به گزارش خبرگزاری ایمنا، وحدت و انسجام ملی همواره یکی از محورهای مهم در منظومه فکری و بیانات رهبر شهید انقلاب اسلامی بوده است؛ موضوعی که در بزنگاه‌های سیاسی، اجتماعی و به‌ویژه در شرایط رویارویی با تهدیدهای خارجی، اهمیتی دوچندان پیدا می‌کند. در این نگاه، جامعه‌ای که با وجود تفاوت دیدگاه‌ها و سلیقه‌ها، بر اصول و منافع مشترک ملی به تفاهم و همبستگی برسد، ظرفیت بیشتری برای عبور از بحران‌ها و مقابله با فشارهای بیرونی خواهد داشت.
در مقابل، ایجاد شکاف میان بخش‌های مختلف جامعه و تبدیل اختلاف‌نظرهای طبیعی به تقابل و دشمنی، از جمله زمینه‌هایی است که می‌تواند انسجام داخلی را تضعیف کند؛ ازاین‌رو رهبر شهید انقلاب بارها نسبت به تلاش دشمن برای ایجاد اختلاف و دوقطبی‌سازی در جامعه هشدار داده و بر ضرورت حفظ وحدت میان مردم و مسئولان و پرهیز از اختلافاتی که منافع ملی را تحت تأثیر قرار می‌دهد، تأکید کرده‌اند.
در این چارچوب، تفرقه یک مسئله داخلی تلقی نمی‌شود، چراکه شکاف‌های اجتماعی می‌تواند در محاسبات و راهبردهای دشمن‌های خارجی نیز مورد بهره‌برداری قرار گیرد و هرچه سرمایه اجتماعی، اعتماد عمومی و همبستگی ملی آسیب‌پذیرتر شود، امکان اثرگذاری فشارهای سیاسی، اقتصادی، رسانه‌ای و روانی خارجی نیز افزایش پیدا می‌کند و از همین منظر، حفظ انسجام ملی را می‌توان بخشی از قدرت و امنیت کشور در مواجهه با تهدیدهای بیرونی دانست.
با توجه به اهمیت حفظ وحدت و انسجام اجتماعی به ویژه در شرایطی که دشمن همواره چشم طمع به ارزش‌ها و منافع کشور دوخته است، به گفت‌وگو با حجت‌الاسلام علی صغیرا، استاد حوزه و دانشگاه و مبلغ تخصصی دفتر تبلیغات اسلامی نشستیم که مشروح آن را در ادامه می‌خوانید:
ایمنا: با توجه به تأکیدات مقام معظم رهبری، وحدت و انسجام ملی به چه معناست و چه جایگاهی در حفظ کیان نظام اسلامی دارد؟
صغیرا: در پیام‌های مختلف رهبر معظم انقلاب به آحاد ملت و مسئولان، همواره بر حفظ وحدت و انسجام ملی تأکید شده است، چراکه در طول تاریخ شاهد بوده‌ایم ملت‌هایی توانسته‌اند به پیروزی برسند که وحدت و انسجام داخلی خود را حفظ کرده‌اند.
وحدت به این معنا نیست که تمام انسان‌ها هم‌شکل، همفکر و همسان باشند، بلکه به این معنا است که برای رسیدن به یک هدف مشترک با یکدیگر تنازع نکنیم. قرآن کریم می‌فرماید «وَلا تَنَازَعُوا فَتَفْشَلُوا وَتَذْهَبَ رِیحُکُمْ»؛ بنابراین ممکن است مسیر افراد برای رسیدن به یک هدف واحد متفاوت باشد، اما این تفاوت مسیر نباید به توهین، تخریب شخصیت و دشمنی با یکدیگر منجر شود.
امام باقر(ع) در روایتی درباره حرمت مؤمن می‌فرمایند که خداوند به کعبه عظمت و ابهت داده است، اما حرمت مؤمن از حرمت کعبه بالاتر است؛ بنابراین چه در فضای مجازی و چه در فضای حقیقی، هنگام سخن گفتن درباره یک مؤمن باید مراقب حرمت او باشیم.
ایمنا: چه عواملی می‌تواند به وحدت جامعه مسلمین آسیب بزند؟
صغیرا: یکی از این عوامل، تکبر و خودبرتربینی است؛ اینکه انسان تصور کند تنها راه خودش درست و راه دیگران اشتباه است. نباید خودمان را برتر از دیگران بدانیم و در روایات نیز بر این نکته تأکید شده است که نهایت ادب آن است که انسان هر کس را می‌بیند، بهتر از خود بداند.
