به گزارش خبرگزاری ایمنا، تحولات میدانی یمن در روزهای اخیر با پیشروی نیروهای مسلح این کشور در ساحل غربی و تشدید حملات عربستان وارد مرحله تازهای شده است؛ مرحلهای که به نظر میرسد محور اصلی آن، نبرد بر سر موقعیتهای راهبردی در امتداد دریای سرخ و نزدیکشدن نیروهای انصارالله به یکی از مهمترین گلوگاههای دریایی جهان است.
خبرگزاری رویترز به نقل از سه منبع ناشناس در دولت یمن گزارش داده است که حوثیها کنترل شهر مهم و راهبردی المخا در ساحل دریای سرخ را به دست گرفتهاند و به تنگه بابالمندب نزدیکتر شدهاند.
رویترز همچنین گزارش داده است که نیروهای انصارالله به کنترل کامل دیگر شهرهای ساحلی واقع در امتداد بابالمندب نزدیک شدهاند و در تلاش هستند سراسر نوار ساحلی یمن در دریای سرخ را تحت کنترل خود درآورند.
در همین حال، گزارشگر الجزیره نیز از پیروزی چشمگیر نیروهای حوثی در غرب تعز خبر داده و گفته است که این نیروها پس از ۹ روز درگیری، در مسیر دستیابی به هدف اصلی خود یعنی المخا و نوار ساحلی دریای سرخ پیشروی کردهاند.
همزمان، شبکه المیادین گزارش داده است که نیروهای مسلح یمن کنترل مناطق الوازعیه، الخوخه و حیس را در دست گرفته و به حومه شهر المخا رسیدهاند. بر اساس این گزارش، نیروهای دولتی ساعاتی پیش از ورود نیروهای انصارالله به المخا از بندر و فرودگاه این شهر عقبنشینی کردهاند.
شهر المخا کجاست و چرا مهم است؟
اهمیت تحولات اخیر تنها به تصرف چند منطقه محدود نمیشود. المخا در نزدیکی بابالمندب قرار دارد و تسلط بر این محور میتواند موقعیت نیروهای یمنی را در امتداد ساحل غربی تقویت کند.
بابالمندب، دروازه جنوبی دریای سرخ، مسیر ارتباطی میان دریای سرخ و خلیج عدن است و یکی از مهمترین مسیرهای انتقال نفت، سوخت و کالا میان آسیا، اروپا و خاورمیانه به شمار میرود. رویترز نیز در گزارش امروز خود تأکید کرده است که این تنگه برای انتقال نفت و کالا در مسیر خلیج فارس به مدیترانه از طریق کانال سوئز اهمیت حیاتی دارد.
از همین منظر، پیشروی انصارالله به سمت المخا را نمیتوان یک تحول محلی صرف دانست، چراکه هرچه حضور نیروهای یمنی در امتداد ساحل غربی تقویت شود، ظرفیت آنها برای اثرگذاری بر معادلات دریای سرخ نیز افزایش پیدا خواهد کرد.
به گفته ولفگانگ پوشتای، تحلیلگر مسائل دفاعی، در صورت صحت گزارشها درباره تصرف المخا، این تحول اهمیت بسیار زیادی خواهد داشت. او در گفتوگو با الجزیره اظهار کرده است که اگر نیروهای انصارالله بتوانند مسیر ارتباطی میان تعز و المخا را قطع کنند، ضربهای بسیار مهم به دولت یمن وارد خواهد شد.
پوشتای معتقد است در صورت کنترل المخا، انصارالله تقریباً بر تمام نوار ساحلی یمن در دریای سرخ مسلط خواهند شد و این مسئله کنترل تنگه بابالمندب را برای آنها آسانتر میکند.
این تحلیلگر با اشاره به عرض حدود ۲۰ کیلومتری بابالمندب گفته است که باریکبودن این تنگه، امکان اعمال فشار بر کشتیهای عبوری را افزایش میدهد و در چنین شرایطی حتی استفاده از توپخانه میتواند برای تهدید کشتیرانی کافی باشد؛ موضوعی که به گفته او میتواند ضربهای جدی به کشتیرانی عربستان و تجارت دریایی بینالمللی وارد کند.
