به گزارش خبرگزاری ایمنا، پایش مستمر شاخصهای اقلیمی از جمله میزان بارش، دما و وضعیت خشکسالی، یکی از مهمترین ابزارها برای ارزیابی شرایط آبوهوایی کشور بهشمار میرود؛ این اطلاعات تصویری روشن از روند تغییرات اقلیمی ارائه میدهد و مبنای تصمیمگیری در بخشهای مختلف از جمله کشاورزی، مدیریت منابع آب، محیطزیست و مدیریت بحران است.
بررسی تغییرات هفتگی و مقایسه آن با میانگینهای بلندمدت، امکان شناسایی نوسانات اقلیمی و تحلیل روندهای کوتاهمدت و بلندمدت را فراهم میکند و این دادهها علاوه بر نمایش وضعیت فعلی، در پیشبینی مخاطرات احتمالی و برنامهریزی برای کاهش آثار خشکسالی یا مدیریت منابع آبی نیز نقش مؤثری دارند.
در سالهای اخیر، تغییر الگوی بارش، افزایش نوسانات دمایی و وقوع دورههای متوالی خشکسالی، اهمیت انتشار گزارشهای اقلیمی را دوچندان کرده است که این گزارشها با تکیه بر دادههای علمی و شبکه گسترده ایستگاههای هواشناسی، تصویری دقیق از وضعیت جوی و اقلیمی کشور ارائه میکنند.
دسترسی به اطلاعات بهروز درباره شاخصهای اقلیمی، علاوه بر مدیران و کارشناسان، برای بهرهبرداران بخش کشاورزی، فعالان حوزه منابع طبیعی و حتی عموم مردم نیز اهمیت دارد، چراکه آگاهی از روند تغییرات اقلیمی میتواند در تصمیمگیریهای روزمره و برنامهریزیهای بلندمدت نقش مؤثری ایفا کند.
بارش در یکسوم شمالی و نیمه شرقی کشور؛ افزایش یک میلیمتری بارش نسبت به بلندمدت
صادق ضیائیان، رئیس مرکز ملی پیشبینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوای سازمان هواشناسی کشور با بیان اینکه در هفته چهلویکم سال زراعی جاری از تاریخ هشتم تا چهاردهم تیر، مطابق نقشه بالا، بیشتر مناطق یکسوم شمالی و نیمه شرقی کشور شاهد بارندگی بودهاند، اظهار کرد: میانگین بارش استان آذربایجان شرقی ۱.۸ میلیمتر، آذربایجان غربی ۸.۸ میلیمتر، البرز ۲.۴ میلیمتر، تهران ۱.۷ میلیمتر، خراسان جنوبی ۱.۷ میلیمتر، خراسان رضوی ۷ میلیمتر، زنجان ۰.۳ میلیمتر، سمنان ۱.۲ میلیمتر، سیستان و بلوچستان ۰.۸ میلیمتر، قزوین ۰.۸ میلیمتر، قم ۱.۳ میلیمتر، کرمان ۲.۶ میلیمتر، مازندران ۱۷.۶ میلیمتر و هرمزگان ۱۰.۸ میلیمتر از میانگین بارش بلندمدت در این هفته بیشتر بوده است.
وی با بیان اینکه میانگین بارش کشور نسبت به بلندمدت ۱ میلیمتر بیشتر بوده است، افزود: بیشینه بارش تجمعی این هفته در ایستگاه باری خودکار در استان آذربایجان غربی به میزان ۱۲۵.۴ میلیمتر، در ایستگاه میانلات در استان مازندران به میزان ۶۸ میلیمتر و در ایستگاه آستارا در استان گیلان به میزان ۵۹.۷ میلیمتر ثبت شده است.
بارش بیشتر از نرمال در بخشهایی از شمال و شرق کشور
رئیس مرکز ملی پیشبینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوای سازمان هواشناسی کشور با بیان اینکه نقشه بالا انحراف مجموع بارش تجمعی هفته چهلویکم سال زراعی جاری را نسبت به بازه زمانی مشابه در دوره بلندمدت ۱۳۷۰ تا ۱۳۹۹ نشان میدهد، تصریح کرد: مطابق نقشه انحراف بارش دریافتی نسبت به بلندمدت، در این هفته بارش در بیشتر مساحت کشور در محدوده نرمال تا کمتر از نرمال قرار داشته است.