منفعت‌طلبی کوتاه‌مدت نیز می‌تواند به وحدت جامعه آسیب بزند. گاهی افراد برای اینکه حزب یا جریان مورد نظرشان رأی بیاورد یا تفکر خودشان در رأس قرار گیرد، منافع کوتاه‌مدت را دنبال می‌کنند، در حالی که باید مصلحت کل جامعه و به‌ویژه مصالح بلندمدت کشور را در نظر گرفت.
سوءظن و بدبینی را از دیگر عوامل تضعیف‌کننده انسجام می‌توان برشمرد، زیرا وقتی انسان نسبت به فردی بدبین باشد، حتی از رفتارهای مثبت او چشم‌پوشی می‌کند و تنها به دنبال یافتن نقطه‌ای برای اثبات تصور خود و مقابله با اوست.
ایمنا: چه راهکاری برای تقویت انسجام و وحدت اجتماعی پیشنهاد می‌کنید؟
صغیرا: یکی از راهکارهای عملی حفظ وحدت، گفت‌وگوی منظم و محترمانه است. افرادی که در موکب‌ها و تجمع‌های مردمی حضور پیدا می‌کنند، با جان‌فشانی، صرف وقت و هزینه و با گذاشتن آبرو و توان خود در میدان حضور دارند و باید از این حضور حماسی مردم قدردانی کرد.
حتی اگر با فردی اختلاف نظر داریم، نباید او را به دشمن تبدیل کنیم؛ برخی افرادی که به حاضران در این موکب‌ها توهین می‌کنند، ممکن است تحت تأثیر رسانه‌های بیگانه قرار گرفته باشند و از بسیاری از واقعیت‌ها اطلاع نداشته باشند؛ بنابراین باید با آنها گفت‌وگو و با مهربانی ذهن آنها را اصلاح کرد.
بسیاری از این افراد نمی‌دانند کسانی که در موکب‌ها حضور دارند نیز با تحریم و مشکلات اقتصادی مخالف هستند، اما مسئله این است که دشمن تلاش کرده جمهوری اسلامی را میان پذیرش تحریم یا پذیرش ذلت و تسلیم قرار دهد و ما از امیرالمؤمنین(ع) و امام حسین(ع) آموخته‌ایم که زیر بار ذلت و تسلیم نرویم.
ایمنا: رسانه‌ها چه نقشی در شکل‌گیری افکار عمومی و حفظ یا تضعیف انسجام جامعه ایفا می‌کنند؟
صغیرا: رسانه باید چشم بیدار و مغز فعال جامعه باشد، اما برخی رسانه‌ها به جای خبررسانی، خبرسازی می‌کنند و ذهن مخاطبان را تحت تأثیر قرار می‌دهند؛ برخی رسانه‌های غربی با تکرار یک گزاره تلاش می‌کنند آن را در ذهن مخاطب به واقعیت تبدیل کنند.
انسان باید مراقب باشد تغذیه رسانه‌ای خود را از چه منابعی دریافت می‌کند، چراکه اگر فرد به طور دائم در معرض اخبار و تحلیل‌های رسانه‌های مخالف نظام جمهوری اسلامی و ارزش‌های ملی باشد، طبیعی است که تحت تأثیر این محتوا قرار گیرد.
وقتی فرد تحت تأثیر یک جریان رسانه‌ای قرار می‌گیرد، ممکن است تحلیل‌ها و سخنان او با واقعیت‌ها و نگاه عمومی جامعه فاصله زیادی پیدا کند، بنابراین باید در برابر تأثیرگذاری رسانه‌ای دشمن هوشیار باشیم.
ایمنا: با وجود اختلاف‌نظرها، چگونه می‌توان نقاط مشترک جامعه را تقویت و از اختلافات جلوگیری کرد؟
صغیرا: قرآن کریم دستور می‌دهد که بر محور یک کلمه مشترک با یکدیگر وحدت داشته باشیم، بنابراین باید ببینیم چه نقاط مشترکی داریم؛ همه ما ایرانی هستیم، پیشرفت ایران را می‌خواهیم و در جامعه اسلامی نیز نقاط مشترک فراوانی داریم.
