت محیط زندگی خود داشته باشند.
مراقبت از سلامت در چنین شرایطی تنها به ماندن در خانه محدود نمیشود، بلکه کیفیت هوای همین فضای بسته نیز اهمیت دارد. اگر هوای بیرون آلوده باشد، اما در داخل خانه با دخانیات، عود یا دیگر منابع تولید دود، آلودگی بیشتری ایجاد شود، هدف از پناه بردن به محیط بسته عملاً کمرنگ خواهد شد و به همین دلیل، مدیریت رفتوآمد، انتخاب محیط مناسب برای فعالیت کودکان و توجه همزمان به هوای بیرون و داخل خانه، مجموعهای از رفتارهای ضروری برای روزهای آلوده به شمار میرود.
روزهای آلوده و زنگ خطر برای گروههای حساس
پژمان عقدک، پزشک و سخنگوی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با بیان اینکه آلودگی هوا یکی از مهمترین عوامل خطر محیطی برای سلامت انسان است و میتواند بخشهای مختلف بدن را تحت تأثیر قرار دهد، اظهار کرد: آثار آلودگی هوا تنها به دستگاه تنفسی محدود نمیشود و میتواند بر قلب و عروق و حتی عملکرد مغز نیز اثرگذار باشد. ذرات معلق بسیار ریزی که در هوای آلوده وجود دارند، قادرند به بخشهای عمقی ریه نفوذ کنند و در برخی شرایط وارد جریان خون شوند و از این طریق پیامدهای منفی مختلفی برای سلامت ایجاد کنند.
وی با بیان اینکه کاهش مواجهه با هوای آلوده، بهویژه در روزهایی که کیفیت هوا نامطلوب است، اهمیت زیادی دارد، افزود: در روزهایی که میزان آلودگی هوا افزایش پیدا میکند، همه افراد باید تا حد امکان میزان تماس خود را با هوای آلوده کاهش دهند، با این حال، برخی گروهها حساستر و آسیبپذیرتر هستند.
پزشک و سخنگوی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان تصریح کرد: کودکان، سالمندان، مادران باردار و افرادی که به بیماریهای قلبی، ریوی، آسم و سایر مشکلات تنفسی مبتلا هستند، نیاز به مراقبت بیشتری دارند. برای عموم مردم توصیه اصلی این است که در روزهای آلوده از خروج غیرضروری از منزل و تردد در سطح شهر خودداری کنند.
چگونه از آلودگی هوا مصون بمانیم؟
عقدک با بیان اینکه اگر فرد به هر دلیل مجبور به خروج از منزل است، بهتر است مدت حضور خود را در فضای باز کاهش دهد و تا حد امکان از مناطق پرترافیک و شلوغ فاصله بگیرد، ادامه داد: در محیط منزل نیز لازم است در و پنجرهها در زمان آلودگی بسته نگه داشته شوند و از باز و بسته کردن غیرضروری آنها خودداری شود, همچنین باید از هر اقدامی که موجب افزایش آلودگی هوای داخل خانه میشود پرهیز کرد.
وی گفت: برای مثال استعمال دخانیات و قلیان، روشن کردن عود و موارد مشابه میتوانند کیفیت هوای داخل منزل را کاهش دهند و در شرایطی که هوای بیرون نیز آلوده است، فشار بیشتری بر سلامت دستگاه تنفسی وارد کنند و با توجه به اینکه کودکان از جمله گروههای حساس در برابر آلودگی هوا هستند، در روزهای آلوده بهتر است حضور کودکان در فضای باز محدود شود و بازی و فعالیت ورزشی آنها در فضای آزاد کاهش پیدا کند.
پزشک و سخنگوی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان اضافه کرد: والدین باید بهطور ویژه از بازی کودکان در کنار خیابانهای پرترافیک جلوگیری کنند و در صورت امکان، کودکان بهتر است در محیطهای بسته بمانند که هوای مناسب و تهویه مطلوب داشته باشند. در زمان اوج آلودگی نیز پنجرهها باید بسته بمانند تا آلودگی هوای بیرون وارد فضای داخل منزل نشود.
آلودگی هوا مسئلهای نیست که بتوان آن را تنها با مشاهده آسمان خاکستری یا احساس سنگینی هوا ارزیابی کرد؛ بخش مهمی از پیامدهای آن در بدن و در طول زمان شکل میگیرد. از دستگاه تنفسی گرفته تا قلب و عروق، مواجهه با آلایندهها میتواند سلامت را تحت فشار قرار دهد و همین موضوع ضرورت کاهش تماس با هوای آلوده را به یک اولویت بهداشتی تبدیل میکند.
در روزهایی که شاخص آلودگی افزایش پیدا میکند، تغییر برخی عادتهای روزمره میتواند میزان مواجهه افراد با آلایندهها را کمتر کند. کاهش رفتوآمدهای غیرضروری، کوتاه کردن زمان حضور در فضای باز و فاصله گرفتن از خیابانهای پرترافیک، اقداماتی ساده، اما مهم هستند؛ اقداماتی که برای کودکان، سالمندان، مادران باردار و افراد دارای بیماریهای قلبی و تنفسی اهمیت بیشتری پیدا میکنند.
کودکان در این میان نیازمند مراقبت ویژه هستند، چراکه فعالیت بدنی و بازی در فضای باز میتواند میزان تنفس و در نتیجه میزان ورود آلایندهها به دستگاه تنفسی را افزایش دهد. فراهم کردن محیطی مناسب و کمآلاینده برای بازی و فعالیت، بهویژه در ساعات اوج آلودگی، میتواند جایگزین مناسبتری برای حضور در کنار خیابانها و مناطق پرتردد باشد و والدین نقش مهمی در مدیریت این شرایط دارند.
از سوی دیگر، خانه نیز باید تا حد امکان به محیطی با هوای سالمتر تبدیل شود. بسته نگه داشتن پنجرهها در زمان اوج آلودگی، پرهیز از استعمال دخانیات و قلیان و خودداری از ایجاد دود در فضای داخلی، در کنار توجه به تهویه مناسب، بخشی از مراقبتهای ضروری در این روزهاست. آلودگی هوا شاید خارج از کنترل یک فرد باشد، اما کاهش میزان مواجهه با آن و محافظت بیشتر از اعضای آسیبپذیر خانواده، تصمیمهایی است که میتوان با آگاهی و دقت بیشتری دنبال کرد.
نظر شما