به گزارش خبرگزاری ایمنا، خانههای روستایی خراسانشمالی تنها محل سکونت خانوادهها نیستند؛ در استانی که سابقه و خطر وقوع زلزله، سیلاب و دیگر حوادث طبیعی را دارد، استحکام این خانهها بخشی از امنیت و تابآوری جوامع محلی محسوب میشود. با وجود اجرای طرحهای مختلف برای نوسازی و مقاومسازی مسکن روستایی، هنوز بخشی از واحدهای مسکونی استان در انتظار ایمنسازی قرار دارند؛ موضوعی که ضرورت تداوم حمایتهای مالی و فنی را بیشتر میکند.
بر اساس آمار بنیاد مسکن انقلاب اسلامی خراسانشمالی از مجموع ۱۰۰ هزار و ۲۲۱ واحد مسکن روستایی موجود در استان، ۶۹ هزار و ۱۸۱ واحد مقاومسازی شده است؛ به این معنا که حدود ۶۹ درصد واحدهای روستایی استان از طرحهای مقاومسازی بهرهمند شدهاند و نزدیک به ۳۱ درصد واحدها همچنان نیازمند نوسازی و ایمنسازی هستند.
این آمار در نگاه نخست میتواند بیانگر پیشرفت قابل توجه طرح مقاومسازی باشد، اما بررسی وضعیت شهرستانها تصویر متفاوتی ارائه میدهد. نرخ مقاومسازی در همه مناطق استان یکسان نیست و فاصله میان شهرستانها نشان میدهد که بخشی از مسیر ایمنسازی با سرعت بیشتری طی شده و برخی مناطق همچنان فاصله قابل توجهی با وضعیت مطلوب دارند.
بجنورد با مقاومسازی ۸۷ درصد واحدهای مسکن روستایی و گرمه با ۸۶ درصد، بالاترین نرخ را در میان شهرستانهای خراسانشمالی دارند. در مقابل، رازوجرگلان با ۵۷ درصد پایینترین نرخ مقاومسازی را به خود اختصاص داده است. به این ترتیب، میان بالاترین و پایینترین نرخ مقاومسازی در استان ۳۰ واحد درصد فاصله وجود دارد؛ شکافی که اهمیت توجه به تفاوتهای منطقهای در برنامهریزی برای ادامه طرح را نشان میدهد.
پس از بجنورد و گرمه، جاجرم با ۸۳ درصد در جایگاه بالایی قرار دارد و مانه و سملقان با ۶۶ درصد، فاروج با ۶۵ درصد، شیروان با ۶۲ درصد و اسفراین با ۶۱ درصد در سطوح پایینتری قرار گرفتهاند. این تفاوتها نشان میدهد که افزایش میانگین استانی بهتنهایی نمیتواند معیار کاملی برای سنجش موفقیت برنامه مقاومسازی باشد؛ چراکه همچنان در برخی شهرستانها تعداد قابل توجهی از خانههای روستایی نیازمند نوسازی هستند.
یکی از عوامل مؤثر بر سرعت مقاومسازی، توان اقتصادی خانوارهاست. هزینههای ساختوساز، قیمت مصالح و میزان آورده خانوار میتواند برای بخشی از روستاییان به مانعی جدی در مسیر نوسازی تبدیل شود. در چنین شرایطی، تسهیلات بانکی و حمایتهای دولتی میتواند نقش مهمی در تبدیل ظرفیت موجود به ساخت واقعی واحدهای مقاوم داشته باشد.
معاون امور بازسازی و مسکن روستایی بنیاد مسکن انقلاب اسلامی خراسانشمالی از پیشبینی تسهیلات پنج میلیارد ریالی برای دهکهای یک تا چهار در تمام شهرها خبر داده است. این حمایتها در صورت دسترسی مناسب خانوارهای هدف میتواند بخشی از فشار مالی ناشی از ساخت یا مقاومسازی واحدهای مسکونی را کاهش دهد.
با این حال، صرف افزایش سقف تسهیلات به معنای افزایش قطعی سرعت مقاومسازی نیست. میزان استقبال خانوارها، شرایط دریافت وام، توان تأمین آورده، هزینه واقعی ساخت و سرعت پرداخت تسهیلات همگی در این فرایند اثرگذار هستند، بنابراین فاصله میان «تسهیلات پیشبینیشده» و «واحد مسکونی مقاومشده» باید در ارزیابی عملکرد طرح مورد توجه قرار گیرد.
موضوع مقاومسازی در خراسانشمالی از آن جهت اهمیت بیشتری پیدا میکند که استان در پهنهای قرار دارد که خطر وقوع زلزله در آن جدی است،. همچنین قرار گرفتن بعضی سکونتگاههای روستایی در معرض سیلاب، ضرورت توجه همزمان به کیفیت ساخت، مکانیابی و ایمنی واحدهای مسکونی را افزایش میدهد.
در چنین شرایطی، مقاومسازی مسکن روستایی را نمیتوان تنها یک پروژه عمرانی دانست؛ این طرح با کاهش خسارتهای احتمالی، حفظ سرمایه خانوارها، ارتقای کیفیت زندگی و افزایش تابآوری روستاها ارتباط مستقیم دارد. از سوی دیگر، خانه ایمن میتواند یکی از عوامل مؤثر در حفظ جمعیت روستایی باشد، زیرا برخورداری از مسکن مناسب در کنار اشتغال و خدمات، بخشی از نیازهای اساسی برای ماندگاری جمعیت در این مناطق را فراهم میکند.
اکنون که ۶۹ درصد واحدهای مسکن روستایی خراسانشمالی مقاومسازی شدهاند، ادامه مسیر بیش از گذشته به سیاستگذاری هدفمند نیاز دارد. افزایش سرعت مقاومسازی در شهرستانهایی که نرخ پایینتری دارند، تسهیل دسترسی خانوارهای کمبرخوردار به تسهیلات و تقویت حمایتهای فنی میتواند به کاهش فاصله موجود کمک کند.
در نهایت، موفقیت برنامه مقاومسازی زمانی معنا پیدا میکند که علاوهبر افزایش آمار کلی، شکاف میان مناطق مختلف استان نیز کاهش پیدا کند و خانوارهای ساکن در روستاهای کمبرخوردار بتوانند به اندازه سایر مناطق از فرصت ایمنسازی خانههای خود برخوردار شوند، چراکه در برابر یک حادثه طبیعی، کیفیت و استحکام خانه میتواند مرز میان خسارت سنگین و حفظ جان و سرمایه یک خانواده باشد.
نظر شما