ببینید: مزدوران سعودی به اسارت نیروهای انصارالله یمن درآمدند
سه مسیر تدارکاتی در معرض تهدید
گزارش الجزیره همچنین تأکید میکند که اهمیت پیشروی در المخا تنها به موقعیت ساحلی این شهر محدود نمیشود.
بر اساس این گزارش، کنترل المخا میتواند به نیروهای انصارالله امکان قطع سه مسیر اصلی تأمین نیروهای دولت یمن در جنوب کشور را بدهد. به این ترتیب، تصرف این شهر علاوه بر ارزش دریایی، میتواند آرایش لجستیکی و نظامی نیروهای دولت یمن را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
سرنگونی پهپاد سعودی در حجه
همزمان با تحولات میدانی ساحل غربی، نیروهای مسلح یمن اعلام کردند یک فروند پهپاد شناسایی مسلح سعودی از نوع کاریل را در آسمان استان حجه سرنگون کردهاند.
بر اساس اعلام نیروهای مسلح یمن، این پهپاد هنگام انجام فعالیتهای خصمانه در آسمان یمن هدف قرار گرفته و سرنگونی آن با یک سلاح مناسب انجام شده است.
نیروهای مسلح یمن تأکید کردهاند که عملیات علیه این پهپاد در چارچوب مقابله با اقدامات نظامی عربستان و دفاع از حریم هوایی یمن انجام شده است.
عربستان در واکنش به پیشرویها حملات خود را تشدید کرد
همزمان با این تحولات، حملات هوایی عربستان به مناطق مختلف یمن ادامه دارد.
المیادین به نقل از منابع خود گزارش داده است که جنگندههای سعودی طی ساعات گذشته حدود ۴۰ حمله هوایی در استانهای تعز، الحدیده، الجوف و مأرب انجام دادهاند.
رویترز نیز گزارش داده است که انصارالله اعلام کرده حملات سعودی مناطقی در الجوف، مأرب، صعده، تعز و الحدیده را هدف قرار داده است؛ هرچند عربستان همه این حملات را تأیید نکرده است.
این حملات در شرایطی انجام میشود که در روزهای اخیر حملات متقابل میان عربستان و انصارالله شدت گرفته است. رویترز گزارش داده است که در حملات اخیر انصارالله به جنوب عربستان، دهها نفر زخمی شدهاند و تأسیسات نفتی و زیرساختهای انرژی نیز در میان اهداف اعلامشده قرار داشتهاند.
پاسخ یمن؛ فشار متقابل بر عربستان
وزارت خارجه دولت صنعا اعلام کرده است که ادامه حملات عربستان و نقض حاکمیت یمن، مستلزم پاسخ است و نیروهای مسلح یمن مسئولیت دفاع از حاکمیت کشور و حفاظت از شهروندان را بر عهده دارند.
در همین چارچوب، صنعا افزایش تحرکات نظامی عربستان در خاک یمن را یکی از دلایل تشدید واکنش نیروهای مسلح این کشور دانسته است.
انصارالله طی روزهای اخیر نیز با حمله به اهدافی در خاک عربستان تلاش کرده است نشان دهد که تشدید فشار نظامی علیه یمن بدون هزینه نخواهد بود. رویترز گزارش داده که حملات اخیر انصارالله، شهرها و زیرساختهای جنوبی عربستان از جمله مناطق پیرامون خمیس مشیط را هدف گرفته است.
چرا بابالمندب به نقطه اصلی نبرد تبدیل شده است؟
اهمیت بابالمندب زمانی بیشتر مشخص میشود که این تنگه را در کنار تنگه هرمز قرار دهیم. بابالمندب یکی از مسیرهای اصلی اتصال بازارهای انرژی و تجارت آسیا به اروپا است و هرگونه ناامنی در آن میتواند کشتیها را مجبور به انتخاب مسیرهای طولانیتر کند و هزینه حملونقل و بیمه را افزایش دهد.
