زندگی در دل سنگ؛ قصه ۳ هزار ساله کندوان

در دامنه‌های سهند، جایی میان صخره‌هایی که هزاران سال پیش از دل فعالیت‌های آتشفشانی شکل گرفته‌اند، هنوز زندگی جریان دارد؛ کندوان، روستای تاریخی آذربایجان شرقی، با خانه‌هایی که در دل سنگ ساخته شده‌اند، تصویری متفاوت از هم‌زیستی انسان و طبیعت پیش روی گردشگران می‌گذارد.

به گزارش خبرگزاری ایمنا از آذربایجان شرقی، هر منطقه گردشگری بخشی از هویت خود را در معماری، طبیعت و شیوه زندگی مردمش به نمایش می‌گذارد، اما در کندوان، این سه عنصر چنان درهم تنیده‌اند که مرز میان طبیعت و سکونت انسان چندان به چشم نمی‌آید.

روستای تاریخی کندوان در نزدیکی شهرستان اسکو و حدود ۶۰ کیلومتری تبریز قرار دارد؛ روستایی سنگی که به‌دلیل معماری منحصربه‌فرد خانه‌هایش در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است و قدمتی حدود سه هزار ساله دارد.

خانه‌هایی که از دل صخره‌ها شکل گرفته‌اند

آنچه بیش از هر چیز کندوان را از دیگر روستاهای ایران متمایز می‌کند، خانه‌هایی است که در دل توده‌های صخره‌ای ساخته شده‌اند. این خانه‌ها در اصطلاح محلی «کران» یا «قیه» نام دارند و برخی از آن‌ها در میان صخره‌هایی با ارتفاع بیش از ۶۰ متر جای گرفته‌اند.

کران‌ها در اشکال مختلف از جمله مخروطی، دوک‌مانند، تکی و چندتایی دیده می‌شوند و ساختار آن‌ها نتیجه هزاران سال فرسایش طبیعی است. مصالح و سنگ‌های آتشفشانی منطقه در طول زمان تحت تأثیر باد، باران و برف تغییر شکل داده‌اند و بخش‌های مقاوم‌تر آن‌ها باقی مانده است؛ صخره‌هایی که امروز به خانه‌های منحصربه‌فرد کندوان تبدیل شده‌اند.

این ویژگی موجب شده است، معماری روستا نه جدا از طبیعت، بلکه بخشی از آن باشد؛ گویی خانه‌ها نه در کنار کوه، بلکه از دل کوه بیرون آمده‌اند.

زندگی در دل سنگ؛ قصه سه‌هزارساله کندوان

خنکای تابستان و گرمای زمستان در دل سنگ

معماری کندوان تنها جلوه‌ای بصری برای گردشگران نیست و در زندگی روزمره ساکنان نیز نقش دارد. ساختار سنگی کران‌ها و ویژگی‌های حرارتی توف موجب شده است این خانه‌ها در تابستان خنک‌تر و در فصل سرد سال گرم‌تر باشند.

کندوان در ارتفاع حدود ۲۲۰۰ متری از سطح دریا قرار دارد و به همین دلیل آب‌وهوایی سرد و کوهستانی دارد. بهار و تابستان‌های روستا به‌طور معمول خنک و مطبوع است و در گرم‌ترین روزها دمای آن حدود ۱۳ تا ۲۷ درجه سانتی‌گراد گزارش می‌شود؛ در مقابل، پاییز و زمستان‌های کندوان سرد و برفی است.

به همین دلیل، ماه‌های خرداد تا اواخر شهریور را می‌توان از دوره‌های مناسب برای سفر به این روستای صخره‌ای دانست؛ زمانی که طبیعت منطقه نیز جلوه‌ای متفاوت پیدا می‌کند.

سوغات؛ بخشی از اقتصاد زندگی روستایی

سفر به کندوان تنها به تماشای خانه‌های سنگی محدود نمی‌شود. محصولات محلی نیز بخشی از تجربه گردشگران در این روستا را شکل می‌دهد.

عسل، لبنیات، گردو، بادام، گیاهان دارویی، شیره انگور و آب معدنی از جمله محصولات و سوغات کندوان هستند و در فصل تابستان نیز زردآلو و آلبالو در میان محصولات محلی منطقه دیده می‌شود.

در کنار محصولات کشاورزی و دامی، صنایع‌دستی نیز بخشی از ظرفیت فرهنگی روستا به شمار می‌رود و گلیم، جاجیم و روسری‌های کلاقه‌ای از جمله دست‌ساخته‌های اهالی کندوان است.

آب معدنی کندوان نیز از دیگر جاذبه‌های طبیعی منطقه محسوب می‌شود و به‌دلیل ویژگی‌های آن مورد توجه گردشگران قرار دارد؛ با این حال، درباره خواص درمانی آن نباید بدون استناد پزشکی ادعای قطعی مطرح کرد.

زندگی در دل سنگ؛ قصه سه‌هزارساله کندوان

کندوان؛ مقصدی فراتر از یک جاذبه طبیعی

کندوان را نمی‌توان تنها مجموعه‌ای از صخره‌های عجیب و خانه‌های سنگی دانست. ارزش اصلی این روستا در آن است که معماری، طبیعت و زندگی در آن همچنان در کنار یکدیگر ادامه دارند.

گردشگر در کندوان تنها به تماشای یک اثر تاریخی نمی‌ایستد؛ او با روستایی روبه‌رو می‌شود که صخره‌هایش بخشی از خانه‌هاست، طبیعتش بخشی از زندگی روزمره مردم و محصولات محلی‌اش بخشی از اقتصاد خانوارهای روستایی.

همین پیوند میان انسان و طبیعت است که کندوان را به یکی از متفاوت‌ترین مقاصد گردشگری آذربایجان شرقی تبدیل کرده است؛ روستایی که در دامنه‌های سهند، روایت زندگی در دل سنگ را همچنان زنده نگه داشته است.

کد مطلب 1004853

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.