به گزارش خبرگزاری ایمنا، حل مسائل شهری همیشه به معنای ساخت یک پروژه جدید یا صرف هزینههای بیشتر نیست؛ گاهی یک مسئله قدیمی، تنها به یک نگاه تازه، یک فناوری مناسب و البته ارادهای جدی برای تبدیل ایده به راهکار نیاز دارد.
در سالهای اخیر افزایش پیچیدگی مسائل شهرها موجب شده است مدیریت شهری بیش از گذشته به سمت استفاده از ظرفیت دانشگاهها، شرکتهای دانشبنیان و مجموعههای فناور حرکت کند، چراکه بسیاری از چالشهایی که شهروندان امروز با آن روبهرو هستند، راهحلهایی در دل دانش و فناوری دارند که هنوز به مرحله اجرا و استفاده عمومی نرسیدهاند.
در این میان، آنچه اهمیت دارد، تنها وجود شرکتهای دانشبنیان و برخورداری از توان علمی و فناورانه نیست، بلکه باید میان این ظرفیتها و مسائل واقعی شهر ارتباطی مؤثر شکل بگیرد. زمانی که یک دستگاه اجرایی یا مدیریت شهری، مسئلهای مشخص و واقعی را بهعنوان یک «تقاضای فناورانه» مطرح میکند، شرکت دانشبنیان نیز میتواند توان تخصصی خود را برای حل همان مسئله بهکار گیرد و نتیجه این تعامل، به جای باقی ماندن در سطح ایده و پژوهش، به یک راهکار عملیاتی تبدیل شود.
به بیان دیگر، نقطه آغاز اقتصاد دانشبنیان در شهرها، نه تنها تولید فناوری، بلکه شناخت درست مسئله و ایجاد زمینه برای بهکارگیری فناوری در حل آن است و این رویکرد بهویژه در حوزه محیط زیست اهمیت بیشتری پیدا میکند؛ حوزهای که بخش قابل توجهی از مسائل آن مستقیم با کیفیت زندگی و سلامت شهروندان ارتباط دارد.
آلودگی هوا، انتشار آلایندهها و پیامدهای ناشی از فعالیت برخی صنایع، از جمله چالشهایی است که برای رویارویی با آنها نمیتوان تنها به راهکارهای سنتی تکیه کرد؛ در چنین شرایطی استفاده از فناوریهای نوین و توان شرکتهای دانشبنیان میتواند امکان ارائه راهکارهایی بومی، عملیاتی و متناسب با شرایط موجود را فراهم کند؛ راهکارهایی که در صورت موفقیت، علاوه بر کاهش آثار زیستمحیطی، میتوانند هزینههای اجرای طرحهای مقابله با آلودگی را نیز مدیریت کنند.
در اصفهان، یکی از نمونههای قابل توجه این رویکرد، موضوع امکانسنجی تصفیه دود نیروگاه شهید منتظری با استفاده از ظرفیت شرکتهای دانشبنیان است؛ موضوعی که سال گذشته در یکی از نشستهای شورای گفتوگو و در محل نمایشگاه فننما ۱۴۰۴ مطرح شد.
در این نشست، مسئله استفاده از یک سیستم فیلتراسیون برای کاهش آلایندههای ناشی از دود نیروگاه و امکان اجرای آن با تکیه بر توان شرکتهای دانشبنیان مورد بررسی قرار گرفت و با حضور حسین افشین، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور مسیر حمایت از اجرای این طرح در قالب «تولید بار اول» مورد موافقت قرار گرفت.
در واقع، آنچه در فننما ۱۴۰۴ مطرح شد، تنها یک ایده یا گفتوگوی فناورانه نبود؛ بلکه طرح یک مسئله واقعی و مهم شهری در برابر مجموعهای قرار گرفت که میتوانست برای آن راهکار فناورانه ارائه کند. پس از این نشست، پیگیریها برای بررسی فناوری، فراهم کردن مقدمات اجرای پایلوت و استفاده از ظرفیت شرکتهای دانشبنیان ادامه پیدا کرد تا این ایده از مرحله گفتوگو و امکانسنجی عبور کند و به مرحله آزمون عملی برسد.
حالا پس از گذشت این مسیر، نتیجه این تعامل خود را در یک اتفاق مشخص نشان داده است؛ بهتازگی تست پایلوت سیستم فیلتراسیون دود نیروگاه شهید منتظری با موفقیت انجام شد. اتفاقی که میتواند یک نمونه عینی از مسیر «طرح مسئله، شناسایی ظرفیت فناورانه، حمایت و اجرای پایلوت» باشد؛ مسیری که نشان میدهد اگر مسائل واقعی شهر بهدرستی شناسایی و به زیستبوم دانشبنیان متصل شوند، فناوری میتواند از فضای ایده و نمایشگاه فاصله بگیرد و در میدان واقعی برای حل یک چالش شهری به کار گرفته شود.
