سید محمدتقی رئیسالسادات در گفتوگو با خبرنگار ایمنا درباره احتمال نقشآفرینی یمنیها در بابالمندب و هدف قرار دادن برخی کشتیها اظهار کرد: این امکان وجود دارد که یمنیها در بابالمندب اقداماتی انجام دهند؛ برای مثال، ممکن است اجازه عبور به کشتیهای چینی داده شود، اما کشتیهایی که به آمریکا، اسرائیل یا برخی کشورهای اروپایی مرتبط هستند، با محدودیت یا خطر هدف قرار گرفتن روبهرو شوند. البته نمونههایی از این اتفاق پیشتر، بهصورت محدود، رخ داده است.
وی افزود: اینکه چنین رویکردی در آینده تا چه اندازه ادامه پیدا کند، به ساختار استراتژیک و سیاسی حوثیها بستگی دارد. باید دید آیا این گروه علاوه بر یک ساختار عملیاتی و پارتیزانی، از یک ساختار حکومتی و سیاسی برخوردار است که بتواند در چنین موضوعاتی تصمیمگیری و اعمال سیاست کند یا خیر.
دبیر انجمن ژئوپلیتیک ایران ادامه داد: نقش دولت یمن نیز در این میان اهمیت دارد، ممکن است در مقطعی دولت یمن بر حوثیها فشار وارد کند و آنها تحت تأثیر این فشار، ناچار به تغییر رویکرد خود شوند. از سوی دیگر، اگر عربستان نیز فشارهایی وارد کند، ممکن است حوثیها بخشی از تمرکز خود را از موضوع بابالمندب کاهش دهند و پاسخ خود را متناسب با شرایط تنظیم کنند.
بابالمندب؛ کانون جدید موازنه قدرت
رئیسالسادات تصریح کرد: اگر در ساختار حوثیها یک ساختار استراتژیک و سیاسی شکل گرفته باشد و افرادی در این مجموعه حضور داشته باشند که نگاه ژئواکونومیک و اقتصادی به موضوعات داشته باشند، میتوان انتظار داشت که محدودیتها در بابالمندب حتی در بلندمدت نیز ادامه پیدا کند. البته تحقق چنین وضعیتی به مجموعهای از عوامل داخلی و منطقهای بستگی دارد و خود حوثیها باید از ظرفیتهای لازم برای اجرای چنین سیاستی برخوردار باشند.
وی در پاسخ به این پرسش که چنین وضعیتی از نظر اقتصادی چه منافعی برای ایران و جریان مقاومت خواهد داشت، بیان کرد: موضوع را باید از این زاویه دید که وقتی فشار سیاسی کاهش پیدا کند و شما یک کریدور یا محل عبور کالا و انرژی را در اختیار داشته باشید، این مسئله میتواند بر میزان فشارهای سیاسی و نظامی واردشده تأثیر بگذارد.
دبیر انجمن ژئوپلیتیک ایران توضیح داد: وقتی فشارهای سیاسی و نظامی کاهش پیدا کند، فضای بیشتری برای فعالیتهای اقتصادی ایجاد میشود، چرا که تداوم این روند میتواند بخشی از فشارهایی را که اکنون از سوی آمریکا و برخی کشورهای دیگر بر ایران وارد میشود، کاهش دهد، بهویژه اینکه آمریکا در حال افزایش فشارهای تحریمی است و کشورهایی را که با ایران ارتباط اقتصادی دارند نیز تحت فشار یا تحریم قرار میدهد.
رئیسالسادات افزود: کاهش این فشارها میتواند پیامدهای مثبتی برای اقتصاد ایران داشته باشد. به عبارت دیگر، وقتی فشارهای اقتصادی و سیاسی کاهش پیدا کند، زمینه برای گسترش روابط و فعالیتهای اقتصادی نیز بیشتر خواهد شد.
وی ادامه داد: از سوی دیگر، وقتی به کشورهایی که از این تنگهها برای تبادل کالا و انرژی استفاده میکنند فشار وارد شود، طبیعی است که آنها نیز نسبت به این وضعیت واکنش نشان دهند و ممکن است فشارهایی را متوجه آمریکا کنند، این مسئله میتواند در معادلات اقتصادی و سیاسی منطقه تأثیرگذار باشد.