ضیائیان ادامه داد: استانهای خراسان رضوی، سیستان و بلوچستان، هرمزگان و کرمان در بخشهایی از مساحت خود بارشی بیشتر از نرمال تا ۲۰ میلیمتر داشتهاند و استانهای خراسان شمالی، سمنان، گلستان، مازندران، گیلان، اردبیل، آذربایجان شرقی و غربی، تهران، البرز و زنجان در بخشهایی از مساحت خود بارشی بیشتر از نرمال تا بیش از ۴۰ میلیمتر و در بخشهای دیگر بارشی کمتر از نرمال تا ۲۰ میلیمتر و سایر استانهای کشور در شرایط نرمال قرار داشته است.
غلبه شرایط نرمال در کشور؛ ترسالی خفیف تا شدید در بخشهایی از شمال و جنوب
وی با بیان اینکه نقشه بالا بیانگر وضعیت خشکسالی بر اساس شاخص کوتاهمدت مؤثر ۱۴ روزه EDI است، گفت: این نقشه نشان میدهد که از نظر شاخص مؤثر خشکسالی، در این بازه ۱۴ روزه بیشتر مساحت کشور در شرایط نرمال قرار داشته است.
رئیس مرکز ملی پیشبینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوای سازمان هواشناسی کشور اضافه کرد: استانهای خراسان رضوی، خراسان شمالی و خراسان جنوبی، کرمان، سیستان و بلوچستان، هرمزگان، قم و البرز در بخشهایی از مساحت خود ترسالی خفیف تا شدید داشتهاند.
ضیائیان افزود: استانهای گلستان، سمنان، مازندران، گیلان، اردبیل، آذربایجان شرقی و غربی، تهران و زنجان در بخشهایی از مساحت خود ترسالی خفیف تا شدید و در بخشهای دیگری خشکسالی خفیف داشتهاند و استان قزوین نیز در بخشهایی از مساحت خود خشکسالی خفیف داشته است.
سیستان و بلوچستان گرمتر و ایلام سردتر از میانگین بلندمدت
وی تصریح کرد: نمودار و نقشه مقابل بیانگر اختلاف میانگین دمای هفته چهلویکم سال زراعی جاری با میانگین دما در بلندمدت ۱۳۷۰ تا ۱۳۹۹ در هفته مشابه برای کشور و استانهاست که در کل کشور ۱ افزایش داشته است.
رئیس مرکز ملی پیشبینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوای سازمان هواشناسی کشور با بیان اینکه بیشترین بیهنجاری مثبت دمای میانگین هفته مربوط به استان سیستان و بلوچستان، به میزان ۱.۸ درجه و بیشترین بیهنجاری منفی دما مربوط به استان ایلام، به میزان ۰.۴ درجه بوده است، ادامه داد: استانهای همدان، لرستان، اردبیل، خوزستان، آذربایجان شرقی و غربی و کرمانشاه تغییر دمای محسوسی نسبت به میانگین بلندمدت خود نداشتهاند.
بررسی مستمر شاخصهای اقلیمی، علاوه بر نمایش وضعیت کنونی، امکان ارزیابی روند تغییرات آبوهوایی و آثار آن بر منابع طبیعی و فعالیتهای اقتصادی را فراهم میکند. استمرار این پایشها، مبنایی برای تصمیمگیری دقیقتر در حوزههای مرتبط با مدیریت منابع آب، کشاورزی و محیط زیست خواهد بود.
تغییرات بارش، دما و شاخصهای خشکسالی از مهمترین متغیرهایی هستند که میتوانند بر امنیت غذایی، تولید محصولات کشاورزی و پایداری منابع آبی کشور تأثیر بگذارند و از اینرو، تحلیل منظم این دادهها برای برنامهریزی و مدیریت ریسکهای اقلیمی اهمیت ویژهای دارد.
کارشناسان همواره بر ضرورت استفاده از دادههای علمی و بهروز در تدوین سیاستهای مرتبط با مدیریت منابع طبیعی تأکید دارند. بهرهگیری از این اطلاعات میتواند زمینهساز افزایش تابآوری در برابر مخاطرات اقلیمی و کاهش خسارتهای ناشی از نوسانات جوی باشد.
انتشار منظم گزارشهای اقلیمی، ضمن افزایش آگاهی عمومی از وضعیت آبوهوایی کشور، امکان رصد دقیق روندهای اقلیمی را در طول سال فراهم میکند و به تصمیمگیران و افراد کمک میکند با شناخت بهتر شرایط، برنامهریزی مؤثرتری برای آینده داشته باشند.
نظر شما