اهمیت این اتفاق از آن جهت بیشتر میشود که موضوع مورد آزمایش، مستقیم با یکی از مهمترین دغدغههای امروز اصفهان یعنی محیطزیست و آلودگی هوا ارتباط دارد. موفقیت مرحله پایلوت البته پایان این مسیر نیست، بلکه نقطهای برای ارزیابی دقیقتر عملکرد فناوری، بررسی نتایج و تصمیمگیری درباره مراحل بعدی اجرای آن است، اما همین تجربه نشان میدهد که میتوان برای مسائل پیچیده شهری، به جای انتظار برای راهکارهای بیرونی، ظرفیت علمی و فناورانه داخل کشور را نیز به میدان آورد.
در این میان، نقش نمایشگاه فننما نیز فراتر از یک رویداد نمایشگاهی معنا پیدا میکند؛ چراکه اگر یک مسئله واقعی در چنین بستری مطرح شود و میان صاحب مسئله، شرکت فناور و نهادهای حمایتگر ارتباط شکل بگیرد، نتیجه میتواند چیزی فراتر از معرفی یک فناوری باشد. پروژه فیلتراسیون دود نیروگاه شهید منتظری نمونهای از همین مسیر است؛ مسیری که از یک مسئله محیطزیستی آغاز شد، در فننما ۱۴۰۴ مورد توجه قرار گرفت، با حمایت در قالب «تولید بار اول» وارد فرآیند اجرا شد و اکنون با موفقیت تست پایلوت، یک گام دیگر به سمت تبدیل فناوری بومی به راهکار عملی برای یکی از مسائل مهم شهر اصفهان برداشته است.
دستاوردی از فن نما ۱۴۰۴ ؛ تست موفق فیلتراسیون دود نیروگاه شهید منتظری
مرتضی نصوحی، مدیرکل پژوهش و نوآوری شهرداری اصفهان به خبرنگار ایمنا اظهار میکند: موضوع امکانسنجی تصفیه دود نیروگاه شهید منتظری با استفاده از توان و ظرفیت شرکتهای دانشبنیان، سال گذشته در یکی از نشستهای شورای گفتوگو و در محل نمایشگاه فننما مطرح شد.
وی میافزاید: در این جلسه که با حضور حسین افشین، معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیس جمهور برگزار شد، موضوع استفاده از یک سیستم فیلتراسیون برای کاهش آلایندههای ناشی از دود نیروگاه و امکان اجرای آن با تکیه بر توان شرکتهای دانشبنیان مورد بررسی قرار گرفت و با حمایت از اجرای این طرح در قالب «تولید بار اول» موافقت شد.
مدیرکل پژوهش و نوآوری شهرداری اصفهان ادامه میدهد: پس از طرح موضوع و انجام پیگیریهای لازم، فرایند بررسی و اجرای پایلوت این فناوری در دستور کار قرار گرفت و هفته گذشته، تست پایلوت سیستم فیلتراسیون دود نیروگاه شهید منتظری با موفقیت انجام شد.
نصوحی تصریح میکند: اجرای موفق مرحله پایلوت، گام مهمی در مسیر ارزیابی عملیاتی این فناوری و استفاده از ظرفیت شرکتهای دانشبنیان برای حل یکی از مسائل مهم زیستمحیطی شهر اصفهان به شمار میرود.
وی خاطرنشان میکند: رویکرد شهرداری اصفهان در این مسیر استفاده از ظرفیت فناوری در شرکتهای دانشبنیان برای ارائه راهکارهای عملی و بومی برای مسائل شهری است و طرح فیلتراسیون دود نیروگاه شهید منتظری نیز در همین چارچوب دنبال شده است.
مدیرکل پژوهش و نوآوری شهرداری اصفهان میگوید: موفقیت تست پایلوت میتواند زمینه را برای بررسیهای تکمیلی، ارزیابی نتایج عملکرد سیستم و تصمیمگیری درباره مراحل بعدی اجرای این فناوری فراهم کند.
نصوحی با تأکید بر اهمیت حمایت از فناوریهای نوآورانه در حوزه محیطزیست میافزاید: یکی از اهداف مهم در این نوع طرحها، تبدیل ایدهها و ظرفیتهای علمی و فناورانه به راهکارهای اجرایی برای حل مسائل واقعی شهر است؛ موضوعی که در طرح فیلتراسیون دود نیروگاه شهید منتظری نیز مورد توجه قرار گرفته است.