دبیر انجمن ژئوپلیتیک ایران با اشاره به تحولات اقتصادی چین گفت: در حال حاضر مباحث مختلف درباره روابط چین و آمریکا مطرح است، برای نمونه درباره سفر رئیسجمهور چین به آمریکا نیز بحثهایی مطرح شده و این سفر به تعویق افتاده است، بعضی موضوع تایوان را در این زمینه مطرح میکنند، اما واقعیت این است که جنگ تجاری میان آمریکا و چین نیز بر اقتصاد چین تأثیر گذاشته و چین تمایلی ندارد در این زمینه تابع سیاستهای آمریکا باشد.
رئیسالسادات ادامه داد: زمانی که آمریکا اعلام کرد فشارهای اقتصادی و تحریمها علیه ایران را افزایش خواهد داد، چین واکنش منفی نشان داد و اعلام کرد که روابط خود با ایران را حفظ خواهد کرد، این موضوع نشان میدهد چین در تنظیم روابط اقتصادی و انرژی خود، منافع مستقلی را دنبال میکند.
وی با اشاره به روابط ایران و هند گفت: در همین چارچوب میتوان به روابط ایران و هند نیز اشاره کرد. در جریان سفر رئیسجمهور ایران به هند، استقبال قابل توجهی از سوی این کشور صورت گرفت، کشورهای مختلف به این نتیجه رسیدهاند که اگر بخواهند از نظر انرژی با مشکل مواجه نشوند، باید روابط خود را با ایران حفظ کنند و از ظرفیتهای موجود برای حل مشکلات اقتصادی و انرژی خود استفاده کنند.
دبیر انجمن ژئوپلیتیک ایران تأکید کرد: اگر این روندها را در کنار یکدیگر قرار دهیم، میتوان گفت افزایش ارتباطات اقتصادی و ایجاد مسیرهای جایگزین میتواند در نهایت از میزان فشار اقتصادی بر ایران بکاهد، هرچه وابستگی کشورها به مسیرهای متنوعتر و منابع مختلف انرژی بیشتر باشد، امکان اعمال فشار یکجانبه نیز دشوارتر خواهد شد.
تابآوری سرزمینی؛ گذار از انسداد دریایی
رئیسالسادات در پاسخ به پرسشی درباره بحث محاصره زمینی ایران و اینکه آیا تحولات اخیر و اقدامات نظامی میتواند این محدودیتها را تحت تأثیر قرار دهد، اظهار کرد: پیش از این اشاره کردهام که ایران با توجه به وسعت سرزمینی، گذرگاههای متعدد و مرزهای گستردهای که دارد، تقریباً با ۱۵ کشور همسایه است، بنابراین اینکه بخواهیم تحریم یا محدودیتی صددرصدی ایجاد کنیم و تمام مسیرهای ارتباطی ایران را ببندیم در عمل امکان تحقق کامل نخواهد داشت.
وی افزود: تجربه سالهای گذشته نیز این موضوع را نشان داده است، پس از ایجاد محدودیتهای دریایی، مسیرهایی مانند مرز رندان، مرز اینچهبرون و مرزهای شمالی ایران فعال شدند و روند صادرات کالا از مسیرهای زمینی ادامه پیدا کرد.
دبیر انجمن ژئوپلیتیک ایران تصریح کرد: البته ایران به دلیل برخی مشکلات زیرساختی داخلی همچنان با محدودیتهایی مواجه است، اما به هر حال فعالیتهای تجاری و صادراتی از مسیرهای زمینی ادامه پیدا کرد و کشورهای همسایه نیز از این روند استقبال کردند، برخی از این کشورها خودشان تمایل داشتند با فعالتر کردن مرزها، بخشی از محدودیتهای ایجادشده را کاهش دهند.
رئیسالسادات توضیح داد: دلیل این استقبال نیز منافع اقتصادی متقابلی است که فعال شدن مسیرهای زمینی برای کشورهای منطقه ایجاد میکند. در شرایط فعلی، برای کشورهایی مانند پاکستان و ترکیه که در شرق و غرب ایران قرار دارند، فعال شدن مسیرهای زمینی و کاهش محدودیتهای تجاری اهمیت اقتصادی دارد.
وی خاطرنشان کرد: بنابراین با توجه به محدودیتهایی که ممکن است در مسیرهای دریایی ایجاد شود، اگر کشورهای همسایه بتوانند محدودیتهای مسیرهای زمینی را کاهش دهند و مرزها را فعالتر کنند، بخشی از فشار ناشی از محدودیتهای دریایی جبران خواهد شد و امکان تداوم جریان کالا و تجارت از مسیرهای جایگزین فراهم میشود.
نظر شما