به گزارش خبرگزاری ایمنا از البرز، بازار کالاهای اساسی همیشه تنها از نقطه تولید تا قفسه فروشگاه تعریف نمیشود؛ در بسیاری از موارد فاصله میان تولیدکننده و مصرفکننده با حلقههایی از واسطهها، هزینههای جانبی و شبکههای توزیع متعدد پر میشود؛ حلقههایی که در نهایت میتوانند سهم قابل توجهی در افزایش قیمت نهایی کالا داشته باشند.
در چنین شرایطی، تجربهای که در شهرستان ساوجبلاغ برای عرضه گوشت گرم اجرا شده، یک نمونه قابل توجه از تلاش برای کوتاه کردن مسیر میان تأمینکننده و مصرفکننده است؛ تجربهای که به گفته حجتالاسلاموالمسلمین روحالله مختاری، امامجمعه ساوجبلاغ، توانسته است قیمت گوشت را در برخی نقاط شهرستان ۳۰۰ تا ۴۰۰ هزار تومان پایینتر از نرخ بازار به دست مردم برساند.
حجتالاسلام مختاری دراینباره اظهار کرد: با حذف واسطهها و دلالان، امکان عرضه گوشت گرم در چند نقطه شهرستان با قیمتی پایینتر از نرخ بازار فراهم شد و این تجربه نشان داد که میتوان با اصلاح مسیر توزیع، بخشی از فشار قیمتی بر مصرفکننده را کاهش داد.
وقتی مسیر توزیع کوتاه میشود
آنچه این تجربه را از یک اقدام معمول در بازار متمایز میکند، تمرکز بر شبکه توزیع است؛ یعنی به جای اینکه تنها با فروشنده نهایی و خردهفروش برخورد شود، مسیر رسیدن کالا به دست مصرفکننده مورد توجه قرار گرفته است.
امامجمعه ساوجبلاغ نیز در همین زمینه تأکید کرده است که برخورد گسترده با واحدهای صنفی و مغازهداران، بدون اصلاح ساختار توزیع نمیتواند به کنترل قیمتها منجر شود؛ چراکه خردهفروش در بسیاری از موارد کالا را با قیمتی دریافت میکند که پیش از رسیدن به مغازه، در شبکه توزیع شکل گرفته است.
تجربه عرضه مستقیم گوشت در ساوجبلاغ از این منظر اهمیت پیدا میکند؛ زیرا با کاهش تعداد واسطهها، بخشی از هزینهای که در مسیر توزیع ایجاد میشود، از قیمت نهایی کالا حذف شده و مصرفکننده امکان خرید با نرخ پایینتری پیدا میکند.
یک تجربه محلی با یک پیام بزرگتر
اگرچه این تجربه در مقیاس شهرستان و درباره یک کالای مشخص اجرا شده است، اما پیام آن میتواند فراتر از بازار گوشت باشد. کاهش ۳۰۰ تا ۴۰۰ هزار تومانی قیمت گوشت نسبت به نرخ بازار، آن هم از مسیر حذف واسطهها، نشان میدهد که اصلاح زنجیره توزیع میتواند یکی از مسیرهای کاهش فاصله میان قیمت عرضه و قدرت خرید مردم باشد.
امام جمعه ساوجبلاغ نیز با اشاره به همین موضوع، این تجربه را قابل استفاده برای سایر کالاها دانسته و بر ضرورت شناسایی گلوگاههای اصلی عرضه تأکید کرده است.
در واقع، الگوی مطرحشده در ساوجبلاغ بر یک اصل ساده استوار است؛ هرچه مسیر رسیدن کالا از تأمینکننده به مصرفکننده کوتاهتر و شفافتر باشد، امکان کاهش هزینههای اضافی و کنترل قیمت نهایی نیز بیشتر خواهد شد.
از یک تجربه موفق تا یک الگوی قابل توسعه
البته تعمیم این مدل به همه کالاها نیازمند بررسی دقیق زنجیره تأمین، ظرفیت تولید، هزینه حملونقل، نحوه توزیع و سازوکار نظارت است؛ اما تجربه گوشت گرم در ساوجبلاغ میتواند یک نقطه شروع برای آزمودن روشهای مشابه در بازار کالاهای اساسی باشد.
به جای آنکه تمام فشار تنظیم بازار در نقطه پایانی زنجیره و بر دوش خردهفروشان قرار گیرد، میتوان از مبدا تا مقصد، مسیر حرکت کالا را بررسی کرد و نقاطی را که هزینه یا واسطهگری غیرضروری به قیمت نهایی اضافه میکنند، شناسایی و اصلاح کرد.
تجربه ساوجبلاغ از این منظر یک پیام روشن دارد « برای ارزانتر شدن کالا، همیشه لازم نیست فقط به آخرین حلقه زنجیره نگاه کرد؛ گاهی راه کاهش قیمت، کوتاه کردن همین زنجیره است.»
اگر این تجربه با نظارت دقیق، تأمین مستمر کالا و حذف واسطههای غیرضروری توسعه پیدا کند، میتواند به الگویی برای عرضه مستقیمتر برخی کالاهای اساسی تبدیل شود؛ الگویی که در نهایت هدف آن نه فشار بر تولیدکننده و فروشنده، بلکه کاهش هزینههای زائد و رساندن کالا با قیمت منطقیتر به سفره مردم است.
نظر شما