اکنون همزمانی بحران در تنگه هرمز و افزایش فشار در بابالمندب، نگرانیها درباره امنیت مسیرهای انرژی جهان را افزایش داده است. رویترز نیز در گزارش خود نوشته است که پیشروی انصارالله در سواحل غربی یمن در شرایطی رخ میدهد که تنگه هرمز نیز با اختلال جدی روبهرو شده و به همین دلیل اهمیت بابالمندب برای بازار جهانی انرژی بیش از گذشته شده است.
فشار بر ایران؛ آیا پیشروی انصارالله متوقف میشود؟
رویترز در گزارشی مدعی شد پاکستان در پی حملات گسترده انصارالله/ارتش یمن به مزدوران سعودی، پیام ریاض را به ایران منتقل و از این کشور خواست تا حملات آنها علیه عربستان را مهار کند.
اسلامآباد پیامی به تهران منتقل کرد و درخواست کرد تا با استفاده از نفوذ خود بر حوثیها، از بروز یک بحران منطقهای گستردهتر جلوگیری کند. به گفته یک مقام ایرانی، تهران در پاسخ بصراحت اعلام کرد که «هیچ کنترلی بر حوثیها ندارد.»
با این حال، دو منبع ایرانی به خبرگزاری رویترز گفتند که تهران حتی یمن را به تشدید حملات تشویق کرده و وعده تأمین بودجه و تسلیحات بیشتر را به آنها داده است.
پاکستان اعلام کرد که هرگونه نقش نظامی این کشور ماهیت تدافعی خواهد داشت و بر حفاظت از خاک عربستان متمرکز خواهد بود، نه انجام عملیات در یمن.
در همین حال، الجزیره در گفتوگویی با ولفگانگ پوشتای، تحلیلگر سیاستهای امنیتی و دفاعی، به فشارهای منطقهای بر ایران برای مهار حوثیها پرداخته است.
پوشتای معتقد است فشار بر تهران برای محدودکردن فعالیت انصارالله احتمالاً تأثیر چندانی بر تحولات میدانی نخواهد داشت؛ زیرا اگرچه ایران نفوذ زیادی بر حوثیها دارد، اما آنها فقط بهعنوان نیروهای نیابتی تهران عمل نمیکنند و تصمیمات و اهداف مستقل خود را نیز دنبال میکنند.
او همچنین مدعی شده است که مناطق تحت کنترل حوثیها تا حد زیادی از حمایت خارجی جدا شدهاند و این گروه طی دهههای گذشته توانسته است با تسلیحات موجود خود به نبرد ادامه دهد.
معادله جدید در دریای سرخ
تحولات امروز نشان میدهد که جبهه یمن دیگر تنها یک درگیری داخلی میان نیروهای یمنی نیست؛ ساحل غربی یمن به یکی از نقاط مهم تقابل منطقهای تبدیل شده است.
از یک سو، عربستان تلاش میکند با حمایت از نیروهای دولت مورد حمایت خود، مانع پیشروی انصارالله به سمت مناطق راهبردی ساحلی شود و از سوی دیگر، نیروهای مسلح یمن با گسترش عملیات خود در ساحل غربی میکوشند عمق میدانی بیشتری ایجاد کنند و در برابر فشارهای نظامی عربستان هزینه متقابل ایجاد کنند.
در این میان، المخا و مناطق پیرامونی آن یک اهمیت دوگانه دارند؛ هم از نظر نظامی بهعنوان مسیر امتداد جبهه ساحلی و هم از نظر ژئوپلیتیکی بهدلیل نزدیکی به بابالمندب.
به این ترتیب، اگر پیشروی نیروهای انصارالله در ساحل غربی ادامه پیدا کند، مسئله یمن میتواند بیش از گذشته با امنیت دریای سرخ، کشتیرانی بینالمللی و بازار جهانی انرژی گره بخورد؛ موضوعی که اهمیت تحولات امروز یمن را بسیار فراتر از مرزهای این کشور میبرد.
نظر شما