نجات هوای اصفهان با فناوری بومی
فرید نجاتبخش آزادانی، رئیس انجمن شرکتهای دانشبنیان و فناور استان اصفهان، در گفتوگو با خبرنگار ایمنا اظهار میکند: شرکتهای دانشبنیان بار دیگر اثبات کردند چنانچه تقاضای واقعی در کار باشد و کارفرما اراده جدی برای حل مسئله داشته باشد، ظرفیت تخصصی لازم در شرکتهای دانشبنیان و فناور استان اصفهان کاملاً مهیا است و پروژه اخیر نیز در سریعترین زمان ممکن به سرانجام رسید.
وی میافزاید: امروز شاید مهمترین چالش سکونت در اصفهان مسئله محیطزیست باشد؛ سالها مَثَل «بر شاخه نشستن و بن بریدن» را تنها یک تمثیل میدانستیم، اما اکنون در واقعیت با دست خودمان زیستبوم زندگیمان را تهدید میکنیم، از این رو، حفظ محیطزیست نهتنها اولویت نخست استان، بلکه اولویتی در تراز ملی است.
رئیس انجمن شرکت های دانش بنیان و فناور استان اصفهان ادامه میدهد: پیام صریح ما این است که برای مهار بحران آلودگی و بهبود شرایط زیستمحیطی، الزاماً نیازی به جابهجایی کارخانهها، توقف فرایندهای تولید یا اقدامات خارقالعاده نیست؛ بلکه میتوان با بهکارگیری تکنولوژی و فناوریهای بومی موجود، در همین ساختار فعلی شرایط را دگرگون کرد تا اصفهان همچنان شهری برای زندگی باقی بماند.
نجاتبخش تاکید کرد: طرح اجرایی در نیروگاه شهید منتظری نمونهای روشن از این ظرفیت است؛ تمام صنایع آلاینده که با معضل انتشار ذرات معلق کمتر از ۲.۵ میکرون (PM2.5) و تهدید سلامت شهروندان مواجهاند، میتوانند از این سامانه فیلتراسیون کارآمد و کمهزینه در نگهداری استفاده کنند، چراکه برای رفع هر آلایندهای، راهکار فناورانه آن پیشتر طراحی شده است.
رئیس انجمن شرکتهای دانشبنیان و فناور استان اصفهان تصریح میکند: تحقق واقعی اقتصاد دانشبنیان مستلزم عملکرد هماهنگ تمام اجزای یک زیستبوم است؛ در این طرح، متقاضی تقاضای واقعی ارائه داد، فناور به میدان آمد، معاونت علمی و فناوری در نقش تسهیلگر حمایت کرد و ابعاد موضوع در رویدادهایی مانند نمایشگاه فننما با مشارکت اتاق بازرگانی، شهرک علمی و تحقیقاتی، بنیاد نخبگان و انجمن تبیین شد.
وی خاطرنشان میکند: در فاز کنونی، مدیریت نیروگاه شهید منتظری باید اولویت واحدهای نیازمند نصب فیلتراسیون را اعلام کند تا پس از طراحی نهایی و برآورد هزینه، حمایتهای ناظر بر کارگروه «تولید بار اول» از سوی معاونت علمی قطعی شود؛ این پروژه هیچ ابهام فنی ندارد و با تخصیص اعتبارات و رویکرد حمایتی معاونت علمی در رفع مسائل کلان کشور، این دستاورد ضمن نجات شهر از آلودگی و کاهش هزینههای سلامت، در اوج تحریمها و فشارهای خارجی، الگویی برجسته از تکیه بر توان داخلی و امیدآفرینی در جامعه خواهد بود.
وقتی فناوری به جنگ آلودگی میرود
آنچه در این تجربه اهمیت دارد، تنها موفقیت یک فناوری در مرحله پایلوت نیست؛ بلکه شکلگیری مسیری است که در آن یک نیاز واقعی شهر بهعنوان مسئله مطرح شد، ظرفیت شرکتهای دانشبنیان برای پاسخ به آن به میدان آمد و حمایت نهادهای تخصصی، زمینه عبور ایده از مرحله گفتوگو به آزمون عملی را فراهم کرد؛ این تجربه میتواند نشان دهد که بسیاری از مسائل پیچیده شهر، اگر بهدرستی شناسایی و به ظرفیت علمی و فناورانه کشور متصل شوند، قابلیت تبدیل شدن به پروژههای اجرایی را دارند.
تداوم این مسیر و حمایت از فناوریهای بومی میتواند زمینهساز شکلگیری راهکارهایی برای دیگر چالشهای زیستمحیطی و شهری اصفهان باشد؛ بهگونهای که دانش و نوآوری نه در حاشیه مدیریت شهری، بلکه در متن تصمیمگیری و حل مسائل شهر قرار گیرد. پروژه فیلتراسیون دود نیروگاه شهید منتظری از این منظر، فراتر از یک طرح فناورانه، تجربهای برای نزدیکتر شدن «مسئله شهر» به «توان حل مسئله» است.
نظر شما