سطح درک افراد متفاوت است و باید تلاش کنیم افرادی را که از بعضی مسائل درک کمتری دارند، با گفت‌وگو و مهربانی جذب کنیم، نه اینکه آنها را به دشمن تبدیل کنیم؛ نباید اختلاف میان دو ایرانی یا دو مسلمان به دشمنی شدیدتر از اختلاف میان مسلمان و کافر تبدیل شود.
در زمان حضرت علی(ع) نیز اختلاف و تفرقه موجب شکل‌گیری جنگ‌های بزرگی شد و درگیری‌هایی را به جامعه اسلامی تحمیل کرد، بنابراین حتی اگر امیرالمؤمنین(ع) در رأس حکومت باشد، بدون وحدت مردم، جامعه می‌تواند گرفتار جنگ داخلی، خونریزی و مشکلات فراوان شود.
ایمنا: هر نوع وحدتی مطلوب است یا وحدت باید حول محور مشخصی شکل بگیرد؟
صغیرا: وحدت باید حول محور ولایت حق، یعنی ولایت خداوند، پیامبر(ص) و اولی‌الامر باشد. دشمنان نیز ممکن است با یکدیگر متحد شوند، اما هر وحدتی مطلوب نیست؛ آنچه اهمیت دارد وحدت در مسیر حق و حول ارزش‌های الهی است.
تمام ارکان نظام جمهوری اسلامی نیز باید تحت ولایت رهبری در کنار یکدیگر وحدت داشته باشند؛ رمز پیروزی ملت ایران در انقلاب اسلامی این بود که مردم با وجود تفاوت در فکر و سلیقه، حول محور حضرت امام خمینی(ره) وحدت کردند و امروز نیز حفظ انقلاب و پیشرفت کشور نیازمند حفظ این انسجام حول محور ولایت فقیه است.
قرآن کریم نیز نسبت به تفرقه هشدار داده و پیامبر اکرم(ص) فرموده‌اند «الجماعة رحمة و الفرقة عذاب»؛ پس تفرقه و اختلاف می‌تواند زمینه‌ساز از بین رفتن اقتدار جامعه و آسیب‌های گسترده شود.
ایمنا: وحدت چه تأثیری بر عزت، اقتدار و امنیت جامعه اسلامی دارد و دشمن چگونه از اختلافات داخلی برای تضعیف انسجام جامعه استفاده می‌کند؟
صغیرا: وحدت یکی از عوامل عزت، اقتدار، امنیت، رحمت و سلامت جامعه اسلامی است؛ وحدت به معنای یکسان‌سازی و هم‌شکل‌سازی نیست، بلکه باید با وجود اختلاف‌نظرها، بر محور حق و اهداف مشترک وحدت داشته باشیم.
هنگامی که مسلمانان همراه پیامبر اکرم(ص) به مکه رسیدند، ابوسفیان انسجام مسلمانان را مشاهده کرد و دریافت که در برابر این وحدت و یکپارچگی توان مقابله ندارد. این مسئله نشان می‌دهد وحدت، اقتدار می‌آورد و دشمن را از رسیدن به اهداف خود بازمی‌دارد.
دشمن پس از ناکامی در عرصه‌های مختلف، تلاش می‌کند با ایجاد تفرقه و تجزیه اجتماعی، شکست‌های خود را جبران و ملت ایران را به زانو درآورد، بنابراین باید نسبت به این توطئه هوشیار باشیم.
دشمن امروزی پس از مشاهده حضور گسترده مردم در مراسم‌های مختلف و آشکار شدن علاقه و پایبندی بخش بزرگی از ملت ایران به انقلاب به این نتیجه رسیده است که نمی‌تواند تنها از طریق فراخوان، مردم را مقابل نظام قرار دهد، ازاین‌رو تلاش می‌کند نیروهای انقلابی را مقابل یکدیگر قرار دهد.
باید مراقب باشیم با اختلاف و رفتارهای تند، خودمان به عاملی برای اجرای نقشه دشمن تبدیل نشویم. ملت ایران ملتی بصیر است و اگر وحدت و انسجام خود را حفظ کند، می‌تواند پای آرمان‌های انقلاب و امام بایستد و این انقلاب را به صاحب اصلی آن، حضرت ولی‌عصر(عج) بسپارد.
نظر شما